kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Ашы? саба? Ыбырай Алтынсарин "Жаманды??а жа?сылы?"

Нажмите, чтобы узнать подробности

О?т?стік ?аза?стан облысы

Шардара ?аласы

Ауданды? о?ушылар ?йі

«Елтану» ?йірмесіні? жетекшісі Сариева Шолпан Мансур?ызы

Саба?ты? та?ырыбы: Ыбырай Алтынсарин.

                                         «Жаманды??а жа?сылы?.»

Саба?ты? ма?саты:
1.Білімділік: Ыбырай Алтынсарин туралы т?сінік беру;
2.Дамытушылы?: та?ырып бойынша о?ушыларды? с?здік ?орын молайту; т?сініп с?йлеу; коммуникативтік машы?тарын дамыту;
3. Т?рбиелік: ?алымны? ?мірімен таныса отырып, о?ан деген ма?таныш, ??рмет сезімін баулу.
Саба?ты? к?рнекіліктері: суреттер, с?зж?мба?, б?ктеме,кесте, слайд,на?ыл с?з.
Саба?ты? типі: жа?а білім беру

Саба?ты? т?рі: аралас

Саба?ты? ?дісі: с?ра?-жауап, ойын, баяндау.

Саба?ты?  барысы:

І.  ?йымдастыру кезе?і: с?лемдесу; т?гендеу.

ІІ. ?й тапсырмасын ?айталау:

Ш.Уалиханов кім?

Ш.Уалихановты? ?кесіні? аты?

Ш.Уалиханов ?ай жылы,?ай жерде д?ниеге келді?

Ш.Уалихановты? ?аш?ария?а саяхат жаса?ан жылдар?

Ш.Уалихановты? ?андай зерттеу е?бектерін білесі?дер?
Жа?а саба?:
Кел, балалар, о?ылы?
О?ы?анды к??ілге
Ы?ыласпен то?ылы?!
О?ыса?дар, балалар,
Шамнан шыра? жа?ылар
Тілегені? алды?нан

Іздемей-а? табылар.
Балалар, б?л ?ле?ді кім жаз?анын білесі?дер ме?
(Ыбырай Алтынсарин.)
(О?ушылар «Ыбырай Алтынсарин» атты м?тінді ты?дайды.)
  «Ыбырай Алтынсарин 1841жылы Тор?ай облысында ту?ан. Оны? ?кесі ерте ?айтыс болды. Ыбырайды атасы Бал?ожа т?рбиеледі. 1850 жылы Бал?ожа ?зіні? немересін ?аза? балаларына арнап ашыл?ан мектепке о?у?а береді.
Мектепте ол ал?аш татар тілінде о?иды. Ыбырай жеті жылды? мектепті бітірген со?, ту?ан хал?ы ?шін ?ызмет етеді. Е? алдымен тілмаш, кейін мектепте м??алім болып істейді. Ол ?аза? балалары ?шін мектептер ашып, жа?а мектептер салдырды. 
   Дарынды педагог 1879  жылы мектеп о?ушыларына арнап «?аза? хрестоматиясы» мен «?аза?тар?а орыс тілін о?ыту ??ралы» деген екі кітап жазып, бастырды.
    Ыбырай Алтынсарин «?зен», «Жаз», деген ?ле?дері таби?ат туралы.
 Оны? « Кел, балалар, о?ылы?» деген ?ле?ін ?азір барлы? балалар жат?а біледі. Ыбырай Алтынсаринні? ?ай шы?армасын алса? да, балаларды білімге, е?бекке, адалды??а, іскерлікке ша?ырады. Ы. Алтынсарин ?рі педагог, ?рі а?ын, ?рі жазушы бол?ан. Ол ?з хал?ын жо?ары ба?ала?ан. Ол ?з хал?ын с?йген патриот адам». 

Тапсырма:  
-Ыбырай Алтынсарин ?ай жылы ж?не ?айда ту?ан?
(Ыбырай Алтынсарин 1841 жылы Тор?ай облысында ту?ан.)
-Ыбырайды кім т?рбиеледі?
(Ыбырайды атасы Бал?ожа т?рбиеледі).
-Мектеп бітірген со?, кім болып істейді?
(Мектеп бітірген со?, ол м??алім болып істейді).
-Ол ?аза? балалары ?шін не ашты?
(Ол ?аза? балалары ?шін мектептер ашты)
-Ы. Алтынсарин кім бол?ан?
(Ы. Алтысарин педагог, а?ын, жазушы бол?ан).

Жаманды??а жа?сылы?.

Ыбырай Алтынсарин.

?ызылбас патшасынын, Абдулла деген у?зірі бар еді. Соны? заманында ж?рт б?зылып, бір к?н у?зір патша?а келе жат?анда халы? ?амап: - «Дегенімізді істе, істемесе? ?лтіреміз» деп, ішінде бір батырыра?ы у?зірді са?алынан алып ж?лы?ты. У?зір ашу етпеді, б?лардан шы??ан со? патша?а барып, ж?ртты? тілегін бері?із деп ?тініп тілегенін патшадан алып берді ж?не ?зіні? к?рген кемшілігі ?шін ешкімге жаза берме?із деп оны да тілеп алды. Ерте?іне у?зірге бір саудагер келіп:
- Та?сыр, кеше сізді ренжітіп са?алы?ыздан ж?лы??ан кісіні айтайын деп келдім, ол На?ым деген мені? к?ршім еді, алдырып жаза бері?із, - деді. Б?л с?зді есіткен со? у?зір саудагерді ?айтарып, На?ымды ша?ыртып алды. На?ым: «Менін кешегі ісімді біреу айтып таныт?ан екен» деп, ?оры??анынан ?рейі кетіп, келе-а? у?зірді? ая?ына жы?ылды. У?зір На?ымды жерден к?теріп алып айтты дейді:
- Мен сені жазаландыру ?шін ша?ырмадым, біра?, к?рші? саудагер жа?сы кісі емес екен, сені? білместігі?ді ма?ан келіп айтты, екінші рет ол к?рші?нен са?танып ж?ргендей екенсін, соны айтайын деп ша?ырып едім, енді аман бол!-деп ішкергі ?йіне кіріп кетті дейді.

С?зж?мба? шешу:

Балама с?ра?.

?  Ы.Алтынсарин 1841 жылы ?азіргі ?останай облысыны? Тор?ай жерінде д?ниеге келді. (и?)

? «?ылым таппай ма?танба»?ле?ін Ы. Алтынсарин жаз?ан. (жо?)

? 1879 жылы Ы.Алтынсаринны? ал?аш?ы ?аза? тіліндегі о?улы?ы жары? к?рді (и?)

?  1864 жылы Орынбор шекаралы? комиссиясы жанында?ы мектепті алтын медальмен бітіреді. (жо?)

?  1864 жылы Тор?айда ?аза? балаларына арналып ашыл?ан мектепте ?стазды? етеді (и?)

?  1887 жылы Ыбырай Тор?ай облысында?ы мектептерді? инспекторлы?ына та?айындалады. (жо?)

Кестемен ж?мыс.

?орытынды:

  • Ыбырай Алтынсарин кім ?
  • Ыбырай Алтынсаринні? е?бектерін ата?
  • Ал?аш?ы кітабы ?ай жылы жары? к?рді?

?йге тапсырма: Ыбырай Алтынсарин туралы эссе жазу.

Просмотр содержимого документа
«Ашы? саба? Ыбырай Алтынсарин "Жаманды??а жа?сылы?"»

Оңтүстік Қазақстан облысы Шардара қаласы Аудандық оқушылар үйі «Елтану» үйірмесінің жетекшісі Сариева Шолпан Мансурқызы Сабақтың тақырыбы: Ыбырай Алтынсарин. «Жамандыққа жақсылық.»

Сабақтың мақсаты:
1.Білімділік: Ыбырай Алтынсарин туралы түсінік беру;
2.Дамытушылық: тақырып бойынша оқушылардың сөздік қорын молайту; түсініп сөйлеу; коммуникативтік машықтарын дамыту;
3. Тәрбиелік: ғалымның өмірімен таныса отырып, оған деген мақтаныш, құрмет сезімін баулу.
Сабақтың көрнекіліктері: суреттер, сөзжұмбақ, бүктеме,кесте, слайд,нақыл сөз.
Сабақтың типі: жаңа білім беру

Сабақтың түрі: аралас

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, ойын, баяндау.

Сабақтың  барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: сәлемдесу; түгендеу.

ІІ. Үй тапсырмасын қайталау:

Ш.Уалиханов кім?

Ш.Уалихановтың әкесінің аты?

Ш.Уалиханов қай жылы,қай жерде дүниеге келді?

Ш.Уалихановтың Қашқарияға саяхат жасаған жылдар?

Ш.Уалихановтың қандай зерттеу еңбектерін білесіңдер?
Жаңа сабақ:
Кел, балалар, оқылық
Оқығанды көңілге
Ықыласпен тоқылық!
Оқысаңдар, балалар,
Шамнан шырақ жағылар
Тілегенің алдыңнан

Іздемей-ақ табылар.
Балалар, бұл өлеңді кім жазғанын білесіңдер ме?
(Ыбырай Алтынсарин.)
(Оқушылар «Ыбырай Алтынсарин» атты мәтінді тыңдайды.)
  «Ыбырай Алтынсарин 1841жылы Торғай облысында туған. Оның әкесі ерте қайтыс болды. Ыбырайды атасы Балғожа тәрбиеледі. 1850 жылы Балғожа өзінің немересін қазақ балаларына арнап ашылған мектепке оқуға береді.
Мектепте ол алғаш татар тілінде оқиды. Ыбырай жеті жылдық мектепті бітірген соң, туған халқы үшін қызмет етеді. Ең алдымен тілмаш, кейін мектепте мұғалім болып істейді. Ол қазақ балалары үшін мектептер ашып, жаңа мектептер салдырды. 
   Дарынды педагог 1879  жылы мектеп оқушыларына арнап «Қазақ хрестоматиясы» мен «Қазақтарға орыс тілін оқыту құралы» деген екі кітап жазып, бастырды.
    Ыбырай Алтынсарин «Өзен», «Жаз», деген өлеңдері табиғат туралы.
 Оның « Кел, балалар, оқылық» деген өлеңін қазір барлық балалар жатқа біледі. Ыбырай Алтынсариннің қай шығармасын алсаң да, балаларды білімге, еңбекке, адалдыққа, іскерлікке шақырады. Ы. Алтынсарин әрі педагог, әрі ақын, әрі жазушы болған. Ол өз халқын жоғары бағалаған. Ол өз халқын сүйген патриот адам». 

Тапсырма:  
-Ыбырай Алтынсарин қай жылы және қайда туған?
(Ыбырай Алтынсарин 1841 жылы Торғай облысында туған.)
-Ыбырайды кім тәрбиеледі?
(Ыбырайды атасы Балғожа тәрбиеледі).
-Мектеп бітірген соң, кім болып істейді?
(Мектеп бітірген соң, ол мұғалім болып істейді).
-Ол қазақ балалары үшін не ашты?
(Ол қазақ балалары үшін мектептер ашты)
-Ы. Алтынсарин кім болған?
(Ы. Алтысарин педагог, ақын, жазушы болған).

Жамандыққа жақсылық.

Ыбырай Алтынсарин.

Қызылбас патшасынын, Абдулла деген уәзірі бар еді. Соның заманында жұрт бұзылып, бір күн уәзір патшаға келе жатқанда халық қамап: - «Дегенімізді істе, істемесең өлтіреміз» деп, ішінде бір батырырағы уәзірді сақалынан алып жұлықты. Уәзір ашу етпеді, бұлардан шыққан соң патшаға барып, жұрттың тілегін беріңіз деп өтініп тілегенін патшадан алып берді және өзінің көрген кемшілігі үшін ешкімге жаза бермеңіз деп оны да тілеп алды. Ертеңіне уәзірге бір саудагер келіп:
- Тақсыр, кеше сізді ренжітіп сақалыңыздан жұлыққан кісіні айтайын деп келдім, ол Нағым деген менің көршім еді, алдырып жаза беріңіз, - деді. Бұл сөзді есіткен соң уәзір саудагерді қайтарып, Нағымды шақыртып алды. Нағым: «Менін кешегі ісімді біреу айтып танытқан екен» деп, қорыққанынан үрейі кетіп, келе-ақ уәзірдің аяғына жығылды. Уәзір Нағымды жерден көтеріп алып айтты дейді:
- Мен сені жазаландыру үшін шақырмадым, бірақ, көршің саудагер жақсы кісі емес екен, сенің білместігіңді маған келіп айтты, екінші рет ол көршіңнен сақтанып жүргендей екенсін, соны айтайын деп шақырып едім, енді аман бол!-деп ішкергі үйіне кіріп кетті дейді.


Сөзжұмбақ шешу:

Балама сұрақ.

 Ы.Алтынсарин 1841 жылы қазіргі Қостанай облысының Торғай жерінде дүниеге келді. (иә)

 «Ғылым таппай мақтанба»өлеңін Ы. Алтынсарин жазған. (жоқ)

 1879 жылы Ы.Алтынсаринның алғашқы қазақ тіліндегі оқулығы жарық көрді (иә)

 1864 жылы Орынбор шекаралық комиссиясы жанындағы мектепті алтын медальмен бітіреді. (жоқ)

 1864 жылы Торғайда қазақ балаларына арналып ашылған мектепте ұстаздық етеді (иә)

 1887 жылы Ыбырай Торғай облысындағы мектептердің инспекторлығына тағайындалады. (жоқ)

Кестемен жұмыс.

Қорытынды:

  • Ыбырай Алтынсарин кім ?

  • Ыбырай Алтынсариннің еңбектерін ата?

  • Алғашқы кітабы қай жылы жарық көрді?

Үйге тапсырма: Ыбырай Алтынсарин туралы эссе жазу.


















Получите в подарок сайт учителя

Предмет: История

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 5 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Ашы? саба? Ыбырай Алтынсарин "Жаманды??а жа?сылы?"

Автор: Сариева Шолпан Мансур?ызы

Дата: 08.04.2016

Номер свидетельства: 316548

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства