kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Ыбырай Алтынсарин а?артушы педагог

Нажмите, чтобы узнать подробности

Та?ырыбы:  Ыбырай Алтынсарин – а?артушы,педагог

Ма?саты:

Білімділігі: ?аза?ты? ?лы а?артушы Ы.Алтынсаринні? ?мірі мен а?арту саласында?ы хал?ына сі?ірген е?бегін жан – жа?ты таныстыра отырып,о?ушыларды? ?з бетімен білім алуына жетелеу.

Дамытушылы?ы: Жа?а саба? материалдарын о?ып – ?йренуде о?ушыларды? белсенділігін арттыру,ойлау,іздену,зерттеу ?абілеттерін дамыту.

Т?рбиелеу: О?ушыларды Ы.Алтынсаринні? ?негелі ?ле?дері мен ??гімелерінен ?лгі алу?а,еліне,хал?ына,?лы т?л?алар?а деген с?йіспеншілігін арттыру.

Саба?ты? т?рі: Аралас саба?

К?рнекілігі: кестелер,слайд,тірек – с?здер

Саба?ты? ?дісі: слайдтармен ж?мыс,к?рініс к?рсету,топтастыру

І. ?йымдастыру

1. О?ушылармен амандасу,т?гендеу

    (психологиялы? дайынды?)

2. О?ушыларды? назарын саба??а аудару

ІІ. «?зі?е сен,?зі?ді с?йреп шы?ар.» ?й тапсырмасын с?рау

1. «?оржыннан шы??ан с?ра?тар»

  1. Абай ?ай жылы д?ниеге келді? (1845 жылы 10 тамызда б?рын?ы Семей облысы Абай ауданы Шы??ыс тауыны? етегінде)
  2. Абайды? ?кесі кім? (?кесі ??нанбай кезінде болыс,а?а с?лтанды? ?ызметтер ат?ар?ан)
  3. Абайды? ?жесі мен анасы кімдер? (?жесі Зере мен анасы ?лжанны? аузынан естіген ертегі а?ыздар – Абай сусында?ан халы? ?дебиетіні? ал?аш?ы ?лгілері)
  4. Абай ?ай тілдерді жа?сы ме?герген? (мектепте дін саба?ын же?іл ме?ігеріп,араб,парсы,т?ркі тілдерін ж?не орысша ?йренеді)

2.Тестпен ж?мыс

 1. Абылай хан ?ай жылы д?ниеге келді?

      А) 1718 ж  ?) 1715 ж   Б) 1713 ж    В) 1711 ж

 2. Абылай ресми т?рде ?ай жылы хан болып сайланды?

       А) 1771 ж   ?)  1781 ж   Б) 1731 ж    В) 1733 ж

 1. Кенесары ?асым?лы баста?ан ?лт – азатты? к?теріліс ?ай жылдары ?тті?

       А) 1820 – 1829 жж   ?) 1716 – 1723 жж

       Б) 1837 – 1847 жж    В) 1845 – 1852 жж

2. 1836 – 1838 жылдарда?ы к?теріліс басшыларыны? бірі,жауынгер а?ын:

      А) Ж?нібек   ?) Махамбет   Б) Б?кей    В) Жанайдар

1. Шо?ан У?лиханов ?ай жылдары ?мір с?рді?

      А) 1802 – 1847 жж     ?) 1835 – 1861 жж

      Б) 1835 – 1865 жж      В) 1830 – 1865 жж

2. Шо?ан У?лихановты? Сібір кадет корпусына о?у?а т?скен жылы

      А) 1858 ж    ?) 1857 ж   Б) 1835 ж    В) 1847 ж

1. Абай ?ай жылдары ?мір с?рді?

      А) 1845 – 1905 жж     ?) 1844 – 1904 жж

      Б) 1845 – 1904 жж      В) 1836 – 1904 жж

2. Абай орысты? ?ай а?ыныны? шы?армасына арнап ?ле? шы?арады?

      А) Лермонтов            ?) Салтыков – Щедрин

      Б) Толостой               В) Пушкин

Жа?а саба?ты? жоспары:

  1. Ыбырайды? ?мірі мен балалы? ша?ы
  2. Ыбырай – ?стаз
  3. Ыбырай – жазушы
  4. Ыбырай – а?ын
  5. Ыбырай – аудармашы

  А?артушы,педагог,жазушы,?алым,балалар ?дебиетіні? атасы Ыбырай Алтынсарин 1841 жылы ?азіргі ?останай обылысыны? Тор?ай жерінде д?ниеге келген.?кесінен жастайынан айырыл?ан Ыбырай атасы Бал?ожа би т?рбиелейді.1857 жылы Орынбор шекаралы? комиссиясы жанында?ы мектепті алтын медальмен бітіреді.М?нда орыс,араб,татар ж?не парсы тілдерін жа?сы ме?геріп шы?ады.

   Мектепті 1857 жылы бітіріп,атасы Бал?ожа биді? хатшысы ретінде тілмашты? ?ызмет ат?арады.1864 жылы Тор?айда ?аза? балаларына арналып ашыл?ан мектепте ?стазды? етеді.

   Сол заманда?ы ?аражатты? жетіспеушілігі,мектеп ?йі,??рал – аспаптарды? жо?ты?ы да оны м??алта алмады.Ол ауыл – ауылды аралап,халы??а білім беретін зиялы мектептерді? арты?шылы?ын т?сіндірді.?зіні? насихатын халы?ты? ж?регіне жеткізе білген о?ан халы? арасынан ?олдау к?рсетушілер табылды.?аржы жинауды? е? алдымен ?зі бастап,атасы Бал?ожаны? еншісіне берген малын сатып,т?скен а?шаны мектеп салу?а ж?мсады.О?у ?йі жетіспеген кезде,о?у – білім іздеген ?аза? балаларын ?з ?йіне жат?ызып о?ыт?ан.

    Сол замнны? е? озы? білім ордалары санал?ан Петербург,?азан ?алаларына барып,орыс а?артушыларыны? е?бектерімен,орыс ?кіметіні? халы??а білім беру ж?йесімен танысты.Солармен таныса отырып,?аза? балаларына арнал?ан о?улы?тар жасаумен айналысты.

   1879 жылы Ыбырай Тор?ай облысында?ы мектептерді? инспекторлы?ына та?айындалды.Осы жылы оны? ал?аш?ы ?аза? тіліндегі о?улы?ы «?аза? хрестомтиясы» Орынбор ?аласында жары? к?рді.Б?л «?аза? хрстоматиясы» о?улы?ына енгізілген ?ле?дер мен ??гімелеріні? т?рбиелік,білімдік ма?ызы зор болды.Мысалы, (Кел,балалар,о?ылы?!), (?нер білім бар ж?рттар) сия?ты о?ырман ?ауымны? ж?регінен шы?ты.Сонымен ?атар «?аза? христоматиясында?ы» бір?атар ?ле?дері ш?кірттерді отаны? с?юге,адамгершілікке,т?лім – т?рбиеге жетелейді.

     Ыбырай ?аза? даласында бірінші болып ?ызыдарды білімге тартты.1887 жылы Ыр?ызда жанында интернаты бар ?ыздар?а арнал?ан мектеп ашты.

     Ыбырай Алтынсарин сонымен ?атар жазушы да.?аза? балаларыны? жас ерекшеліктеріне лайы?тап,т?сінікті етіп ??гімелер жазды.Ол орыс тіліндегі балалар?а арнал?ан к?птеген шы?армаларды ?аза? тіліне же?іл аудара білді.Ыбырай Алтынсарин ?лтымызды? халы? а?арту саласында к?п е?бек етті.Ол 48 жысында ерте ?айтыс болса да,болаша? ?рпа??а т?лім болар мол е?бек ?алдырды.Ыбырай Алтынсаринні? е?бегі ?аза? хал?ыны? м?дени ж?не рухани дамуына,алды??ы ?атарлы озы? м?дениетке жетуге игі ы?пал етті.

І?. «?ле? – с?зді? патшасы,с?з сарасы»

Ыбырай Алтынсаринні? ?ле?дерін айт?ызу.

?. «Тарихи т?л?аны танып біл»

1. Шо?ан У?лиханов

2. Абай ??нанбаев

3. Ыбырай Алтынсарин

?І. «Ойашар» с?йкестендіру

Ыбырай Алтынсарин ?ай жылы д?ниеге келді

3

1887 жыл

Ы.Алтынсарин ?ай жылы мектепті бітіріп,атасы Бал?ожа биді? хатшысы ретінде тілмашты? ?ызмет ат?арды

5

1879 жыл

Ы.Алтынсарин Ыр?ызда жанында интернаты бар ?ыздар?а арнал?ан мектепті ?ай жылы ашты

1

1841 жыл

Ы.Алтынсарин Тор?ай облысында?ы мектептерді? инспекторлы?ына ?ай жылы та?айындалды

2

1864 жылы

Ы.Алтынсарин Тор?айда ?аза? балаларына арнал?ан мектепте ?ай жылы ?стазды? етті

3

1857 жыл

?ІІІ. «Мені? білім де?гейім»

Тест

Ыбырай Алтынсарин ?аза? ?ыздарына арнап мектепті ?ай жерде ашты?

А) Тор?ай  ?) Ыр?ыз  Б) ?останай   В) Семей

Ы.Алтынсаринні? атасы:

А) Оспан    ?) Бал?ожа би  Б) ?айырхан     В) Т?ле би

Ы.Алтынсарин неше жасында ?айтыс болды

А) 48 жасында   ?) 45 жасында Б) 42 жасында   В) 41 жасында

Ы.Алтынсарин ?ай жылы Бал?ожа биді? хатшысы ретінде тілмашты? ?ызмет ат?арды?

А) 1864 ж     ?) 1841 ж     Б) 1857 ж    В) 1879 ж

Толы?тыру тест

А?артушы,педагог,жазушы,?алым,балалар ?дебиетіні? атасы Ыбырай Алтынсарин 1841 ж ?азіргі ?останай облысыны? Тор?ай жерінде д?ниеге келген.

?кесінен жастайынан айырыл?ан Ыбырайды атасы Бал?ожа би т?рбиелейді.1857 жылы Орынбор шекаралы? комиссиясы жанында?ы мектепті алтын медальмен бітіреді.

Мектепті 1857 жылы бітіріп, атасы Бал?ожа биді? хатшысы ретінде тілмашты? ?ызмет ат?арады. 1864 ж Тор?айда ?аза? балаларына арналып ашыл?ан мектепте ?стазды? етеді.

Ыбырай Алтынсарин сонымен ?атар жазушы да. ?аза? балалрынны? жас ерекшеліктеріне  лайы?тап,т?сінікті етіп ??гімелер жазды.

  1. Балама тест
  1. Ы.Алтынсарин 1841 жылы ?азіргі ?останай облысыны? Тор?ай жерінде д?ниеге келді. (и?)
  2. 1864 жылы Орынбор шекаралы? комиссиясы жанында?ы мектепті алтын медальмен бітіреді.  (жо?)
  3. 1864 жылы Тор?айда ?аза? балаларына арналып ашыл?ан мектепте ?стазды? етеді (и?)
  4. 1887 жылы Ыбырай Тор?ай облысында?ы мектептерді? инспекторлы?ына та?айындалады.   (жо?)

Х. ?йге тапсырма      §37 о?у  Реферат жазу,хронологиялы? д?птер толтыру

ХІ. Ба?алау

Просмотр содержимого документа
«Ыбырай Алтынсарин а?артушы педагог»

Тақырыбы: Ыбырай Алтынсарин – ағартушы,педагог


Мақсаты:

Білімділігі: Қазақтың ұлы ағартушы Ы.Алтынсариннің өмірі мен ағарту саласындағы халқына сіңірген еңбегін жан – жақты таныстыра отырып,оқушылардың өз бетімен білім алуына жетелеу.

Дамытушылығы: Жаңа сабақ материалдарын оқып – үйренуде оқушылардың белсенділігін арттыру,ойлау,іздену,зерттеу қабілеттерін дамыту.

Тәрбиелеу: Оқушыларды Ы.Алтынсариннің өнегелі өлеңдері мен әңгімелерінен үлгі алуға,еліне,халқына,ұлы тұлғаларға деген сүйіспеншілігін арттыру.

Сабақтың түрі: Аралас сабақ


Көрнекілігі: кестелер,слайд,тірек – сөздер


Сабақтың әдісі: слайдтармен жұмыс,көрініс көрсету,топтастыру

І. Ұйымдастыру

1. Оқушылармен амандасу,түгендеу

(психологиялық дайындық)

2. Оқушылардың назарын сабаққа аудару


ІІ. «Өзіңе сен,өзіңді сүйреп шығар...» үй тапсырмасын сұрау


1. «Қоржыннан шыққан сұрақтар»

  1. Абай қай жылы дүниеге келді? (1845 жылы 10 тамызда бұрынғы Семей облысы Абай ауданы Шыңғыс тауының етегінде)

  2. Абайдың әкесі кім? (әкесі Құнанбай кезінде болыс,аға сұлтандық қызметтер атқарған)

  3. Абайдың әжесі мен анасы кімдер? (әжесі Зере мен анасы Ұлжанның аузынан естіген ертегі аңыздар – Абай сусындаған халық әдебиетінің алғашқы үлгілері)

  4. Абай қай тілдерді жақсы меңгерген? (мектепте дін сабағын жеңіл меңігеріп,араб,парсы,түркі тілдерін және орысша үйренеді)


2.Тестпен жұмыс

1. Абылай хан қай жылы дүниеге келді?

А) 1718 ж Ә) 1715 ж Б) 1713 ж В) 1711 ж

2. Абылай ресми түрде қай жылы хан болып сайланды?

А) 1771 ж Ә) 1781 ж Б) 1731 ж В) 1733 ж

1. Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт – азаттық көтеріліс қай жылдары өтті?

А) 1820 – 1829 жж Ә) 1716 – 1723 жж

Б) 1837 – 1847 жж В) 1845 – 1852 жж

2. 1836 – 1838 жылдардағы көтеріліс басшыларының бірі,жауынгер ақын:

А) Жәнібек Ә) Махамбет Б) Бөкей В) Жанайдар

1. Шоқан Уәлиханов қай жылдары өмір сүрді?

А) 1802 – 1847 жж Ә) 1835 – 1861 жж

Б) 1835 – 1865 жж В) 1830 – 1865 жж

2. Шоқан Уәлихановтың Сібір кадет корпусына оқуға түскен жылы

А) 1858 ж Ә) 1857 ж Б) 1835 ж В) 1847 ж

1. Абай қай жылдары өмір сүрді?

А) 1845 – 1905 жж Ә) 1844 – 1904 жж

Б) 1845 – 1904 жж В) 1836 – 1904 жж

2. Абай орыстың қай ақынының шығармасына арнап өлең шығарады?

А) Лермонтов Ә) Салтыков – Щедрин

Б) Толостой В) Пушкин



Жаңа сабақтың жоспары:

  1. Ыбырайдың өмірі мен балалық шағы

  2. Ыбырай – ұстаз

  3. Ыбырай – жазушы

  4. Ыбырай – ақын

  5. Ыбырай – аудармашы



Ағартушы ,педагог,жазушы,ғалым,балалар әдебиетінің атасы Ыбырай Алтынсарин 1841 жылы қазіргі Қостанай обылысының Торғай жерінде дүниеге келген.Әкесінен жастайынан айырылған Ыбырай атасы Балғожа би тәрбиелейді.1857 жылы Орынбор шекаралық комиссиясы жанындағы мектепті алтын медальмен бітіреді.Мұнда орыс,араб,татар және парсы тілдерін жақсы меңгеріп шығады.

Мектепті 1857 жылы бітіріп,атасы Балғожа бидің хатшысы ретінде тілмаштық қызмет атқарады.1864 жылы Торғайда қазақ балаларына арналып ашылған мектепте ұстаздық етеді.

Сол замандағы қаражаттың жетіспеушілігі,мектеп үйі,құрал – аспаптардың жоқтығы да оны мұқалта алмады.Ол ауыл – ауылды аралап,халыққа білім беретін зиялы мектептердің артықшылығын түсіндірді.Өзінің насихатын халықтың жүрегіне жеткізе білген оған халық арасынан қолдау көрсетушілер табылды.Қаржы жинаудың ең алдымен өзі бастап,атасы Балғожаның еншісіне берген малын сатып,түскен ақшаны мектеп салуға жұмсады.Оқу үйі жетіспеген кезде,оқу – білім іздеген қазақ балаларын өз үйіне жатқызып оқытқан.

Сол замнның ең озық білім ордалары саналған Петербург,Қазан қалаларына барып,орыс ағартушыларының еңбектерімен,орыс үкіметінің халыққа білім беру жүйесімен танысты.Солармен таныса отырып,қазақ балаларына арналған оқулықтар жасаумен айналысты.

1879 жылы Ыбырай Торғай облысындағы мектептердің инспекторлығына тағайындалды.Осы жылы оның алғашқы қазақ тіліндегі оқулығы «Қазақ хрестомтиясы» Орынбор қаласында жарық көрді.Бұл «Қазақ хрстоматиясы» оқулығына енгізілген өлеңдер мен әңгімелерінің тәрбиелік,білімдік маңызы зор болды.Мысалы, (Кел,балалар,оқылық!), (Өнер білім бар жұрттар) сияқты оқырман қауымның жүрегінен шықты.Сонымен қатар «Қазақ христоматиясындағы» бірқатар өлеңдері шәкірттерді отаның сүюге,адамгершілікке,тәлім – тәрбиеге жетелейді.

Ыбырай қазақ даласында бірінші болып қызыдарды білімге тартты.1887 жылы Ырғызда жанында интернаты бар қыздарға арналған мектеп ашты.

Ыбырай Алтынсарин сонымен қатар жазушы да.Қазақ балаларының жас ерекшеліктеріне лайықтап,түсінікті етіп әңгімелер жазды.Ол орыс тіліндегі балаларға арналған көптеген шығармаларды қазақ тіліне жеңіл аудара білді.Ыбырай Алтынсарин ұлтымыздың халық ағарту саласында көп еңбек етті.Ол 48 жысында ерте қайтыс болса да,болашақ ұрпаққа тәлім болар мол еңбек қалдырды.Ыбырай Алтынсариннің еңбегі қазақ халқының мәдени және рухани дамуына,алдыңғы қатарлы озық мәдениетке жетуге игі ықпал етті.

ІҮ. «Өлең – сөздің патшасы,сөз сарасы»

Ыбырай Алтынсариннің өлеңдерін айтқызу.


Ү. «Тарихи тұлғаны танып біл»

1. Шоқан Уәлиханов

2. Абай Құнанбаев

3. Ыбырай Алтынсарин



ҮІ. «Ойашар» сәйкестендіру


Ыбырай Алтынсарин қай жылы дүниеге келді

3

1887 жыл

Ы.Алтынсарин қай жылы мектепті бітіріп,атасы Балғожа бидің хатшысы ретінде тілмаштық қызмет атқарды

5

1879 жыл

Ы.Алтынсарин Ырғызда жанында интернаты бар қыздарға арналған мектепті қай жылы ашты

1

1841 жыл

Ы.Алтынсарин Торғай облысындағы мектептердің инспекторлығына қай жылы тағайындалды

2

1864 жылы

Ы.Алтынсарин Торғайда қазақ балаларына арналған мектепте қай жылы ұстаздық етті

4

1857 жыл

ҮІІІ. «Менің білім деңгейім»

Тест

Ыбырай Алтынсарин қазақ қыздарына арнап мектепті қай жерде ашты?

А) Торғай Ә) Ырғыз Б) Қостанай В) Семей

Ы.Алтынсариннің атасы:

А) Оспан Ә) Балғожа би Б) Қайырхан В) Төле би

Ы.Алтынсарин неше жасында қайтыс болды

А) 48 жасында Ә) 45 жасында Б) 42 жасында В) 41 жасында

Ы.Алтынсарин қай жылы Балғожа бидің хатшысы ретінде тілмаштық қызмет атқарды?

А) 1864 ж Ә) 1841 ж Б) 1857 ж В) 1879 ж



Толықтыру тест

Ағартушы,педагог,жазушы,ғалым,балалар әдебиетінің атасы Ыбырай Алтынсарин 1841 ж қазіргі Қостанай облысының Торғай жерінде дүниеге келген.


Әкесінен жастайынан айырылған Ыбырайды атасы Балғожа би тәрбиелейді.1857 жылы Орынбор шекаралық комиссиясы жанындағы мектепті алтын медальмен бітіреді.


Мектепті 1857 жылы бітіріп, атасы Балғожа бидің хатшысы ретінде тілмаштық қызмет атқарады. 1864 ж Торғайда қазақ балаларына арналып ашылған мектепте ұстаздық етеді.

Ыбырай Алтынсарин сонымен қатар жазушы да. Қазақ балалрынның жас ерекшеліктеріне лайықтап,түсінікті етіп әңгімелер жазды.



  1. Балама тест

  1. Ы.Алтынсарин 1841 жылы қазіргі Қостанай облысының Торғай жерінде дүниеге келді. (иә)

  2. 1864 жылы Орынбор шекаралық комиссиясы жанындағы мектепті алтын медальмен бітіреді. (жоқ)

  3. 1864 жылы Торғайда қазақ балаларына арналып ашылған мектепте ұстаздық етеді (иә)

  4. 1887 жылы Ыбырай Торғай облысындағы мектептердің инспекторлығына тағайындалады. (жоқ)


Х. Үйге тапсырма §37 оқу Реферат жазу ,хронологиялық дәптер толтыру


ХІ. Бағалау








Получите в подарок сайт учителя

Предмет: История

Категория: Прочее

Целевая аудитория: 8 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Ыбырай Алтынсарин а?артушы педагог

Автор: Казмуханова Наз?л Мухитовна

Дата: 22.11.2015

Номер свидетельства: 256849

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства