"IХ-ХІІ ғасырлардағы қолөнер, сауда және шаруашылықтың дамуы"

IХ-ХІІ ғасырлардағы қолөнер, сауда және шаруашылықтың дамуы жайында оқушыларға толық ақпарат беру.

Вы уже знаете о суперспособностях современного учителя?

Тратить минимум сил на подготовку и проведение уроков.

Быстро и объективно проверять знания учащихся.

Сделать изучение нового материала максимально понятным.

Избавить себя от подбора заданий и их проверки после уроков.

Наладить дисциплину на своих уроках.

Получить возможность работать творчески.

=> ПОЛУЧИТЬ СУПЕРСПОСОБНОСТИ УЧИТЕЛЯ <=

Просмотр содержимого документа
«"IХ-ХІІ ғасырлардағы қолөнер, сауда және шаруашылықтың дамуы"»

Сыныбы:7 «А», «В» Тексерілді:__________________

Пәні: Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы: IХ-ХІІ ғасырлардағы қолөнер, сауда және шаруашылықтың дамуы

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушылар қолөнердің дамуы, ұсталық кәсіп, зергерлік кәсіп, сауда және ақша айналымы және егіншілік туралы білімін қалыптастыруға жағдай жасау

Дамытушылығы: Оқушылар ойлай, сөйлей, қорытынды жасай біледі.

Тәрбиелілігі: Жеке, топпен жұмыс істеуге үйренеді.

Оқыту құралдары: оқулық,тақта

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушыларды топқа бөлу «санамақ» стратегиясы
Оқушылардың оқу құралдарын тексеру
Конспектінің талапқа сай жазылуын тексеру

(10-12 ғ.)	Оңтүстік Қазақстанда кейінгі зерттеулер бойынша қала саны 37–ге жеткен.
	Оңтүстік Қазақстанда қалалардың топтаса орналасқан жері – Арыс өзенінің Сырдарияға қосылатын тұсындағы сағалары. Сырдың орта ағысында – Сүткент, төменгі ағысында Сығанақ, Жанкент, Аснас, Жент, Баршынкент қалалары болған.
	Қалалық отырықшылық мәдениет Жетісу аймағында да дамыды. Оңтүстік –батыс Жетісу аймағынан (орталығы-Тараз) 36 қала орны табылды. Солтүстік- шығыс Жетісудан 70 қала жұрты ашылды.
	Ортағасырлық қалалар көлемі, экономикалық жағынан өсіп отырған. Олар 3 топқа бөлінді. Бірінші топқа көлемі 30 гектардан асатын қалалар жатады. Екінші топқа 10 гектардан 30 гектарға дейінгі қалалар кіреді. Үшінші топқа көлемі 10 гектарға жетпейтін қалалар жатады.
10-12	қалалар дамуының ерекшелігі – отырықшылық мәдениеттің дамуы Қазақстанның орталық және шығыс аймақтарына қарай тарала бастауы. Дамыған ортағасырлық қалаларға Отырар, Тараз, Талғар, Баба-Ата, Құйрықтөбе жатады..
10-12 ғ	қала құрылысындағы басты жаңалық – мешіттер мен шығыс моншаларының салынуы. 10 ғасырдағы тұрақ-жайларда бөлме саны көбейе бастаған

І. Қызығушылығын дамыту

Оқушылар берілген жазба деректердің авторын тапбады:

«Қыпшақтар аздап бидай, арпа өсіреді, көп өсіретіні – тары, ал тамақтарының негізгі түрі тарыдан жасалады» әл-Омари
«Түріктер қолөнердің барлық түрін өзі істейді, ..... қару, жебе, ер тұрман, қорамсақ, найза жасайды» әл-Жахиз
«Суяб қаласының батыс жағында бірнеше қала бар. Олар басқаларға тәуелсіз, бірақ түріктерге бағынышты өз билеушісі бар» Сюань Цзянь
«Соғдылықтардың ішінде түрікше сөйлемейтіндері жоқ» Махмуд Қашғари

ІІ. Мағынаны тану «аялдамамен оқу» стратегиясы

Жаңа тақырып слайд бойынша түсіндіріледі

І. Қолөнердің дамуы

ІІ. Ұсталық кәсіп

ІІІ. Зергерлік кәсіп

IV. Сауда және ақша айналымы

V. егіншілік

	Қыш құмыра жасайтын шеберханалар Отырар, Құйрықтөбе, Талғар, Тараздан табылды.
10 ғасырға	Қыш құмырашылардың қолы жеткен жетістіктерінің бірі – шыны бұйымдар жасау. шыны ыдыстар Отырар, Тараз, Йасы қалаларынан табылған. Шыны ыдыстарды үрлеу әдісімен жасаған.
Сүйек ұқсаиу	Орта ғасыр қолөнерінде дамыған кәсіптің бірі- сүйек ұқсату. Cүйектен жасалған бұйымдардың ішінде көбірек кездесетіні – мүйізден жасалған әшекейлер.
	Испиджаб, Отырар, Фараб қалаларында ақша шығаратын сарайлар болған. Алайда 10-12 ғасырларда айырбас саудасы басым болған.10-12 ғасырлардағы сауда қалалық отырықшылық мәдениеттің дамығандығын білдіретін басты көрсеткіш болды. Ол қалалар арасындағы сауда байланысымен бірге, далалық аймақтар тұрғындарының саудаға араласуын, қала мен даланың байланысын да күшейтті. Егіншіліктің дамуы қала санының және тұрғындарының өсуіне байланысты болды. Қала маңындағы егін егуге қажетті жерлер кең түрде игеріле бастады.