kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Ш.Уалиханов-?аза?ты? ?лы ?алымы

Нажмите, чтобы узнать подробности

П?ні:  ?аза?стан тарихы

Саба?ты? та?ырыбы:    ОРЫС ДЕМОКРАТИЯЛЫ? М?ДЕНИЕТІ Ж?НЕ                                                                                        ?АЗА?ТЫ? ?ЛЫ ?АЛЫМЫ ШО?АН У?ЛИХАНОВ
Саба?ты? ма?саты: Жа?а білімді ме?герту

Саба?ты? міндеттері:

а)білімділік: ХІХ ?асырды? ІІ жартысында?ы ?аза? м?дениетіні? к?рінісі, орыс демократиялы? м?дениетіні? ?сері, орыс – ?аза? ?атынастарыны? тере?деуі ж?нінде ??гімелеу. ХІХ ?асырды? екінші жартысында?ы орыс м?дениеті? ?аза? хал?ыны? ?міріне ?сері, ?аза? хал?ыны? тарихын зерттеуде алды??ы ?атарлы орыс ?алымдарыны? ?ос?ан ?лесі, Ш. Уалихановты? ?мірі мен ?ызметі, ?ылыми ізденістері туралы ма??лмат беру.

?)дамытушылы?: ?лы саяхатшы, зерттеуші, жас ?алым Шо?ан У?лиханов туралы сыр шерту. Саба? барысында о?ушыларды? ?здігінен ж?мыс істеу да?дыларын жетілдіру, шы?армашылы? ізденіс, тарихи д?ниетанымдарын дамыту.

б)т?рбиелілік: О?ушыларды адамгершілікке, отанс?йгіштікке, тарихи т?л?аларды ??рмет т?ту?а т?рбиелеу.

Саба?ты? типі: Жа?а саба?

Саба?ты? т?рі: Ізденіс саба?ы

Саба?ты? ?дісі: Интербелсенді, баяндау, тест, с?ра?-жауап, кесте

Саба?ты? к?рнекілігі: ?аза?станны? картасы, орыс ?алымдары мен Шо?анны? суреттері, слайдтар, интербелсенді ??ралдар, тест, т.б.

Саба?ты? технологиясы: СТО, а?паратты?-коммуникациялы?

Саба?ты?  п?наралы? байланысы: ?дебиет, математика, география

Саба?ты?  ?раны:  Бар  ізгілік  тек  білімнен  алынар,

                              Білімменен  аспан?а  жол  салынар

Саба?ты?  ??рылымы:

  1. ?йымдастыру  кезе?і
  2. «Е?бегіне  ?арай  ?нбегі» - ?й тапсырмасын с?рау
  3. «Білгенге  маржан» - жа?а саба?
  4. «?ылыми зерттеулерге жол ашы?» - шы?армашылы? ізденіс ж?мысы
  5.  «Білім  кілті  танымдылы?та» - жа?а саба?ты бекіту
  6.  «О?у  т?бі  то?у» - ?йге тапсырма беру

І.?йымдастыру кезе?і:    

- о?ушылармен с?лемдесу, т?гелдеу

- сыныпта ?алыпты психологиялы? ахуал орнату,

- саба? ма?сатымен таныстыру

М??алім: ?ле? шума? ар?ылы о?ушылар назарын саба??а аудару

Адам  ме?гермейтін  білім  бар  ма?

Жой?ын  істі  тындырар  к?ші?  барда.

О?ы,  ?йрен,  Жас  ?рпа?,  б?рін  ме?гер

Ал?а  ?ой?ан  ма?саты?,  ісі?  барда!

ІІ. ?й тапсырмасын с?рау.  «Е?бегіне  ?арай  ?нбегі»

1-тапсырма: «САНДАР С?ЙЛЕЙДІ» - та?ырыпта кездесетін сандарды с?йлету

  • 45000          
  • 5000 
  • 14136          
  • 55999          
  • 10363          

2-тапсырма: «С?РА??А НА?ТЫ ЖАУАП»

  1. ?й?ырлар мен д?нгендер ?аза?станны? ?ай ?лкесіне ?оныс аударды?  (Жетісу ?лкесіне)
  2. ?й?ырлармен д?нгендерді? Жетісу?а ?оныс аудару себебі? (Маньчжур-Цин ?улетіні? ?ысымы)
  3. ?й?ырлармен д?нгендерді? айналыс?ан шаруашылы?ы? (мал шаруашылы?ы, егіншілік)
  4. Ауыз ?дебиетіні? тамаша ескерткіші? (Он екі м??ам)
  5. ?й?ыр, д?нген е?бекшілерін кімдер ?анады? (жергілікті ау?атты топтар, байлар)
  6. Маньчжур – Цин ?улетіні? ?ктемдігіне ?арсы ?й?ыр ж?не д?нген халы?тарыны? азатты? к?ресі ?ай жылы болды? (1862 – 1877 жылдары)
  7. 1862 – 1877 жыл?ы ?й?ыр, д?нген халы?тарыны? азатты? к?ресіне кімдер ?атысты? (тор?ауыт, ?ыр?ыз, ?збек, ?аза?)
  8. ?й?ырларды? Жетісу?а ?оныс аударуы н?тижесінде, ?азіргі Алматы облысыны? жерінде не ?йымдастырылды? (Алты ?й?ыр  болысы)
  9. ?й?ыр хал?ы негізінен егін шаруашылы?ына ?олайлы ?зенні? бойында орын тепті?(Шелек, Шарын,  Тал?ар, ?сек т.б.)
  1. ІІІ. Жа?а саба?ты? жоспары:
  2. ХІХ ?асырды? ІІ жартысы - орыс демократиялы? м?дениетіні? к?терілген кезе?і
  3. ?аза? ?лкесін зерттеушілер
  4. Шо?ан У?лиханов

М??алімні? т?сіндіруі:  Жа?а та?ырыпты т?сіндіруде кесте, карта, сызбалар пайдаланылады.

Аты ж?ні

Зерттеу ж?ргізілген ба?ыттары мен салалары

Е?бектері

П.П. Семенов-Тян-Шанский (1824-1914)

Алтай бойы, Жетісу, Орта Азия саяхаттары,  географиялы? жа?дайы, тарихи шолу

«Ресей Отаныны? толы? географиялы? сипаттамасы», «?ыр?ыз ?лкесі», «Т?ркістан ?лкесі»

Академик В.В. Радлов (1837-1918) - Іле ал?абы, Жетісу

?аза? ауыз ?дебиетіні? ?лгілерін жинастырып, жариялады

М. Красовский -  Сібір ?ыр?ыздарыны? болысы,  ?аза? хал?ыны? шы?у тегі

Л.Мейер - Кіші ж?з ?аза?тарын статистикалы? сипаттау, «Орынбор ведомствосыны? ?ыр?ыз даласы

А.Н. Добромыслов- ?аза?ты? саяси тарихы, «Тор?ай облысы» тарихи очерк

Т.Г. Шевченко-1847-1857  жылдары Украин хал?ыны? ?лы жазушысы ?аза? жерінде айдауда болды

?аза?ты? ?айыршылы? ?міріне к??іл аударып, украин хал?ымен салыстырды

«?аза? ша?ыра?ы», «Ат?а мінген ?аза?», «Бай??стар» т.б. 

«?ЫЛЫМИ ЗЕРТТЕУЛЕРГЕ ЖОЛ АШЫ?» - Ш.Уалихановты? ?мірі мен ?ызметі туралы о?ушыларды? зерттеуі ?ор?алады.

Шарты:        -та?ырыпты? ай?ындылы?ы, на?тылы?ы ескеріледі;

                      -с?з байлы?ы, тіл шеберлігі ескеріледі;

          -тірек-сызбалар, ?осымша м?ліметтер ар?ылы ?ор?ау;

Бекіту тапсырмалары: «Білім  кілті  танымдылы?та»

«ОЙЛАН, ТАП» - ?яшы? та?дау ар?ылы с?ра?тар?а жауап беру
1. Семенов - Тяншанский ?ай жерлерге саяхат жасады? (Алтай бойына, Жетісу, Орта Азия)
2. Семенов - Тяншанскийді? ?андай е?бегі ?аза?стан мен Орта Азия?а арнал?ан?
(«?ыр?ыз ?лкесі», «Т?ркістан ?лкесі» атты е?бектері)
3. Іле ал?абын, Жетісуды зерттеп ол жердегі халы?ты? ауыз ?дебиет ?лгілерін жинастырып жарияла?ан ?алым? (шы?ыстанушы, академик В. В. Радлов)
4. М. Красовскийді? ?аза? хал?ыны? шы?у тегі туралы баяндал?ан е?бегі ?алай аталады?
(Сібір ?ыр?ыздарыны? облысы)
5. Кіші ж?з тарихын жан - жа?ты сипаттау?а арнал?ан Л. Мейерді? е?бегі ?алай аталады?
(Орынбор ведмоствасында?ы ?ыр?ыз даласы)
6. ?аза? жеріні? Ресей ??рамына ?осылу д?уірін зерттеген «Тор?ай облысы. Тарихи очерк» е?бегіні? авторы? (А. Добросмыслов)
7. Т. Г. Щевченконы? т?рмысты? шынды? жа?тарын бейнелейтін туындысы ?алай аталады?
(?аза? ша?ыра?ы, Ат?а мінген ?аза?, Бай??стар)
8. Орыс географиялы? ?о?амы ?ай жылы ашылды? (1845 жыл)
9. ХІХ ?асырда халы?ты? сауатын ашып, тіл білімі м?селесін зерттеуді жол?а ?ою ма?сатында ?ай ?алаларда гимназиялар ашылды? (Тобольск, Томск, Орынбор, Саратов, Астрахан)

«МАТЕМАТИКАЛЫ? ШКАТУЛКА» - д?птермен ж?мыс

1. (50 : 5) - (20 : 4) = 5 (Шо?ан ?анша жасынан бастап хат таны?ан?)

2. (57 - 50) + (7 + 4) =18 (Шо?ан кадет корпусын ?анша жасында бітірді?)

3. (250 - 200) – 20 =30 (Шо?ан неше жасында д?ниеден ?тті?)

4.(100 * 3) - (10 * 15) =150 (Мар??лан Шо?анны? е?бектерін ?анша жылды? тойына арнап ??растырды?)

5. 500 * 3 + 800 / 2 + 706 =1856 жыл. (Жетісу?а, Ысты?к?лге, ??лжа?а сапар шегеді. К?нделіктер жазады. ?араша айында П. П. Семенов – Тянь-Шанскиймен танысады. ?ызметте ерекше к?зге т?скені ?шін поручик шенін алады).

6. 250 + 250 * 3 + 500 – 143 = 1857 жыл.( орыс географиялы? ?о?амыны? толы? м?шесі болып сайланады. ?аш?ар?а сапарына ?амдану ?шін ?ыс кезінде Алматыда т?ра?тап, ?ажетті ма?л?маттар жинайды).

7. 2000 / 2 + 900 - 42 = 1858 жыл.( 28 маусымда Семейден ?аш?ар?а беттеген керуен ??рамына ?лімбай саудагер деген ??пия атпен ?осылады ).

8. 700 * 2 + 926 / 2 + 700 = 1863 жыл. ( сот реформасы туралы халы? пікірін жинау ж?ніндегі комиссия ж?мысына ?атысады).

«??ГІМЕ НЕ ЖАЙЫНДА?»
1. Шо?ан сол к?ні сонау Кадет корпусынан бітірген жылдан бастап сылап – сипай, кербез б?ліп, ?айыра тарап ?астерлейтін шашын ?старамен ?ыр?ызды. ?стіндегі офицер киімін шешіп, Азия еліні? ?зын шапан, шола? же? камзолын киді. Ая?ына жылтыр ?ара м?сі мен кебіс киді. С?йтіп Шо?ан шы?ыс еліні? саудагер бейбатшасы болып шы?а келді.  (?аш?ария?а сапары)
2.Экспедицияны? бір то?та?ан жері Шалк?де жайлауы болды. Б?л жайлау басы К?гершінді б?ла?ынан басталып, ая?ы Кегенге ??ятын Шалк?де ?зеніні? бойы.  (Ысты?к?лге сапары)
3. Жартасты? айналасында да бірнеше а?ыз?а ?зек боларлы? суреттер тас?а ойып салын?ан. ??гіртасты? солт?стік – шы?ысына т?мен жалпа? тастар ?атарынан созыл?ан.(Ысты?к?лге сапарынан)
«Т?Л?АНЫ ТАНЫ»

  1. 1827 – 1914 жылдары ?мір с?рген. Алтай, Жетісу мен Орта Азия?а саяхаттар жасап, ?лкені жан – жа?ты зерттеген. «?ыр?ыз ?лкесі», «Т?ркістан ?лкесі» атты екі томы ?аза?стан мен Орта Азия?а арнал?ан. ?аза?станны? Семей, Верный ?алаларында бол?ан. Ол кім?
  2. 1837-1918 жылдары ?мір с?рген,  к?рнекті шы?ыс зерттеушісі, академик. Іле ал?абын, Жетісуды зерттеп, ол жердегі ?аза? ауыз ?дебиетіні?  ?лгілерін жинастырып, жарияла?ан. Ол кім?
  3. Б?л орыс зерттеушісі ?аза? хал?ыны? шы?у тегіне арнал?ан «Сібір ?ыр?ыздарыны? облысы» атты е?бек жазды. Ол кім? (М.Красовский)
  4. Кіші ж?з тарихын жан- жа?ты сипаттау?а  арнал?ан «Орынбор ведомствасында?ы ?ыр?ыз даласы» атты е?бегін жаз?ан орыс зерттеушісі. Ол кім?  (Л.Мейер)
  5. Украин хал?ыны? ?лы а?ыны.1847 – 1857 ж.ж. аралы?ында ?аза? жерінде айдауда бол?ан. «?аза? ша?ыра?ы», «Ат?а мінген ?аза?», «Бай??стар» т.б суреттерді? авторы. «Мені? ойларым» деген ?ле?інде ?аза?, украин, халы?тарыны? ?мірін салыстыра жырлады. Ол кім?  (Т.Г.Шевченко)
  6. Ата-бабалары ата?ты с?лтандар ?улетіне жатады. Оны? ар?ы бабасы Абылай хан XVII ?асырда?ы айбынды ?аза? билеушілеріні? бірі болды. Ал атасы У?ли хан патша ?кіметі ресми т?рде бекіткен ?аза?ты? со??ы ханы еді. 1847 жылы 12 жасында ?кесі сол кездегі е? та?даулы о?у орны болып есептелген Сібір кадеті корпусына о?у?а т?сіреді. Ол кім?  (Ш.Уалиханов)

О?ушылар шы?армашылы?ы: Ш.Уалиханов?а арнал?ан жыр – шума?тар о?ылады.

«ХРОНОЛОГИЯЛЫ? ДИКТАНТ»

  • 1835 жылы Шо?ан У?лиханов д?ниеге келді
  • 1847 жылы Сібір Кадет корпусына о?у?а т?сті
  • 1853 жылы Кадет корпусында білім алып, «Корнет» офицерлік шенін алды
  • 1855 ж- генерал Г.Х. Гасфортты? экспедициясына ?атысты. Жетісу, Тарба?атай, Орталы? ?аза?станда болды.
  • 1856 жылы Ысты?к?лге сапар шекіп, топографиялы? картографиялы? сызбасын дайындады
    1856 ж – к?зде П.П. Семенов Тян Шанскиймен ??лжа?а барып ?айтты.
  • 1857 ж-Алатау ?ыр?ыздарына сапары. Манас жыры.
  • 1858-1859 ж.ж –?аш?ар саяхатына барып ?айтты.
  • 1859-1861 –Петербургте болды
  • 1861 жылы ?кпе ауруы ас?ынып, ту?ан ауылына оралды
    1864 ж- М.Г. Черняевті? экспедициясына ?атысады.
  • 1865 ж- «Руссий инвалид» газетіне со??ы ма?аласы ?ытайда?ы д?нгендер к?терілісі туралы жазады.
  • 1865 жылы Шо?ан Алтын Емел жотасында д?ниеден ?тті

Рефлексия: ?р т?рлі смайликтер ар?ылы о?ушылардан саба?тан ал?ан ?серлерімен б?лісу.

?йге тапсырма:

  • Та?ырыпты о?у, мазм?ндау.
  • тест ??растыру,
  • Биопоэма жазу (Ш.Уалиханов, П.П. Семенов Тян -Шанский);
  • 2 проблемалы? с?ра? дайындау;

Ба?алау:

  • Саба??а белсенді ?атыс?ан о?ушылар білімі ба?аланып, марапатталады.

Просмотр содержимого документа
«Ш.Уалиханов-?аза?ты? ?лы ?алымы »

Пәні: Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы: ОРЫС ДЕМОКРАТИЯЛЫҚ МӘДЕНИЕТІ ЖӘНЕ

ҚАЗАҚТЫҢ ҰЛЫ ҒАЛЫМЫ ШОҚАН УӘЛИХАНОВ

Сабақтың мақсаты: Жаңа білімді меңгерту

Сабақтың міндеттері:

а)білімділік: ХІХ ғасырдың ІІ жартысындағы қазақ мәдениетінің көрінісі, орыс демократиялық мәдениетінің әсері, орыс – қазақ қатынастарының тереңдеуі жөнінде әңгімелеу. ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы орыс мәдениетің қазақ халқының өміріне әсері, қазақ халқының тарихын зерттеуде алдыңғы қатарлы орыс ғалымдарының қосқан үлесі, Ш. Уалихановтың өмірі мен қызметі, ғылыми ізденістері туралы мағұлмат беру.

ә)дамытушылық: Ұлы саяхатшы, зерттеуші, жас ғалым Шоқан Уәлиханов туралы сыр шерту. Сабақ барысында оқушылардың өздігінен жұмыс істеу дағдыларын жетілдіру, шығармашылық ізденіс, тарихи дүниетанымдарын дамыту.

б)тәрбиелілік: Оқушыларды адамгершілікке, отансүйгіштікке, тарихи тұлғаларды құрмет тұтуға тәрбиелеу.

Сабақтың типі: Жаңа сабақ

Сабақтың түрі: Ізденіс сабағы

Сабақтың әдісі: Интербелсенді, баяндау, тест, сұрақ-жауап, кесте

Сабақтың көрнекілігі: Қазақстанның картасы, орыс ғалымдары мен Шоқанның суреттері, слайдтар, интербелсенді құралдар, тест, т.б.

Сабақтың технологиясы: СТО, ақпараттық-коммуникациялық

Сабақтың пәнаралық байланысы: әдебиет, математика, география

Сабақтың ұраны: Бар ізгілік тек білімнен алынар,

Білімменен аспанға жол салынар

Сабақтың құрылымы:

  1. Ұйымдастыру кезеңі

  2. «Еңбегіне қарай өнбегі» - үй тапсырмасын сұрау

  3. «Білгенге маржан» - жаңа сабақ

  4. «Ғылыми зерттеулерге жол ашық» - шығармашылық ізденіс жұмысы

  5. «Білім кілті танымдылықта» - жаңа сабақты бекіту

  6. «Оқу түбі тоқу» - үйге тапсырма беру


І.Ұйымдастыру кезеңі:

- оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу

- сыныпта қалыпты психологиялық ахуал орнату,

- сабақ мақсатымен таныстыру


Мұғалім: Өлең шумақ арқылы оқушылар назарын сабаққа аудару

Адам меңгермейтін білім бар ма?

Жойқын істі тындырар күшің барда.

Оқы, үйрен, Жас ұрпақ, бәрін меңгер

Алға қойған мақсатың, ісің барда!

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау. «Еңбегіне қарай өнбегі»

1-тапсырма: «САНДАР СӨЙЛЕЙДІ» - тақырыпта кездесетін сандарды сөйлету

  • 45000          

  • 5000 

  • 14136          

  • 55999          

  • 10363          

2-тапсырма: «СҰРАҚҚА НАҚТЫ ЖАУАП»

  1. Ұйғырлар мен дүнгендер Қазақстанның қай өлкесіне қоныс аударды? (Жетісу өлкесіне)

  2. Ұйғырлармен дүнгендердің Жетісуға қоныс аудару себебі? (Маньчжур-Цин әулетінің қысымы)

  3. Ұйғырлармен дүнгендердің айналысқан шаруашылығы? (мал шаруашылығы, егіншілік)

  4. Ауыз әдебиетінің тамаша ескерткіші? (Он екі мұқам)

  5. Ұйғыр, дүнген еңбекшілерін кімдер қанады? (жергілікті ауқатты топтар, байлар)

  6. Маньчжур – Цин әулетінің өктемдігіне қарсы ұйғыр және дүнген халықтарының азаттық күресі қай жылы болды? (1862 – 1877 жылдары)

  7. 1862 – 1877 жылғы ұйғыр, дүнген халықтарының азаттық күресіне кімдер қатысты? (торғауыт, қырғыз, өзбек, қазақ)

  8. Ұйғырлардың Жетісуға қоныс аударуы нәтижесінде, қазіргі Алматы облысының жерінде не ұйымдастырылды? (Алты ұйғыр болысы)

  9. Ұйғыр халқы негізінен егін шаруашылығына қолайлы өзеннің бойында орын тепті?

(Шелек, Шарын, Талғар, Үсек т.б.)


ІІІ. Жаңа сабақтың жоспары:

  1. ХІХ ғасырдың ІІ жартысы - орыс демократиялық мәдениетінің көтерілген кезеңі

  2. Қазақ өлкесін зерттеушілер

  3. Шоқан Уәлиханов


Мұғалімнің түсіндіруі: Жаңа тақырыпты түсіндіруде кесте, карта, сызбалар пайдаланылады.


Аты жөні

Зерттеу жүргізілген бағыттары мен салалары

Еңбектері

П.П. Семенов-Тян-Шанский (1824-1914)


Алтай бойы, Жетісу, Орта Азия саяхаттары,  географиялық жағдайы, тарихи шолу

«Ресей Отанының толық географиялық сипаттамасы», «Қырғыз өлкесі», «Түркістан өлкесі»

Академик В.В. Радлов

(1837-1918)

Іле алқабы, Жетісу

Қазақ ауыз әдебиетінің үлгілерін жинастырып, жариялады

М. Красовский


Сібір қырғыздарының болысы

Қазақ халқының шығу тегі

Л.Мейер


Кіші жүз қазақтарын статистикалық сипаттау

«Орынбор ведомствосының қырғыз даласы

А.Н. Добромыслов


Қазақтың саяси тарихы

«Торғай облысы» тарихи очерк

Т.Г. Шевченко

1847-1857  жылдары Украин халқының Ұлы жазушысы қазақ жерінде айдауда болды

Қазақтың қайыршылық өміріне көңіл аударып, украин халқымен салыстырды

«Қазақ шаңырағы»,

«Атқа мінген қазақ», «Байғұстар» т.б. 


«ҒЫЛЫМИ ЗЕРТТЕУЛЕРГЕ ЖОЛ АШЫҚ» - Ш.Уалихановтың өмірі мен қызметі туралы оқушылардың зерттеуі қорғалады.

Шарты: -тақырыптың айқындылығы, нақтылығы ескеріледі;

-сөз байлығы, тіл шеберлігі ескеріледі;

-тірек-сызбалар, қосымша мәліметтер арқылы қорғау;


Бекіту тапсырмалары: «Білім кілті танымдылықта»

«ОЙЛАН, ТАП» - ұяшық таңдау арқылы сұрақтарға жауап беру
1. Семенов - Тяншанский қай жерлерге саяхат жасады? (Алтай бойына, Жетісу, Орта Азия)
2. Семенов - Тяншанскийдің қандай еңбегі Қазақстан мен Орта Азияға арналған?
(«Қырғыз өлкесі», «Түркістан өлкесі» атты еңбектері)
3. Іле алқабын, Жетісуды зерттеп ол жердегі халықтың ауыз әдебиет үлгілерін жинастырып жариялаған ғалым? (шығыстанушы, академик В. В. Радлов)
4. М. Красовскийдің қазақ халқының шығу тегі туралы баяндалған еңбегі қалай аталады?
(Сібір қырғыздарының облысы)

5. Кіші жүз тарихын жан - жақты сипаттауға арналған Л. Мейердің еңбегі қалай аталады?
(Орынбор ведмоствасындағы қырғыз даласы)
6. Қазақ жерінің Ресей құрамына қосылу дәуірін зерттеген «Торғай облысы. Тарихи очерк» еңбегінің авторы? (А. Добросмыслов)
7. Т. Г. Щевченконың тұрмыстың шындық жақтарын бейнелейтін туындысы қалай аталады?
(Қазақ шаңырағы, Атқа мінген қазақ, Байғұстар)
8. Орыс географиялық қоғамы қай жылы ашылды? (1845 жыл)
9. ХІХ ғасырда халықтың сауатын ашып, тіл білімі мәселесін зерттеуді жолға қою мақсатында қай қалаларда гимназиялар ашылды? (Тобольск, Томск, Орынбор, Саратов, Астрахан)

«МАТЕМАТИКАЛЫҚ ШКАТУЛКА» - дәптермен жұмыс


1. (50 : 5) - (20 : 4) = 5 (Шоқан қанша жасынан бастап хат таныған?)

2. (57 - 50) + (7 + 4) =18 (Шоқан кадет корпусын қанша жасында бітірді?)

3. (250 - 200) – 20 =30 (Шоқан неше жасында дүниеден өтті?)

4.(100 * 3) - (10 * 15) =150 (Марғұлан Шоқанның еңбектерін қанша жылдық тойына арнап құрастырды?)

5. 500 * 3 + 800 / 2 + 706 =1856 жыл. (Жетісуға, Ыстықкөлге, Құлжаға сапар шегеді. Күнделіктер жазады. Қараша айында П. П. Семенов – Тянь-Шанскиймен танысады. Қызметте ерекше көзге түскені үшін поручик шенін алады).

6. 250 + 250 * 3 + 500 – 143 = 1857 жыл.( орыс географиялық қоғамының толық мүшесі болып сайланады. Қашқарға сапарына қамдану үшін қыс кезінде Алматыда тұрақтап, қажетті мағлұматтар жинайды).

7. 2000 / 2 + 900 - 42 = 1858 жыл.( 28 маусымда Семейден Қашқарға беттеген керуен құрамына Әлімбай саудагер деген құпия атпен қосылады ).

8. 700 * 2 + 926 / 2 + 700 = 1863 жыл. ( сот реформасы туралы халық пікірін жинау жөніндегі комиссия жұмысына қатысады).


«ӘҢГІМЕ НЕ ЖАЙЫНДА?»
1. Шоқан сол күні сонау Кадет корпусынан бітірген жылдан бастап сылап – сипай, кербез бөліп, қайыра тарап қастерлейтін шашын ұстарамен қырғызды. Үстіндегі офицер киімін шешіп, Азия елінің ұзын шапан, шолақ жең камзолын киді. Аяғына жылтыр қара мәсі мен кебіс киді. Сөйтіп Шоқан шығыс елінің саудагер бейбатшасы болып шыға келді. (Қашқарияға сапары)
2.Экспедицияның бір тоқтаған жері Шалкөде жайлауы болды. Бұл жайлау басы Көгершінді бұлағынан басталып, аяғы Кегенге құятын Шалкөде өзенінің бойы. (Ыстықкөлге сапары)
3. Жартастың айналасында да бірнеше аңызға өзек боларлық суреттер тасқа ойып салынған. Үңгіртастың солтүстік – шығысына төмен жалпақ тастар қатарынан созылған.

(Ыстықкөлге сапарынан)

«ТҰЛҒАНЫ ТАНЫ»

  1. 1827 – 1914 жылдары өмір сүрген. Алтай, Жетісу мен Орта Азияға саяхаттар жасап, өлкені жан – жақты зерттеген. «Қырғыз өлкесі», «Түркістан өлкесі» атты екі томы Қазақстан мен Орта Азияға арналған. Қазақстанның Семей, Верный қалаларында болған. Ол кім?

(П.П. Семенов – Тянь – Шанский)

  1. 1837-1918 жылдары өмір сүрген, көрнекті шығыс зерттеушісі, академик. Іле алқабын, Жетісуды зерттеп, ол жердегі қазақ ауыз әдебиетінің үлгілерін жинастырып, жариялаған. Ол кім?

(В.В.Радлов)

  1. Бұл орыс зерттеушісі қазақ халқының шығу тегіне арналған «Сібір қырғыздарының облысы» атты еңбек жазды. Ол кім? (М.Красовский)

  2. Кіші жүз тарихын жан- жақты сипаттауға арналған «Орынбор ведомствасындағы қырғыз даласы» атты еңбегін жазған орыс зерттеушісі. Ол кім? (Л.Мейер)

  3. Украин халқының ұлы ақыны.1847 – 1857 ж.ж. аралығында қазақ жерінде айдауда болған. «Қазақ шаңырағы», «Атқа мінген қазақ», «Байғұстар» т.б суреттердің авторы. «Менің ойларым» деген өлеңінде қазақ, украин, халықтарының өмірін салыстыра жырлады. Ол кім? (Т.Г.Шевченко)

  4. Ата-бабалары атақты сұлтандар әулетіне жатады. Оның арғы бабасы Абылай хан XVII ғасырдағы айбынды қазақ билеушілерінің бірі болды. Ал атасы Уәли хан патша үкіметі ресми түрде бекіткен қазақтың соңғы ханы еді. 1847 жылы 12 жасында әкесі сол кездегі ең таңдаулы оқу орны болып есептелген Сібір кадеті корпусына оқуға түсіреді. Ол кім? (Ш.Уалиханов)


Оқушылар шығармашылығы: Ш.Уалихановқа арналған жыр – шумақтар оқылады.


«ХРОНОЛОГИЯЛЫҚ ДИКТАНТ»

  • 1835 жылы Шоқан Уәлиханов дүниеге келді

  • 1847 жылы Сібір Кадет корпусына оқуға түсті

  • 1853 жылы Кадет корпусында білім алып, «Корнет» офицерлік шенін алды

  • 1855 ж- генерал Г.Х. Гасфорттың экспедициясына қатысты. Жетісу, Тарбағатай, Орталық Қазақстанда болды.

  • 1856 жылы Ыстықкөлге сапар шекіп, топографиялық картографиялық сызбасын дайындады
    1856 ж – күзде П.П. Семенов Тян Шанскиймен Құлжаға барып қайтты.

  • 1857 ж-Алатау қырғыздарына сапары. Манас жыры.

  • 1858-1859 ж.ж –Қашқар саяхатына барып қайтты.

  • 1859-1861 –Петербургте болды

  • 1861 жылы Өкпе ауруы асқынып, туған ауылына оралды
    1864 ж- М.Г. Черняевтің экспедициясына қатысады.

  • 1865 ж- «Руссий инвалид» газетіне соңғы мақаласы Қытайдағы дүнгендер көтерілісі туралы жазады.

  • 1865 жылы Шоқан Алтын Емел жотасында дүниеден өтті


Рефлексия: әр түрлі смайликтер арқылы оқушылардан сабақтан алған әсерлерімен бөлісу.


Үйге тапсырма:

  • Тақырыпты оқу, мазмұндау.

  • тест құрастыру,

  • Биопоэма жазу (Ш.Уалиханов, П.П. Семенов Тян -Шанский);

  • 2 проблемалық сұрақ дайындау;


Бағалау:

  • Сабаққа белсенді қатысқан оқушылар білімі бағаланып, марапатталады.





















Получите в подарок сайт учителя

Предмет: История

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 8 класс

Скачать
Ш.Уалиханов-?аза?ты? ?лы ?алымы

Автор: Битаева Салтанат Есенгельдиевна

Дата: 29.09.2015

Номер свидетельства: 234929

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства