kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Са?тарды? т?уелсіздік жолында?ы к?ресі.

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?тын та?ырыбы: Са?тарды? т?уелсіздік жолында?ы к?ресі.

Саба?ты? ма?саты: І  Са?тарды? т?уелсіздік жолында ?алай, кімдермен шай?ас?анды?ын,                н?тижесі жайлы т?сінік бер ІІ Са?тарды? т?уелсіздік жолында?ы к?рестерін  келтірілген ?зілерді о?ушылар?а орындата отырып, ой-?рісті дамыту?а  ы?пал ету ІІІ Са?тарды? ерлік к?ресі жайлы айта келе, о?ушыларды  намысшылды??а, ерлікке, батырлы??а т?рбиелеу.

Саба?ты? к?рнекілігі: Карта,Таблица, Са?тардын ??рал- саймандары т.б.

Саба?тын т?рі: Аралас саба?      Саба?ты ж?ргізу ?дісі:Сахналы? к?рініс, с?ра?-жауап, ойын элементттері.        Саба?тын барысы:   І. ?йымдастыру.     ІІ. ?й тапсырмасын тексеру.  «Кім жылдам» ойыны ар?ылы ж?ргізу. С?здерге аны?тама беру.

Тайпа к?семі                     Жауынгер 

Са?тар жайлы тарихшылар не айтады.

І.   Парсы жазбаларында- ??діретті еркектер деп аталады.   ІІ.  Иран жазбаларында- Ж?йрік атты турлар. ІІІ.  Грек жазбаларында - азиялы? скифтер деп аталады.      ІV. Грек тарихшыларыны? айтуынша- Са?тар батыр, «д?шпан?а ?атал, доска адал»  бол?ан дейді    V . Грек тарихшы Ктесий «Са? ?йелдері ерж?регк келеді, со?ыс ?ауіпі т?нгенде   ерлерге  к?мек к?рсетіп ?рыс?а арласады.»    VІ. Герадот. «Оларды? ?мірінде а?ашты? ма?ызы ?те зор болды. ?ыста а?аштан  жасал?ан ?йлер ?алы? ты?ыз киізбен жабылады, ал жазда жабусызда ?олданылады»  VІІ. Рим тарихшысы: К.К.Руф са?тарды? к?ктен т?скен сый?ырлы салты бар екендіг  жайлы а?ызда ??гімелейді «Со?а мен ?амыт егіншілерге,найза мен сада?  сарбаздар?а, жайпа? тоста?ан абыздар?а арнал?ан. Б?л заттар бізге ж?не бізді?   достарымыз?а - жауларымыз?а ?арсы к?ресу ?шін керек »

Жа?а саба??а даярлы?        Жа?а саба?ты баяндау жоспары:

  1. Томирис пен парсы патшасы Кирді? арасында?ы шай?ас.
  2. Парсы патшасы І Дарийді? шап?ыншылы?ы
  3. Александыр Македонскийды?  Са? еліне жоры?ы

І Б.з.б. VІІІ- VІІ-?-да са?тар ?з атырабында?ы алды??ы ?атарлы елдермен ?арым –?атынас жасап отыр?ан. Тіпті парсы елдерімен де со?ыс ода?ын ??р?ан. Біра? парсы патшасы ода?тымісе т?тпай са?-массагеттерді ?зіне т?уелді етпегеші бол?ан.С?йтіп бірінші рет жоры? жаса?ан . Н?тежесінде же?ілп Кир ?аза табады. Ал енді осы о?и?а?а то?талайы?. Мемлекет шекарасын  тойымсызды?пен ке?ейтуді ойла?ан Кир е? ?уелі са? –масагеттерді ба?ындыруды ойлайды. Со?ыс?а жедел дайындала бастайды. Со?ыспас б?рын са? еліне елші жібереді. К?йеуі ?айтыс бол?ан са? патшайымы Томириске ма?ан к?йеуге шы? деп ?сыныс білдіреді. Томирис Кирді? с?лемін ?абыл алмайды. ?зіне -?зі сенімді болады. К?шпен ала алмасын білген Кир алтай?а кошеді. Мал сатып мол етіп ет асып, шарапты жеткілікті етіп ?алдыру. Жауынгерлерге мас болып уйы?татып   ?ояды. Ішінде Тамиристі? баласы Спаргаписте бар. Т?т?ын?а т?сіріп ?алады. Б?л хабарды естіген  Тамирис Кирге хат жолдайды. Тамирис шы?ып елшісіне хатты береді. Оны ол Кирге жеткізеді. Хат   «?ан??мар Кир! Же?іске желікпе! Сен мені? ?лымды ашы? ай?аста ?ару ??діретімен же?ген жо?сы?. Шарап ішкізіп, алдап барып пенде етті?. Енді мені? мына а?ылмды ты?да! Айла –амалмен біраз жауынгерлерімді т?т?ын ?ыл?аны?ды ?ана?ат т?тып мені? ?лымды ?зіме ?айтарып берде есен –сауында ж?ні?ді тап. Егер олай етпесе? т??ірі атымен ант етіп  айтайын, ?ан?а ?анша тойымсыз болса?да, адам ханын сусынны? ?ан?анынша ішкіземін! » -деп Кир о?ып шы?ады. Томиристі? т?т?ын?а т?скен ?лы ?зіні? ?андай к?йге т?скенін ??ып, ?зін-?зі  ?лтіреді. Келесі к?ні екі жа?ты? арасында ??ла? естіп, к?з к?рмеген с?рапыл со?ыс болады. Парсыларды жайратып  салады. Кирде ?леді. Тамирис –«Ма?ан  Кирді? басын тауып ?кел?дер»,-дейді. Тамирис: ?ан толтыр?ан торсы??а Кирді? басын салып т?рып: - «?йтеуір тірі ?алдым, сені же?іп шы?тым демесем, жан дегенде жал?ыз ?лымды аярлы?пен  ?ол?а  т?сіріп, сен мені? т?біме жетті?, жауыз! - Енді т??ірге берген сертімді орындап, басынды ?ан?а б?ктіріп, сусынымды ?андыр?аннан бас?а амалым жо? »    Са?тарды? осылайша т?уелсіздігін са?тап калады.  ІІ. Осы о?и?адан 11 жылдан со? патша бол?ан ?ш жылда 1-2 же?іске жеткеніне мастан?ан  І Дари  са?тармен со?ыспа?шы болып б.з.б 518 жылы са?тар?а ?арсы со?ыс?а аттанды. Осы со?ыс жайлы грек тарихшысы  Полиэн Шыра? есімді  са? жауынгерлеріні? ерлігі жайлы баяндайды. Шыра? ?з ?стінен ?зі жаралап парсылар?а ?ашып барады. Оларды  са?тар?а  бастап барамын деп елсіз, сусыз ш?лге апарып ?ырады.  Шыра?: - І Дарий?а «Мені? т?п атам парсы еді. Са?тарды? малын ба?ып ж?рем ??лы болатынмын. Сіздерді? келе  жат?андары?ызды естіп ?аштым деп ?ол?а т?сіп ?алып, ?зер ??тылдым. Ма?ан к?мектесе? са?тарда кеткен кегімді ?айтару?а к?мектесе к?рі?із-деді  Мен са?тарды? жеріні? ой-ш???ырын жа?сы білемін сіздерді бастап бара аламын »   Парсыларды ?алы? ?олын ??м ішіне ?келіп, адастырады.  -Дарий: не ма?сатпен сен бізді алдап, ?скерімізді ?ырма?шысы?? Енді  бізге ал?а да, арт?а да жол жо?.  -Шыра?: Же?іс!  Же?іс! Же?іске жетті деген осы. Отандастарымызды? басына ?йірілген ?асіретті? ?ара б?лтын кері серпіп, сендерді ш?лмен ашты??а ?кеп ?амадым.  Енді ?айда барса?дарда табатындары? ажал!- Ашулан?ан Дарий Шыра?ты? басын шауып т?сіреді.

ІІІ. А.Македонскийді? са? еліне жоры?ы. Тірек сызба ар?ылы т?сіндіру. Грек–македон ?скері б.з.б ІV ?-да Орта Азия?а басып кірді,Самар?анды жаулап алды.   

«Ескендір поэмасынан ?зінді:»                     А.Македонский:       ?а?па?ды аш!   -?а?паны са?ан ашу?а р??сат жо? дейді.       - А.Македонский   – Мен Ескендір патшамын   Жер ж?зінде  со?ыста б?рін же?ген К?п  ж?рдім кездей келді к?рмеген жер     Е?  болмаса хал?ыма к?рсетейін    Сый  ?ылып, белгі болар бір н?рсе бар. Сонда бір орамал лактырады.    Македонский орамалды ашып к?реді.Б?л сый?а та? бол?ан Александр Аристотельден а?ыл с?райды.    Аристотель:     Б?л адамны? к?з с?йегі.   Тоя ма адам к?зі мы? мен сан?а  Жеміт  к?з жер бетінде  тоймасда  ?лсе тояр к?зіне ??м ??йыл?анда

Саба?ты бекіту. Міне, балалар са?тарды? еліні?,жеріні?  т?уелсіздігін ?алай ?ор?а?анды?ын ?з к?зімізбен к?ргендей болды?.

С?ра?:  1. Са?тар кімдермен шай?ас?ан екен? 2. Парсылар са?тарды алдаса; са?тар парсылардан ?алай ?арымта ?айтарды?  3. Македонскийді же?уді? ?андай ма?саты болды?  4. ?андай тарихи т?л?алармен кездестік?

Саба?ты ?ортындылау. О?ушыларды ба?алау.

 ?й тапсырмасы: § 11. Шыра?ты? ерлігі жайлы о?ып келу.      

 

Просмотр содержимого документа
«Са?тарды? т?уелсіздік жолында?ы к?ресі. »

6 сынып

Сақтардың тәуелсіздік жолындағы күресі.


Сабақтын тақырыбы: Сақтардың тәуелсіздік жолындағы күресі.

Сабақтың мақсаты: І Сақтардың тәуелсіздік жолында қалай, кімдермен шайқасқандығын,

нәтижесі жайлы түсінік беру

ІІ Сақтардың тәуелсіздік жолындағы күрестерін келтірілген

үзінділерді оқушыларға орындата отырып, ой-өрісті дамытуға ықпал ету.

ІІІ Сақтардың ерлік күресі жайлы айта келе, оқушыларды

намысшылдыққа, ерлікке, батырлыққа тәрбиелеу.

Сабақтың көрнекілігі: Карта,Таблица, Сақтардын құрал- саймандары т.б.

Сабақтын түрі: Аралас сабақ

Сабақты жүргізу әдісі:Сахналық көрініс, сұрақ-жауап, ойын элементттері.

Сабақтын барысы: І. Ұйымдастыру.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

  1. «Кім жылдам» ойыны арқылы жүргізу. Сөздерге анықтама беру.




Тайпа көсемі





Жауынгер



  1. Сақтар жайлы тарихшылар не айтады.


І. Парсы жазбаларында- құдіретті еркектер деп аталады.

ІІ. Иран жазбаларында- Жүйрік атты турлар.

ІІІ. Грек жазбаларында - азиялық скифтер деп аталады.

ІV. Грек тарихшыларының айтуынша- Сақтар батыр, «дұшпанға қатал, доска адал» болған дейді.

V . Грек тарихшы Ктесий «Сақ әйелдері ержүрегк келеді, соғыс қауіпі төнгенде

ерлерге көмек көрсетіп ұрысқа арласады.»

VІ. Герадот. «Олардың өмірінде ағаштың маңызы өте зор болды. Қыста ағаштан

жасалған үйлер қалың тығыз киізбен жабылады, ал жазда жабусызда қолданылады»

VІІ. Рим тарихшысы: К.К.Руф сақтардың көктен түскен сыйқырлы салты бар екендігі

жайлы аңызда әңгімелейді «Соқа мен қамыт егіншілерге,найза мен садақ

сарбаздарға, жайпақ тостаған абыздарға арналған. Бұл заттар бізге және біздің

достарымызға - жауларымызға қарсы күресу үшін керек »

Жаңа сабаққа даярлық

Жаңа сабақты баяндау жоспары:

  1. Томирис пен парсы патшасы Кирдің арасындағы шайқас.

  2. Парсы патшасы І Дарийдің шапқыншылығы

  3. Александыр Македонскийдың Сақ еліне жорығы

І Б.з.б. VІІІ- VІІ-ғ-да сақтар өз атырабындағы алдыңғы қатарлы елдермен қарым –қатынас жасап отырған. Тіпті парсы елдерімен де соғыс одағын құрған. Бірақ парсы патшасы одақтымісе тұтпай сақ-массагеттерді өзіне тәуелді етпегеші болған.Сөйтіп бірінші рет жорық жасаған . Нәтежесінде жеңілп Кир қаза табады. Ал енді осы оқиғаға тоқталайық. Мемлекет шекарасын тойымсыздықпен кеңейтуді ойлаған Кир ең әуелі сақ –масагеттерді бағындыруды ойлайды. Соғысқа жедел дайындала бастайды. Соғыспас бұрын сақ еліне елші жібереді. Күйеуі қайтыс болған сақ патшайымы Томириске маған күйеуге шық деп ұсыныс білдіреді. Томирис Кирдің сәлемін қабыл алмайды. Өзіне -өзі сенімді болады. Күшпен ала алмасын білген Кир алтайға кошеді. Мал сатып мол етіп ет асып, шарапты жеткілікті етіп қалдыру. Жауынгерлерге мас болып уйықтатып қояды. Ішінде Тамиристің баласы Спаргаписте бар. Тұтқынға түсіріп қалады. Бұл хабарды естіген Тамирис Кирге хат жолдайды. Тамирис шығып елшісіне хатты береді. Оны ол Кирге жеткізеді.

Хат

«Қанқұмар Кир! Жеңіске желікпе! Сен менің ұлымды ашық айқаста қару құдіретімен жеңген жоқсың. Шарап ішкізіп, алдап барып пенде еттің. Енді менің мына ақылмды тыңда! Айла –амалмен біраз жауынгерлерімді тұтқын қылғаныңды қанағат тұтып менің ұлымды өзіме қайтарып берде есен –сауында жөніңді тап. Егер олай етпесең тәңірі атымен ант етіп айтайын, қанға қанша тойымсыз болсаңда, адам ханын сусынның қанғанынша ішкіземін! » -деп Кир оқып шығады.

Томиристің тұтқынға түскен ұлы өзінің қандай күйге түскенін ұғып, өзін-өзі өлтіреді. Келесі күні екі жақтың арасында құлақ естіп, көз көрмеген сұрапыл соғыс болады. Парсыларды жайратып салады. Кирде өледі.

Тамирис –«Маған Кирдің басын тауып әкелңдер»,-дейді.

Тамирис: Қан толтырған торсыққа Кирдің басын салып тұрып:

- «Әйтеуір тірі қалдым, сені жеңіп шықтым демесем, жан дегенде жалғыз ұлымды аярлықпен қолға түсіріп, сен менің түбіме жеттің, жауыз!

- Енді тәңірге берген сертімді орындап, басынды қанға бөктіріп, сусынымды қандырғаннан басқа амалым жоқ » Сақтардың осылайша тәуелсіздігін сақтап калады.

ІІ. Осы оқиғадан 11 жылдан соң патша болған үш жылда 1-2 жеңіске жеткеніне мастанған

І Дари сақтармен соғыспақшы болып б.з.б 518 жылы сақтарға қарсы соғысқа аттанды. Осы соғыс жайлы грек тарихшысы Полиэн Шырақ есімді сақ жауынгерлерінің ерлігі жайлы баяндайды. Шырақ өз үстінен өзі жаралап парсыларға қашып барады. Оларды сақтарға бастап барамын деп елсіз, сусыз шөлге апарып қырады.

Шырақ: - І Дарийға «Менің түп атам парсы еді. Сақтардың малын бағып жүрем құлы болатынмын. Сіздердің келе жатқандарыңызды естіп қаштым деп қолға түсіп қалып, әзер құтылдым. Маған көмектесең сақтарда кеткен кегімді қайтаруға көмектесе көріңіз-деді

Мен сақтардың жерінің ой-шұңқырын жақсы білемін сіздерді бастап бара аламын »

Парсыларды қалың қолын құм ішіне әкеліп, адастырады.

-Дарий: не мақсатпен сен бізді алдап, әскерімізді қырмақшысың? Енді бізге алға да, артқа да жол жоқ.

-Шырақ: Жеңіс! Жеңіс! Жеңіске жетті деген осы. Отандастарымыздың басына үйірілген қасіреттің қара бұлтын кері серпіп, сендерді шөлмен аштыққа әкеп қамадым.

Енді қайда барсаңдарда табатындарың ажал!- Ашуланған Дарий Шырақтың басын шауып түсіреді.

ІІІ. А.Македонскийдің сақ еліне жорығы.

Тірек сызба арқылы түсіндіру. Грек–македон әскері б.з.б ІV ғ-да Орта Азияға басып кірді,Самарқанды жаулап алды.

«Ескендір поэмасынан үзінді:»

А.Македонский: Қақпаңды аш!

-Қақпаны саған ашуға рұқсат жоқ дейді.

- А.Македонский – Мен Ескендір патшамын

Жер жүзінде соғыста бәрін жеңген.

Көп жүрдім кездей келді көрмеген жер

Ең болмаса халқыма көрсетейін

Сый қылып, белгі болар бір нәрсе бар.

Сонда бір орамал лактырады.

Македонский орамалды ашып көреді.Бұл сыйға таң болған Александр Аристотельден ақыл сұрайды.

Аристотель: Бұл адамның көз сүйегі.

Тоя ма адам көзі мың мен санға

Жеміт көз жер бетінде тоймасада

Өлсе тояр көзіне құм құйылғанда


Сабақты бекіту. Міне, балалар сақтардың елінің,жерінің тәуелсіздігін қалай қорғағандығын өз көзімізбен көргендей болдық.

Сұрақ: 1. Сақтар кімдермен шайқасқан екен?

2. Парсылар сақтарды алдаса; сақтар парсылардан қалай қарымта қайтарды?

3. Македонскийді жеңудің қандай мақсаты болды?

4. Қандай тарихи тұлғалармен кездестік?

Сабақты қортындылау. Оқушыларды бағалау.

Үй тапсырмасы: § 11. Шырақтың ерлігі жайлы оқып келу.










Получите в подарок сайт учителя

Предмет: История

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 6 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Са?тарды? т?уелсіздік жолында?ы к?ресі.

Автор: Нурпайзова Айнур Кенесбаевна

Дата: 10.12.2014

Номер свидетельства: 141829

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства