kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Та?ырыбы:Металдар ?мір ?зегі.

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?ты? та?ырыбы:Металдар ?мір ?зегі.

Саба?ты? ма?саты:

1. Білімділік: О?ушыларды? металдар туралы ал?ан білімдерін бір ж?йеге келтіру, о?ушыларды ?зіндік ж?мыс істеуге баулу.

2. Дамытушылы?: О?ушыларды теориялы? білімдерін іс ж?зінде ?олдана білуге ?йрету.

3. Т?рбиелік: О?ушыларды ?йымшылдылы??а, ізденімпазды??а, с?йлеу м?дениетін дамыту?а т?рбиелеу.

К?рнекіліктер: Интерактивті та?та, реактивтер, дидактикалы? материалдар.

Саба?ты? т?рі: Сайыс саба?

І ?йымдастыру:

О?ушылар екі топ?а б?лінеді.

   І кезе?: «Ойлы болса? озып к?р»

 І топ?а

1.Металдар ?андай реакция?а ?атысады?

2.?андай метал таби?атта кездесу ж?нінен металдарды? арасында 1 орын алады?

3.Е? ауыр металды ата?дар.

4.Электр тогын жа?сы ?ткізетін металл:

5.?андай с?йы? металды білесі?дер?

6.Суды? кермекетігі дегеніміз не?

7.Магниттік ?асиеті бар металл.

ІІ топ?а

1.Металдар арасында ?андай химиялы? байланыс болады?

2.Адам ала?анында бал?итын металл

3.?анны? ??рамында болатын металл

4.Металдар?а т?н химиялы? ?асиет ?андай?

5.Бал?у температурасы жо?ары металл

6.С?йекті? ??рамына кіретін металл

7.Металдар?а т?н физикалы? ?асиеттерді ата.

ІІ кезе?: «Кім жылдам, кім тап?ыр?»

Вы уже знаете о суперспособностях современного учителя?
Тратить минимум сил на подготовку и проведение уроков.
Быстро и объективно проверять знания учащихся.
Сделать изучение нового материала максимально понятным.
Избавить себя от подбора заданий и их проверки после уроков.
Наладить дисциплину на своих уроках.
Получить возможность работать творчески.

Просмотр содержимого документа
«Та?ырыбы:Металдар ?мір ?зегі. »

Пәні: Химия

Сыныбы: 9

Күні:

Мұғалімі:Оразымбетова М.О.

Сабақтың тақырыбы:Металдар өмір өзегі.

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік: Оқушылардың металдар туралы алған білімдерін бір жүйеге келтіру, оқушыларды өзіндік жұмыс істеуге баулу.

2. Дамытушылық: Оқушыларды теориялық білімдерін іс жүзінде қолдана білуге үйрету.

3. Тәрбиелік: Оқушыларды ұйымшылдылыққа, ізденімпаздыққа, сөйлеу мәдениетін дамытуға тәрбиелеу.

Көрнекіліктер: Интерактивті тақта, реактивтер, дидактикалық материалдар.

Сабақтың түрі: Сайыс сабақ

І Ұйымдастыру:

Оқушылар екі топқа бөлінеді.

І кезең: «Ойлы болсаң озып көр»

І топқа

1.Металдар қандай реакцияға қатысады?

2.Қандай метал табиғатта кездесу жөнінен металдардың арасында 1 орын алады?

3.Ең ауыр металды атаңдар.

4.Электр тогын жақсы өткізетін металл:

5.Қандай сұйық металды білесіңдер?

6.Судың кермекетігі дегеніміз не?

7.Магниттік қасиеті бар металл.

ІІ топқа

1.Металдар арасында қандай химиялық байланыс болады?

2.Адам алақанында балқитын металл

3.Қанның құрамында болатын металл

4.Металдарға тән химиялық қасиет қандай?

5.Балқу температурасы жоғары металл

6.Сүйектің құрамына кіретін металл

7.Металдарға тән физикалық қасиеттерді ата.

ІІ кезең: «Кім жылдам, кім тапқыр?»


І топқа:

1.Ағаш кессең ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________2.Ескі мата ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________3.Қолда барда ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________4.От көмір ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

5.Қойдың сүті ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________



ІІ топқа


1. Ақыл арымас ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

2. Батыр майданда ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

3. Жылтырағанның ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

4. Теңге тиыннан ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

5. Болған іске ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

ІІІ кезең «Жүйрік болсаң, шауып көр»

Адам ағзасында кездесетін металдар

І топ Na (натрий) +11 23Na )2)8)1 ІІІ период І А тобы S элемент

Натрий ағзаның өн бойында толық таралған. Қан сарысуында, арқа жұлын сұйықтығында, көз сұйықтығында, асқорыту сөлінде, өтте, бүйректе, теріде, сүйек ұлпаларында, мида болады. Зиянды әсері: натрий ионының ағзада көп болуы су алмасуды бұзады. Бүйрек, жүрек, тамыр жүйкесіне әсер ететін қан қысымы көтеріледі.


Cu (мыс) +29 64Cu)2)8)18)1 ІV период Б тобы қосымша топша d элемент

Т.д. +1, +2.

Қан құрамында кездеседі. Cu аз болса адамда анемия, өсімдіктерде хлироз ауруы болады. Бауыр мен мида мыстың мөлшері көп болады.

Зиянды әсері: нервь жүйесі, бауыр, бүйрек, тіс, асқазанға әсер етіп қызметін бұзады.


Fe (темір) +26 56Fe)2)8)14)2 ІV период 8-топ Б қосымша топша d элемент Т.д. +2, +3

Темір тарихи элемент. Темір латын тілінде «қысым» деген сөз. 216 жылы өмір сүрген ғұндар темірді қолданған. VII ғасырда қыпшақ қаласында темірден құралдар жасаған.

Темір туралы

Қара жер адамзатқа толған мекен.

Қазына бірінші толған әр түрлі екен.

Ішінде 100 мың түрлі асылы бар.

Солардың ең артығы темір екен.

Алюминийден кейін табиғатта кездесуі жөнінен екінші орында магниттік қасиеті бар. Метеорит құрамында болады сондықтан аспан тасы деп аталады.

Қан құрамында болады. Темір жетіспасе анемия ауруына ұшырайды.

Зиянды әсері: ағзада темір көбейіп кетсе қан тамыры қабырғаларына май тұрып, ісіктер ишемиялық аурулар (қанның бір жерде азаюы) білінеді.


Литий (Li) +3 7Li )2)1 II период S элемент А тобы Т.д. +1

Адам ағзасында әлементтерінің мөлшері 70 мг. Li ағзада қосылыс түрінде бауырда, бүйректе, көкбауырда, өкпеде, қанда және сүтте жинақталады. Li ең көп мөлшері бұлшық ет құрамында болады. Li ионы ағзада асқазан ішек қабырғалары арқылы қанға өтіп сонда жинақталады.




ІІ топ

Кальций (Са) +2 40Са )2)8)8)2 IV период А тобы Т.д. +2

Кальций ионы ағзада қан тоқтату және зат алмасу, әсіресе сүйектерде, тіс құралу үшін қажет.

Кальций фосформен бірге сүйекті және жүйке жүйесін құрайды.

Цемент,қағаз,шыны,фармацевтика,тері,бояу өнеркәсібінде қолданылады.

Зиянды әсері: Са құрамы ағзада көп болған цистит ауруына шалығады.

Са цемент ұнтағы түрінде өкаеге енсе,тыныс жолдарына зиян.

Қосылыстары: СаСО3 бор,мрамор.

СаО- сөндірілмеген әк

Са(ОН)3 сөндірілген әк.


Мырыш +35 65Zn )2)8)18)2 IV пер. ІІ Б тобы қосымша топша d элемент Т.д +2 екідайлы қасиет көрсетеді.

Мырыш бұлшық етте 65 пайыз ,сүйекте 20 пайыз ал қалған бөлігі қан плазмасында ,бауырда, эритроциттерде болады. Ең көп мөлшері қуық асты безінде кездеседі. Мырыш- қанның құрамындағы қанның мөлшерін реттеп отырады.

Адам имунитет ет,сүт, жұмыртқа тағамдарын пайдалану арқылы алады.

Зиянды әсері:Сүйек сынғыштық (Остеопороз) ауруы пайда болады.Тері,диабет ауруына ұшыратады.

Калий +19 39К )2)8)8)1 IV период. 1ші А тобы, S элемент. Белсенді металл

Ағзада бүйрек,жүрек,сүйек,бұлшық еттерде, қанда, т.б. кездеседі.

Калий катионы бұлшық еттердің жиырылуы, жүректің қалыпты жұмыс істеуі, жүйкелік импулстердің берілуі , алмасу ферменттерінің белсенділігін арттырады.

Қасиеті:

КОН күйдіргіш кальий,сілті.

+12 24Mg )2)8)2 ІІІ период ІІ А тобы Т.д. +2

Ағзадағы магнийдің ең көп мөлшері сүйек ұлпасында,тіс эмалінің дентинінде жинақталған. Ұйқы безінде, қанқа бұлшық еттерінде, бүйректе,мида, бауырда, жүректе кездеседі.

Еркек адам тәулігіне 0,7 гр. шамасында магниді пайдаланылады.

IV кезең. «Химик-сараман»

І топқа

Темір ионын анықтаңдар

FeCl2+2NaOH=Fe(OH)2↓+2NaCl м.т.

т.и.т. қ.и.т. жазады

ІІ топқа

Cl- ионын анықта.

NaCl+AgNO3=AgCl↓+NaNO3 м.т.

т.и.т. қ.и.т. жазады

Тәжірибе жасайды.

V кезең «Есептей білсең,есең кетпейді.»

І топқа

6,5 гр. мырыш (Zn) тұз қышқылымен әрекеттескенде түзілетін сутектің көлемін тап.

Бер: m(Zn)=6,5 гр. Zn+HCl=

T/k: Vқ.ж.(H2)=?

II топқа

40 гр. ізбес тамшы өртегенде түзілген кальций оксидінің массасын тап.

Бер: m(CaCO3)=40 гр. CaCO3 =

T/k: m(CaO)=?

VI кезең «Білекті бір жығады,білімді мыңды жығады»




І топ

Мына айналымдарды жүзеге асыр:

Са→СаО→Са(ОН)2 →СаСО3→Са(НСО3)2

Са(ОН)2 СаSO4 СаО



ІІ топ

Fe→FeCl2→Fe(OH)2→FeO→Fe

FeCl3→Fe(OH)3→Fe2O3→Fe

VII. Қорытындылау. Бағалау

«Сіз білесіз бе?» қосымша

  1. Меккедегі темір қосылыптұруы неге байланысты? Оның тіреусіз қалқып тұруы – темірдің

магниттік қасиетіне байланысты.

  1. Таза темір коррозияға ұшырамайды. Үндістанның Дели қаласындағы «Қуғат-уль-Ислам»

атты мешіттегі «Жеңіл дөңгелек» деп аталатын бағана. Оның биіктігі 7,3 метр, диаметрі 29,5 метр. Ол өте тазартылған темірден жасалған. 415 жылы жасалған. Егер таза болмаса тотығып, қурап кетер еді.







Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Химия

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 9 класс

Скачать
Та?ырыбы:Металдар ?мір ?зегі.

Автор: Оразымбетова Маххия Оразымбет?ызы

Дата: 13.03.2015

Номер свидетельства: 185689

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства