kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Жимдар.Бір ?лшемді жиым элементтерімен ж?мыс.

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?ты? та?ырыбы:  Жимдар.Бір ?лшемді жиым элементтерімен ж?мыс.

     Саба?ты? ма?саты:     

                  Білімділік:  О?ушылар?а айнымалыны? саналатын ж?не шектеулі  типтері “жиым” ??ымы,бір?лшемді жиым туралы толы?  ма?л?мат беру;

 Дамытушылы? :  О?ушыларды айнымалыны? саналатын ж?не жиым ”??ымы,бір?лшемді жиым туралы толы? ма?л?мат   бере отырып,программа ??ру да?дыландыру,логикалы?   ой-?рісін дамыту;

                   Т?рбиелік: О?ушыларды адамгершілікке,??ыптылы??а ж?не жауапкершілікке т?рбиелеу

  Саба?ты? т?рі:                Теориялы? с?ра?

  Саба?ты? кезе?і:      

  1. ?йымдастыру
  2. ?й тапсырмасын тексеру
  3. Жа?а саба?ты т?сіндіру
  4. Саба?ты бекіту
  5. ?йге тапсырма

?ткен тапсырма бойынша ?айталау с?ра?тары

  • Символдар программа?а ?алай енгізіледі,олар ?андай типте болуы тиіс?
  •  ASCII кодтары дегеніміз не,ол ?андай интервалда беріледі?
  •  Символды? айнымалылар Паскаль тілінде ?андай типке жатады?
  •  Символды? м?ліметтерге ?андай операциялар ?олдану?а жатады?
  •  S жолды? айнымалысыны? та?басыны? санын есептеу ?шін ?андай функциялар ?олданады?
  •  Литерлік шамалармен ?андай операциялар орындалады?
  •  Тіркестік ?рнектер дегеніміз не?
  •  Тіркестік айнымалыны? ?зынды?ы ?алай аны?талады?
  •  Бір жол?а неше символ жазу?а болады?
  •  Жолды? бірнеше та?басын к?шіру ?шін ?андай функция ?олданады?
  •  Жолды? бірнеше та?басын к?шіру ?шін ?андай функция ?олданады?
  •  INSERT(S1,S2, N) процедурасыны? ?ызметі..
                                                       Жа?а саба?ты т?сіндіру

                                                              Айнымалы типтер

М?ліметтерді? айнымалы типтері стандартты типтерден ?згеше болып келеді. М?ліметтерді? ?рт?рлі типтері ?шін ?рт?рлі амал ?олдану?а болады. М?ліметтерді? типін ??ру бір жа?ынан операция орындауды же?ілдетсе,екінші жа?ынан ?ате жіберуге м?мкіндік береді.Сонымен,м?ліметтерді? стандартты типтерінен ?зге жа?а айнымалы типтерді ??ру?а болады.М?ліметтерді? б?л типтеріне саналатын ж?не шектелетін типтер жатады.

?абылдай алатын м?ндеріні? реттелген тізімі ар?ылы берілетін тип-саналатын тип болып есептеледі.Б?л типті сипаттау оны? м?мкін м?ндеріні? идентификатор т?рінде тізімін берумен аны?талады.

  Жазылу т?рі:

   TYPE <тип атауы>=(<1-м?н,2м?н,., n- м?н >);

VAR <идентификатор,..> : <тип атауы>;

Мысалы:

TYPE             Gaz=(Ge, C, O, N );

                       Metall=(Na,K,Li,Cu,Zn);

                       Mezgil=(?ыс,к?ктем,жаз,к?з);

VAR               Al, A2: Mezgil;

                       G1,G2,G3:Gaz;

                       Met l, Met2:Metall;

                        Т?с=(а?,к?к,?ызыл,сары,жасыл,?о?ыр,с?р,?ара).

   Егер айнымалы сипаттау б?лімінде к?рсетілген м?ндерді? белгілі бір аралы?ын ?ана ?абылдайтын болса,онда оны шектеулі типтегі айнымалы деп атайды.М?ндай типтегі айнымалыны? ал?аш?ы ж?не со??ы м?ндері н?ктелермен б?лініп т?ра?ты т?рінде к?рсетіледі де,ол екеуі де бір стандартты типте (real типін ?олдану?а болмайды) болып,міндетті т?рде ал?аш?ы м?н со??ы м?н со??ы м?ннен кіші болуы керек.

         Жазылу т?рі :

         TYPE <тип атауы>=(<ал?аш?ы т?ра?ты.со??ы т?ра?ты>);

         VAR <идентификатор,.> : <тип атауы>;

         Мысалы:

          TYPE         kunder=1.31;

          VAR           RadDay,BolnDay:kunder;

  М?ліметтерді ?йымдастыру т?сілдеріні? ке? тара?ан т?рі – кестелік т?сіл. Бір ?ана жолдан т?ратын кесте сызы?ты? деп аталады. Мысалы: A (2,3-5,0,1). Бірнеше жолдан т?ратын кесте тікт?ртб?рышты  кесте деп аталады.Б?ларды к?п жа?дайда бір?лшемді ж?не екі не к?п?лшемді жиымдар (массивтер) деп те атайды.

   Жиым  дегеніміз- бір атаумен белгіленіп біріктірілген біртекті элементтер жиыны. Осы жиым?а кіретін айнымалыларды жиым элементтері дейді. Жиымны? міндетті т?рде аты, ?лшемі, индекстері, со?ан с?йкес элементтері ж?не оны? т?рлері болады. Жиым т?тасымен бір атпен аталады, ал элементтеріні? реті индекстер ар?ылы к?рсетіледі. Индекс жиымны? иденфикаторынан со? тік жа?ша?а алынып жазылады: (a [1], x[1,1],…)

Жиымны? типін аны?тау ?шін ARRAY, OF  ?ызметші с?здері ?олданылады. Жиым элементтеріні? сипатталуы былай к?рсетіледі; 

       Аты  Array[индекс ?лшемі]of real;

 немесе

        TYPE Аты; =Array [индекс ?лшемі] of integer

Мысал: 20 на?ты сан берілген. Осы сандарды? арифметикалы? ортасын табу програмасы. Осы 20 на?ты сандар тобын А жиымы деп ?арастырса?, жиымны? элементтері A[1], A[2], …,A[20] на?ты сандар болады.

 Program

 Var     A: array [l.20] of real;

             I:integer;

             S:real;

Begin

                  For i:=1 to 20 do

             Read (A[i]);

             S:=0;

             For i:=l to 20 do

             S:=S+A[i];

             S:=S\20;

  Write (S);

   End.

 

Саба?ты бекіту

 

  • Саналатын ж?не шектеулі тип дегеніміз не?
  • Сызы?ты? ж?не тікт?рб?рышты кестені? айырмашылы?ы ?андай?
  • Жиым деп нені айтамыз?
  • Жиымдар ?алай сипатталады?
  •  Индекс дегеніміз не?
  •  Бір?лшемді жиым дегеніміз не?

?йге тапсырма:     5.1, 5.2, 5.3, 5.4   та?ырыптарын   о?у.

Просмотр содержимого документа
«Жимдар.Бір ?лшемді жиым элементтерімен ж?мыс.»

Пән аты: Информатика Бекітемін: ......................................

Сабақ ____ Сынып: ______ Мерзімі ___________ Пән мұғалімі ...........................

Сабақтың тақырыбы: Жимдар.Бір өлшемді жиым элементтерімен жұмыс.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушыларға айнымалының саналатын және шектеулі типтері “жиым” ұғымы,бірөлшемді жиым туралы толық мағлұмат беру;

Дамытушылық : Оқушыларды айнымалының саналатын және жиым ”ұғымы,бірөлшемді жиым туралы толық мағлұмат бере отырып,программа құру дағдыландыру,логикалық ой-өрісін дамыту;

Тәрбиелік: Оқушыларды адамгершілікке,ұқыптылыққа және жауапкершілікке тәрбиелеу

Сабақтың түрі: Теориялық сұрақ

Сабақтың кезеңі:

  1. Ұйымдастыру

  2. Үй тапсырмасын тексеру

  3. Жаңа сабақты түсіндіру

  4. Сабақты бекіту

  5. үйге тапсырма

Өткен тапсырма бойынша қайталау сұрақтары

  • Символдар программаға қалай енгізіледі,олар қандай типте болуы тиіс?

  • ASCII кодтары дегеніміз не,ол қандай интервалда беріледі?

  • Символдық айнымалылар Паскаль тілінде қандай типке жатады?

  • Символдық мәліметтерге қандай операциялар қолдануға жатады?

  • S жолдық айнымалысының таңбасының санын есептеу үшін қандай функциялар қолданады?

  • Литерлік шамалармен қандай операциялар орындалады?

  • Тіркестік өрнектер дегеніміз не?

  • Тіркестік айнымалының ұзындығы қалай анықталады?

  • Бір жолға неше символ жазуға болады?

  • Жолдың бірнеше таңбасын көшіру үшін қандай функция қолданады?

  • Жолдың бірнеше таңбасын көшіру үшін қандай функция қолданады?

  • INSERT(S1,S2, N) процедурасының қызметі.......
    Жаңа сабақты түсіндіру

Айнымалы типтер

Мәліметтердің айнымалы типтері стандартты типтерден өзгеше болып келеді. Мәліметтердің әртүрлі типтері үшін әртүрлі амал қолдануға болады. Мәліметтердің типін құру бір жағынан операция орындауды жеңілдетсе,екінші жағынан қате жіберуге мүмкіндік береді.Сонымен,мәліметтердің стандартты типтерінен өзге жаңа айнымалы типтерді құруға болады.Мәліметтердің бұл типтеріне саналатын және шектелетін типтер жатады.

Қабылдай алатын мәндерінің реттелген тізімі арқылы берілетін тип-саналатын тип болып есептеледі.Бұл типті сипаттау оның мүмкін мәндерінің идентификатор түрінде тізімін берумен анықталады.

Жазылу түрі:

TYPE =();

VAR идентификатор,..... : тип атауы;

Мысалы:

TYPE Gaz=(Ge, C, O, N );

Metall=(Na,K,Li,Cu,Zn);

Mezgil=(қыс,көктем,жаз,күз);

VAR Al, A2: Mezgil;

G1,G2,G3:Gaz;

Met l, Met2:Metall;

Түс=(ақ,көк,қызыл,сары,жасыл,қоңыр,сұр,қара).

Егер айнымалы сипаттау бөлімінде көрсетілген мәндердің белгілі бір аралығын ғана қабылдайтын болса,онда оны шектеулі типтегі айнымалы деп атайды.Мұндай типтегі айнымалының алғашқы және соңғы мәндері нүктелермен бөлініп тұрақты түрінде көрсетіледі де,ол екеуі де бір стандартты типте (real типін қолдануға болмайды) болып,міндетті түрде алғашқы мән соңғы мән соңғы мәннен кіші болуы керек.

Жазылу түрі :

TYPE =();

VAR идентификатор,.. : тип атауы;

Мысалы:

TYPE kunder=1..31;

VAR RadDay,BolnDay:kunder;

Мәліметтерді ұйымдастыру тәсілдерінің кең тараған түрі – кестелік тәсіл. Бір ғана жолдан тұратын кесте сызықтық деп аталады. Мысалы: A (2,3-5,0,1). Бірнеше жолдан тұратын кесте тіктөртбұрышты кесте деп аталады.Бұларды көп жағдайда бірөлшемді және екі не көпөлшемді жиымдар (массивтер) деп те атайды.

Жиым дегеніміз- бір атаумен белгіленіп біріктірілген біртекті элементтер жиыны. Осы жиымға кіретін айнымалыларды жиым элементтері дейді. Жиымның міндетті түрде аты , өлшемі , индекстері, соған сәйкес элементтері және оның түрлері болады. Жиым тұтасымен бір атпен аталады, ал элементтерінің реті индекстер арқылы көрсетіледі . Индекс жиымның иденфикаторынан соң тік жақшаға алынып жазылады: (a [1], x[1,1],…)

Жиымның типін анықтау үшін ARRAY, OF қызметші сөздері қолданылады. Жиым элементтерінің сипатталуы былай көрсетіледі;

Аты Array[индекс өлшемі]of real;

немесе

TYPE Аты; =Array [индекс өлшемі] of integer

Мысал: 20 нақты сан берілген. Осы сандардың арифметикалық ортасын табу програмасы . Осы 20 нақты сандар тобын А жиымы деп қарастырсақ , жиымның элементтері A[1], A[2], …,A[20] нақты сандар болады.

Program

Var A: array [l..20] of real;

I:integer;

S:real;

Begin

For i:=1 to 20 do

Read (A[i]);

S:=0;

For i:=l to 20 do

S:=S+A[i];

S:=S\20;

Write (S);

End.


Сабақты бекіту


  • Саналатын және шектеулі тип дегеніміз не?

  • Сызықтық және тіктөрбұрышты кестенің айырмашылығы қандай?

  • Жиым деп нені айтамыз?

  • Жиымдар қалай сипатталады?

  • Индекс дегеніміз не?

  • Бірөлшемді жиым дегеніміз не?



Үйге тапсырма: 5.1, 5.2, 5.3, 5.4 тақырыптарын оқу.







Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Информатика

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 9 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Жимдар.Бір ?лшемді жиым элементтерімен ж?мыс.

Автор: Т?ліпа?ын Л?ззат

Дата: 25.03.2016

Номер свидетельства: 309954

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства