kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Саба?ты? та?ырыбы: Сызы?ты? алгоритмді программалау.

Нажмите, чтобы узнать подробности

C.К?беев атында?ы жалпы орта мектеп

Орында?ан: Бекзатова Фариза ?лм?хан?ызы

Саба?ты? та?ырыбы:      Сызы?ты? алгоритмді программалау

Саба? ма?саты:

  1. Білімділік: О?ушылар?а ?ткен      саба?тан с?ра?тар ?оя отырып, жа?а саба?ты т?сіндіру.
  2. Дамытушылы?: О?ушыларды? ой-?рісін, ойлау ?абілеттерін дамыту.
  3. Т?рбиелік: О?ушыларды ??ыптылы??а, ізеттілікке, адамгершілікке ж?не компьютерлік сауаттылы??а т?рбиелеу.

Саба? к?рнекілігі:    Интербелсенді та?та, дербес компьютер, о?улы?тар, плакаттар, кеспе ?а?аздар.

Саба? т?рі:                 Аралас саба?

Саба? ?дісі:                С?ра? -жауап

Саба? типі:                Жа?а білімді ме?герту саба?ы

Саба? барысы:         

                           І. ?йымдастыру кезе?і

а)  о?ушылармен с?лемдесіп, т?гелдеу

?)  о?ушыларды т?ртіпке ша?ыру

б)  о?ушыларды? ж?мыс д?птерлерін тексеру ж?не жа?а саба??а  

      дайындау.

                            ІІ.  ?й тапсырмасын тексеру

                            ІІІ.  Жа?а саба? т?сіндіру

  1. ?орытынды
  2. Ба?алау    

VІ.  ?йге тапсырма 

С?л?матсы?дар ма?

ІІ. ?й тапсырмасы:  Арифметикалы? ?рнектерді жазу ережесі

С?ра?тар:

  1. Паскаль тіліні? обьектілерін ата?дар?
  2. ?рнек дегеніміз не?
  3. Паскаль тіліні? ?рнектерін ата?дар?
  4. Арифметикалы? ?рнек дегеніміз не?
  5. Логикалы? ?рнек дегеніміз не?
  6. Символды? ?рнек дегеніміз не?
  7. Айнымалы дегеніміз не ж?не ?алай белгіленеді?
  8. Т?ра?ты дегеніміз не ж?не ?алай белгіленеді?

ІІІ. Жа?а саба?:

Сызы?ты? алгоритмді программалау, енгізу ж?не шы?ару.

Меншіктеу операторы

Сызы?ты? программа дегеніміз-операторлары бірінен со? бірі ретпен жазылып ат?арылатын программа.

Есеп: Берілген б?тін х, у, z  ?ш санны? к?бейтіндісін экран?а к?дімгі жазу?а ??сас етіп шы?аратын программа жазы?дар.

Program esep;

Var x, y, z, P: integer;

Begin

Write (‘?ш б?тін сан енгізі?дер’);

Read (x, y, z);

P:=x*y*z;

Write (x, ‘*’, y, ‘*’, z, ‘=’, P);

End.

     Меншіктеу операторы-кез келген айнымалы?а м?н беруді ж?зеге асыратын, белгілі м?ндері бойынша арифметикалы? ?рнектерді? м?ндерін есептеп меншіктейтін, жиі ?олданыста болатын оператор.Т?рі:

«айнымалы»:= «?рнек»;

х:=15;

Меншіктеу операторы тек арифметикалы? ?рнектер ?шін ?ана емес логикалы? ж?не символды? ?рнектерге де ?олданылады. Айнымалы?а символды? шаманы меншіктегенде символ апостроф?а (‘’) алып жазылады.

Мысалы,

U:=’M’; X:=’15’;

Шартсыз к?шу операторы. Шартсыз к?шу операторы goto белгісі бар оператор?а ?ту ?шін ?олданылады. Мысалы: goto 20; 20 деген белгісі бар оператор?а ?теді. Б?л оператор (20) программаны? ?ай б?лігінде т?рса да б?рібір.

Бос оператор. Бос оператор еш?андай ?рекетті? орындалмайтынын к?рсетеді, ол оператор керек жерде бірнеше жолды орындамай ?ткізіп жібереді.

Енгізу (о?у) операторы. М?ліметті немесе кез келген а?паратты компьютерге енгізу ?шін read  немесе readln ?арапайым операторлары ?олданылады.

Пішімі : read (а1, а2, а3,., аn); м?нда жа?ша ішіндегі жай айнымалылар. Readln-ні? ерекшелігі –ол а?паратты жа?а жолдан бастап о?иды. Айнымалылар?а м?н енгізгенде м?нді пернета?тадан теріп «enter» пернесін басамыз.

Мысалы:

Х-айнымалы болсын, read (х); Программада осы оператор кездескенде компьютер  «то?тап», экран?а «?» белгісін шы?арып, м?лімет енгізуімізді к?тіп т?рады. Біз тиісті м?нді теріп, енгізу пернесін «enter» ді басамыз.

Шы?ару (жазу) операторы. Н?тижені немесе кез келген а?паратты экран?а шы?ару ?шін write немесе writeln ?арапайым операторлары ?олданылады.

Пішімі: write ( а1, а2, а3,., аn );

Жа?а саба?ты бекітуге тапсырмалар беру.

1. “КІМ ТАП?ЫР” ойыны.

Ойынны? шарты: “ЭЛЕМЕНТТЕРІ”  с?зінен с?здер ??растыру.

2. Бекіту с?ра?тары:

  1. Компьютерді іске ?алай ?осамыз?
  2. Компьютермен ж?мысты ?алай ая?таймыз?
  3. Windows ОЖ-ні? негізгі обьектілері не?
  4. Обьектілерге нелер жатады?
  5. Ж?мыс столы деп нені айтады?
  6. Windows-ты? бас?ару элементтеріне не жатады?
  7. Маус ар?ылы обьектілермен ?андай ?рекетер жасау?а болады?
  8. Команда дегеніміз не?
  9. ?ыс?а команда?а, ?зын команда?а мысал келтір.
  10. Есептер та?тасы деп нені айтады?

V. Ба?алау:  О?ушыларды? берген жауаптарына байланысты ба?алаймын.

VІ.  ?йге тапсырма  Windows  объектілері,  бас?ару элементтері  та?ырыпты о?ып келу.

Саба? ая?талды.

Сау болы?ыздар!

Просмотр содержимого документа
«Саба?ты? та?ырыбы: Сызы?ты? алгоритмді программалау.»

Сабақтың тақырыбы:    Циклдік алгоритмдер Біріктірілген циклдер. Есептерді бөіктерге бөлу, көмекші  алгоритм..

 

Сабақтың мақсаты: 

1.Білімдік. Белгілі бір әрекеттер тізбегі бірнеше рет қайталанатын болса, онда циклдік алгоритмдерді қолдананып, есептерді шешу керектігін оқушыларға түсіндіру. Осындай есептеулерді  орындаған кезде циклді алгоритмдерді құрудағы білімдерін арттыру. Циклдік  алгоритмдердің сызба-нұсқаларын құрып, соған байланысты алгоритімін құруға дағдыландыру..

2.Дамытушылық.  Циклдік алгоритмдерді құру кезінде есепті жүйелеу арқылы шешіп,  ойлау қабілеттерін дамыту. Қайталау барысын орындау алдында оның аргументінің параметрінің алғашқы мәнін енгізу арқылы , оның қадамын орнату жағдайларын қарастырып, циклдерге деген білімдерін дамыту.

3.Тәрбиелік. Циклдік алгоритмдерді өмірмен байланыстыру арқылы оқушыларды цикілдің мәнін ұғуға тәрбиелеу. Оның қайтымдығына  өмірмен байланыстырап, мысалдар кертілу арқылы өмірдің қайтымсыз екндігіне көз жеткізу.

 

Сабақтың түрі: жаңа сабақты бекіту

Сабақтың көрнекілігі: инерактивті тақта, компьютер, циклға арналған бейне

Пәнаралық байланыс: математика

Сабақтың барысы:

  1. Салемдесу

  2. Өткенді қайталау

  3. Жаңа сабақты  түсіндіру

  4. Жаңа сабақты  пысықтау

  5. Бағалау

  6. Үйге тапсырма

 

Өткенді қайталау:

  1. Алгоритмдерді неше тілде көрсетуге болады?

  2. Алгоритмдік және графикалық тілдерді түсіндір

  3. Байланыс сызықтары деген не?

  4. Блоктардың неше түрі бар?

  5. Меншіктеу командасы қалай жазылады?  Ондағы айнымалылар.

  6. Командалардың неше түрі бар?

  7. Алгоритмдердің түрлерін ата.

Жаңа сабақты түсіндіру.

 

Көптеген алгоритмдерде белгілі бір әрекеттер тізбегі бірнеше рет қайталанып орындалып отырады. Математикада есеп шығару кезінде бір теңдеуді пайдаланып, ондағы айнымалы мәнінің өзгеруіне байланысты оны бірнеше рет қайталап есептеуге тура келеді. Осындай есептеу процесі  бөліктерінің талап орындауын цикл  деп атайды,  ал қайталанатын бөлігі бар  алгоритмдер тобы  циклдік алгоритмдерге жатады.  Циклдік алгоритмдерді пайдалану,  оларды кейіннен программаларда цикл командалары түрінде қысқартып жазу мүмкіндігін береді. 

Циклдік процесті қамтамасыз ететін алгоритм бөлігін қайталау командасы құрайды.  Бұл команда алгоритмді жинақы етіп жазуға мүмкіндік береді.

Қайталау командасын алгоритмдік тілде жазу  үшін әзірше  (әзір),   цикл басы (цб)  және цикл соңы (цс)  түйінді сөдері қолданылады: әзірше  сөзінен кейін  қолданылатын  шарт,  ал  цикл басы  мен цикл соңы  түйінді сөдерінің арасына қайталанатын командалар жазылады. Мұнда да  цикл басы  мен цикл соңы  түйінді сөздер арасындағы цикл аздап оңға ығыстырылып жазылады,  олай ығыстыру қайталанатын командалардың орындалу реттігін түсінуді оңйлатады.

Төменде қайталау командасы алгоритмдік тілде және графиктік түрде берілген.

                               

Қайталау санының алдын ала белгілі және белгісіз болуына байланысты  цикл екі түрге бөлінеді.  Қайталау саны алдын ала белгілі цикл – арифметикалық цикл  деп, орындалу саны белгісіз цикл - командалық (итерациялық)  цикл деп аталады.

Арифметикалық цикл.  Арифметикалық цикл ең қарапайым цикл болып табылады және практикада жиі қолданылады. Қайталану барысында цикл параметрі арифметикалық прогрессияның  заңы бойынша тұрақты шамаға өзгеріп отырады. Алгоритм атқарылар алдында цикл параметрінің  бастапқы мәні белгілі, осыдан кейінгі қайталану барысында цикл параметрі белгілі бір шамаға (қадамға)  өзгере отырып, алдын ала берілген соңғы мәнге жетуі  қажет.

Алгорим мен программа жазуды жеңілдету үшін циклдік алгоритмдер ықшамдалған түрде «модификатор» немесе «цикл басы» блогын пайдалану арқылы жазылады. Бұл программадағы арифметикалық циклдің өз командалары былай жазылады:

Интерациалық  (қадамдық) цикл.  Цикл орындалмас бұрын,  оның қайталану саны белгісіз болған жағдайда,  қадамдық циклді пайдаланады.  Циклді аяқтау  үшін белгілі бір шарт тексеріледі. Егер шарт орындалмаса,  онда кайталану командасы атқарылады.  Ал шарт орындалса,  онда цикл  қайталанбайды. Қадамдық циклді кескіндегенде модификатор қолданылмайды, себебінеше рет қайталанатынын алдын ала білмейміз.  Енді қадамдық циклге мысал келтірейік.

Мысалы:  Екі  бүтін сан   - а және   b  ( берілсін. Бөлу амалын қолданбай а-ны  b-ға   бөлгендегі қалатын қалдықты табу керек.

алг  қадамдық цикл (бүт  а,b)

арг a, b

нәт а

    басы

        енгізу  (а,b)

            егер    а=b  онда  a:=a-b

            бітті

             шығару   а

         соңы

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Мысал 2. Қайталану саны белгісіз  болғандағы мына есепті қарастырайық.  

Натурал сандардың тізбегі берілген дедік. Осын натурал сандардың тізбегі

 1,2,3,4,... саны берілген  К санынан үлкен болғанша цикл орындалу керек.

алг  қадамдық цикл (бүт  s,i,k)

арг s, i, k

нәт

    басы

        енгізу  (k)

           s:=0;  i:=1;

           s:=s+i;

            егер   sk  онда   i:=i+1  әйтпесе 

          бітті

             шығару   i, s

         соңы

 

 

 

 

Бұл есептің сызба-нұсқасы төменгі суретте кескінделген. Ол сегіз блоктан тұрады.

Жұмыс басында 2 блокта К-ға мән беріледі. Әрі қарай 3 блокта i айнымалысы 1 мәнін қабылдайды, осы 1 мәнінен бастап натуралды санау басталады да, әрі жалғаса береді. S айнымалысы осы сандардың қосындысы болады, қосындыны орындар алдында оның мәні 0-ге тең деп аламыз. Одан кейін теңдеу  5-ші блокқа көшеді. Бұл блокта  S = S + i командасы орындалып, ұяшықтағы  S және i айнымалыларының қосындысын орындайды да оның қосындысының мәні  S -ке меншіктеліп, S  ұяшығына сақталады. Біз басында  S-тің мәнін 0-деп алған болатынбыз енді операция орындалғанан кейін S = 1 болады. S  ұяшығыдағы алғашқы 0 мәнін өшіріп, оның орнына жаңа 1 санын сақтайды.

Мынаған назар аударайық: егер 3 блоктағы S = 0  операциясын орындамасақ, онда     S + 1  қосындысын есептегуі қате болар еді. Өйткені ол жадына басында –ді сақтамас еді. Яғни санды 0-ге қосқанда санның өзі шығатынын ескеріп біз солай істейтін санағыш жасап отырамыз.

 

Өткенді пысықтау:

  1. Цикл деген не?

  2. Циклдің түрлері қандай?

  3. Цикл блогы қалай сызылады?

  4. Цикл блогында неше байланыс сызығы бар?

  5. Циклда егер шарт болатын болса, онда ол қалай орналасу керек?

 

Үйге  тапсырма: Тақырып мазмұнына дайындалу.

Есеп.

1-топқа: 20 саннан бүтін сандар тізбегі берілген, осы сандардың ішінен 5 санынан  үлкен сандар қашан екенін анықтайтын алгоритм және сызба-нұсқа құр.

 

2-топқа: 10 саннан бүтін сандар тізбегі берілген, осы сандардың ішінен  4 санынан кіші сандар қашан екенін анықтайтын алгоритм және сызба-нұсқа құр.

 




Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Информатика

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 8 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Саба?ты? та?ырыбы: Сызы?ты? алгоритмді программалау.

Автор: Бекзатова Фариза ?лм?хан?ызы

Дата: 15.03.2016

Номер свидетельства: 305964

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства