kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

“Xlor.Uning laboratoriya va sanoatda olinishi.Ishlatilishi”

Нажмите, чтобы узнать подробности

Dars mavzusi: Xlor.

 KTZM ( Kuchli ta’sir etuvchi zararli moddalar) turlari.

Darsning maqsadi:

 O'quvchilarga Xlor haqida ma'lumot berish. 

Darsning ta’limiy maqsadi: 

O’quvchilarga galogenlar oilasiga mansub xlor elementi haqida ma’lumot berish.Xlor elementini tabiatda tarqalishi,olinishi,xossalari va ishlatilishi haqida ilmiy tushunchalar berish;

Darsning tarbiyaviy maqsadi: 

O’quvchilarni egallagan bilim,malaka,ko’nikmalarini kundalik hayotda qo’llay olish,fan va texnika yangiliklaridan bohabar bo’lish kompetensiyasini shakllantirish va milliy ma’naviy ruhda tarbiyalash.

Darsning rivojlantiruvchi maqsadi: 

O’quvchilarning kimyo faniga qiziqishlarini rivojlantirish,mustaqil ishlay olish layoqatini kuchaytirish; 

Dars turi: yangi bilim beruvchi dars.

Dars usuli: interfaol,guruhlarda ishlash.

Dars ko’rgazmasi: Davriy jadval,AKT, elrktron darslik,slaydlar,ko’rgazmali qurollar,labaratoriya mashguloti uchun jihoz va reaktivlar;

Dars o’tish rejasi:

 1)Tashkiliy qism: (2daqiqa)

                               a)Salomlashish;

                               b)Davomatni aniqlash;

                               s)O’tilgan mavzuni takrorlash,o’quvchilarni baholash;

2.Uyga berilgan mavzuni so’rab,o’quvchilarning bilimini tekshirish(15 daqiqa)

4.Yangi mavzuni bayoni(20 daqiqa)

5.Yangi mavzuni mustahkamlash(5 daqiqa)

6.Darsni yakunlash,o’quvchilarni baholash(3 daqiqa)

Просмотр содержимого документа
«“Xlor.Uning laboratoriya va sanoatda olinishi.Ishlatilishi”»

Sana:

Sinf: 7

Mavzu: Suv-murakkab modda. Suvning fizik va kimyoviy xossalari

Darsning maqsadi:

Ta’limiy – o’quvchilarga suv-murakkab modda. Suvning fizik va kimyoviy xossalari haqida tushuncha berish.

F.K.1- Kimyoviy jarayon, hodisalarni kuzatish, tushunish va tushuntirish kompetensiyasini shakllantirish

-Kundalik turmushda sodir bo‘ladigan jarayonlarni kuzatish orqali kimyoviy jarayonlar, hodisalar haqidagi dastlabki tushunchalarni biladi va bayon qila oladi;

F.K.2- Element va hodisalarni kimyoviy tilda ifodalay olish kompetensiyasini shakllantirish

-Kimyoviy element, birikmalar formulasini, nomini yozma va og‘zaki ifodalay oladi;

Tarbiyaviy – ushbu mavzu orqali o’quvchilar ongini ona Vatanga muhabbat ruhida tarbiyalash

T.K.4-Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasini shakllantirish

-Atrof-muhitni muhofaza qilishni bilish.

Rivojlantiruvchi – o’quvchilarning suv-murakkab modda. Suvning fizik va kimyoviy xossalari tushuntira olish malakalarini mustahkamlash.

T.K.1-Kommunikativ kompetensiyasini shakllantirish

-Ijtimoiy munosabatlarda, eng avvalo, ona tilida hamda birorta xorijiy tilda bilish.

T.K.3-O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasini shakllantirish

-Kimyo bo‘yicha bilimlarni mustaqil ravishda oshirib borish.

T.K.6-Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasini shakllantirish

-O‘rganilgan bilimlar asosida hisoblashlarni bilish va fan-texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish.

Dars turi: yangi bilim beruvchi

Darsda qo’llaniladigan metodlar:

FSMU, klaster, kim topqir? , topgan-topaloq, baliq skeleti

Darsda foydalaniladigan jihozlar:

Kimyoviy elementlar davriy jadvali, elektron darslik, slayd, texnik jihozlar, magnit doska, ko’rgazmali va didaktik materiallar

I Tashkiliy qism a) salomlashish b) davomatni aniqlash d) siyosiy daqiqa

Dars bosqichlarining texnologik xaritasi:

Dars bosqichlari

Vaqt taqsimoti (daqiqada)

Foydalanilgan

Usullar

1

Tashkiliy qism

3


2

O’tilgan mavzularni so’rash va xulosalash

10

FSMU, topgan-topaloq

3

Yangi mavzu bayoni

15

Klaster, jadvallar asosida

4

Mustahkamlash

10

Nazorat testi, laboratoriya ishi

5

Baholash

5


6

Uyga vazifa

2



Kutiladigan natijalar

O’qituvchi

O’quvchi

Mavzuni ko’rgazmalar asosida to’liq yoritadi.

Interfaol usullardan foydalanib o’quvchilarni faollashtiradi

Fanga qiziqishlarini uyg’otadi

O’quvchilar tomonidan berilishi mumkin bo’lgan savollarga atroflicha javob beradi

Tahlillar asosida o’quvchilarni oqilona baholaydi

Maqsadga erishadi

Mustaqil ishlash va fikrini bayon qilish ko’nikmalarini hosil qiladi

Mavzu yuzasidan berilgan misol va masalalarni yecha oladi

Yakka va guruhlarda ishlash malakasiga ega bo’ladi

Mavzu bo’yicha yetarli bilim ko’nikmalarni oladi

Mavzu mazmuni bilan tanishadi Mavzuni o’zlashtiradi


II O’tilgan mavzuni takrorlash: O’tgan darsning takrori

Bugunning poydevori.

  1. O’quvchilarni guruhlarga bo’lishdan avval mavzuga qiziqtirish uchun topishmoqlar beriladi. Masalan:

Elementlar karvonin,

Boshida u turadi.

Uzilib qolsa bog’lar,

Darhol birlashtiradi. (Vodorod)

U bo’lmasa yonmas olov,

Qozonlarda pishmas palov. (Kislorod)

U yomg’irdir, udir qor,

Tuman hamda yaxmalak.

Yaxshilikni keltirar,

Muz bo’lib sumalak. (Suv)

O’quvchilarning javoblaridan ularning jamoasi nomi aniqlanadi. Ular uch guruhga – “Vodorod”, “Kislorod”, “Suv” guruhlariga bo’linadi.

  1. O’quvchilar FSMU texnologiyasi asosida quyidagi jadvalni to’ldirib, izohlab beradilar.


Fikr

Sabab

Misol

Umumlashtirish

Vodorod – kelajak yoqilg’isi

Yongandan faqat suv hosil bo’ladi. Shu sababdan atrof-muhitni ifloslamaydi.

Vodorod – kislorod alangasi harorati 3000oC qiyin suyuqlanadigan metallar hamda kvarsni kesish va payvandlash imkonini

Vodorod – kelajak yoqilg’isi sifatida istiqbolga ega. Tabiatni ifloslamasligi eng muhim tomoni.

III Yangi mavzu bayoni Yangi mavzu – yangi dunyo

Unda bor ming-ming ma’no.

• Suv — Yer sharida eng ko'p tarqalgan muhim kimyoviy birikmalardan biri.

Suv vodorod va kislorod atomlaridan tashkil topgan murakkab modda bo'lib, tarkibida ikki atom vodorod va bir atom kislorod tutadi.Suvning molekular formulasi H20 shaklida ifodalanadi. Suvda vodorod atom- lari kislorod atomi bilan 104,3° burchak hosil qilib birikkan. Suv molekulalari tabi- atda assotsiyatsiyalangan holda mavjud bo'ladi va (H2O)n tarzida ifodalanadi.

Suvning nisbiy molekular massasi uni tashkil qilgan vodorod va kislorod atom-larining nisbiy atom massalari yig'indisidan iborat: Mr(H2O) = 2∙1 + 1∙16 = 18.

Demak, 1 mol suvning massasi 18 g ga, suvning molyar massasi 18 g/mol ga teng.

Fizik xossalari. Toza suv rangsiz, ta'msiz, hidsiz, tiniq suyuqlikdir. Hid bilan ta'mni suvga unda erigan qo'shimchalar beradi. Suvning ko'p fizik xossalari va o'zgarish xarakteri o'ziga xos bo'lib, tegishli holatlar uchun anomal (odatda xos bo'lgan holatdan chetlanish) bo'lib hisoblanadi. Masalan, suvning zichligi qattiq (muz) holatidan suyuq holatga o'tganda boshqa mod- dalarniki kabi kamaymasdan, balki ortadi. Suvni 0°C dan +4°C gacha isitilganda ham zichlik ortadi va +4°C da suv o'zining maksimal zichligiga ega bo'ladi va bu 1 kg/nr ni yoki 1 g/ml ni tashkil etadi.

Suvning yana bir xossasi uning yuqori issiqlik sig'imiga (4,18 J/K(g) egaligi (solishtirish uchun qum — 0,79; ohaktosh — 0,88; osh tuzi — 0,88; glitserin — 2,43; etil spirti — 2,85). Shuning uchun suvning tungi vaqtlarda yoki yozdan qishki mavsumga o'tishda sekin sovishi; kunduzi yoki qish- dan yozgi mavsumga o'tishda sekin isishi kuzatiladi.

Suv 0°C da muzlaydi (shu haroratda muz eriy boshlaydi), 100°C da qaynaydi va bug' holatiga o'tadi.Suv ajoyib universal erituvchi modda bo'lib, o'zida juda ko'plab anorganik va organik moddalarni eritish xususiyatiga ega.

K

10000 C

imyoviy xossalari. Suvning kimyoviy xossalari klaster usulidan foydalangan holda bayon etiladi:



Na

Katalizator





H2O





Oksidlar


Kristallogidratlar






Suv molekulalari qizdirishga juda chidamli, lekin 1000°C dan yuqori haroratda suv bug'lari vodorod va kislorodga parchalana boshlaydi: 2H2O = 2H2 + O2.

Faol metallar suv bilan ta'sirlashib, uning tarkibidagi vodorodni ajratib chiqaradi:

2Na + 2H2O = 2NaOH + H2

Ba'zi tuzlar suv bilan kristallogidratlar deb ataluvchi birikmalar hosil qiladi:

CuSO4 + 5H2O = CuSO4∙5H2O

Qizdirilgan temir suv bug'i bilan reaksiyaga kirishadi: 3Fe + 4H2O = Fe3O4 + 4H2.

Suv bir qator kimyoviy jarayonlarni katalizlaydi: agar suv ishtirok etmasa «qaldiroq gaz» yuqori haroratda ham portlamaydi, is gazi kislorodda yonmaydi, xlor metallar bilan ta'sirlashmaydi, vodorod ftorid oyna bilan ta'sirlashmaydi, natriy va fosfor havoda oksidlanmaydi hamda xlor bilan ta'sirlashmaydi.

Shuningdek, faol va passiv metallarning suvga ta’sirini o’qituvchi laboratoriya ishi orqali ko’rsatib, izohlab beradi. Masalan:

2Na + 2H2O = 2NaOH + H2

Cu + H2O ≠

IV Yangi mavzuni mustahkamlash Bilim bo’lsa mustahkam,

`Hech kimdan bo’lmaymiz kam.

“Tenglamani davom ettiring” usuli yordamida;

  1. Vodorod” guruhiga:

K K2O KH

H2 Na Zn Al O2 Cl2 F2

H2O





Kislorod” guruhiga:



Na Na2O NaH

H2 Na Zn Al O2 Cl2 F2

H2O





Suv” guruhiga:







Ca CaO CaH2

H2 Na Zn Al O2 Cl2 F2

H2O





B) “Kim topqir?” Bunda o’quvchilarning qolgan qismiga quyidagi nazorat testi beriladi. O’quvchilar test topshiriqlarini to’g’ri bajarsalar suv havzalaridan birining nomi kelib chiqadi. Kalit so’z – DARYO

1. Suv molekulasi formulasi to’g’ri berilgan javobni belgilang?

R. H2O2 A. HO D. H2O I. NH3 Y. NH4

2. Suv o’zining eng yuqori zichligiga qanday xaroratda erishadi?

A. +4oC R. +5oC G. -3oC O. -4oC N. 0oC

3. Chuchuk suv umumiy suv zahirasining necha foizini tashkil qiladi?

B. 3% R. 2% O. 5% M. 10%

4. Odam organizmining necha foizini suv tashkil qiladi?

B. 45% A. 68% R. 48% I. 60% Y. 65%

5. Suvda vodorod va kislorod atomlari bilan …. burchak hosil qilib birikadi?

B. 105,2o R. 103,4o O. 104,3o M. 101o

V Baholash. Bilimingiz oynasi,

Baholar majmuasi.

Dars davomida faol ishtirok etgan o’quvchilar baholanadi.

VI Uyga vazifa: a) 31-32-mavzularni o’qish.

b) Suvning biologik ahamiyati haqida qo’shimcha ma’lumot to’plash.

c) Jadvalni to’ldiring

Muammo turi

Muammoning kelib chiqish sabablari

Muammoni yechish yo’llarida sizning harakatlaringiz…

Ichimlik suvining tanqisligi












SAMARQAND VILOYATI KATTAQO`RG`ON SHAHAR XALQ TA’LIMI BO`LIMI 16-UMUMIY O’RTA TA’LIM MAKTABINING

KIMYO FANI O’QITUVCHISI

MUXITDINOVA MUATTAR SHUXRATOVNA SHOIRANING 7-SINFLARDA KIMYO FANIDAN

SUV-MURAKKAB MODDA. SUVNING FIZIK VA KIMYOVIY XOSSALARI” MAVZUSIDA















Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Химия

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 7 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
“Xlor.Uning laboratoriya va sanoatda olinishi.Ishlatilishi”

Автор: Muxitdinova Muattar Shuxratovnaning

Дата: 13.04.2020

Номер свидетельства: 546488

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства