Оксидтерді? жіктелуі, аталуы мен алу жолдары

Саба?ты? та?ырыбы: Оксидтерді? жіктелуі, аталуы мен алу жолдары.

Саба?ты? ма?саты: 1.О?ушылар?а оксидтерді? ??рамы, ?асиеттері, оксидтерді? бір-бірінен айырмашылы?ы, ?олданылуы туралы т?сіндіру, оксидтерді жіктеуге, салыстыру?а, химиялы? реакция те?деулерін жазып, те?естіре білуге баулу.

2.О?ушыларды? іскерлігін, ?з бетімен ізденуін, ой-?рісін, шы?армашылы? м?мкіндігін дамыту, ?ылыми к?з?арасын ?алыптастыру.

3. ?з бетімен ж?мыс істеп, ?з білімін ?зі тексеріп, ба?алай білуге ?йрету. ?здігінен талпынып, жауапкершілікпен сезінетін саналы, ?негелі ?рпа? т?рбиелеу.

Саба? к?рнекілігі: таблицалар, тірек-сызбан?с?аулар, ?лестірме тест с?ра?тары, де?гейлі тапсырмалар.

Саба? ?дісі: с?ра?-жауап ?зін-?зі бас?ару, жеке топты?, ?жымды? ж?мыс.

Саба?ты? жоспары:

1.Тест.

2.Жа?а саба?

3.?зіндік ж?мыс

4.Екеу ара ж?мыс

5.Де?гейлі тапсырма

6.Топ ж?мысы

7.Шы?армашылы? ж?мыс

8.?орытынды

Саба?ты? барысы:

I. ?йымдастыру кезе?і (1-2 мин)

II. ?й ж?мысын тест ж?мысы, с?зж?мба? ар?ылы о?ушыларды? ?ткен саба? бойынша білімдерін тияна?тау.

Тест.

1.Сутегі атом, ?ыш?ыл ?алды?ынан т?ратын к?рделі зат.

А) оксид

Б ) ?ыш?ыл

В) т?з

2.Заттарды? оттегінде жануы.

А) жану

Б) тоты?у

В) газ б?лу

3.Бинарлы ?осылыс

А) CO2

Б) H2CO3

B) CH3OH

4.H2SO4 ??рамында?ы ?ыш?ыл ?алды?ыны? валенттілігі.

А) III

Б) I

B) II

5.?ай ?ыш?ыл т?рі силикаттар деп аталады?

А) к?кірт ?ыш?ылы

Б) к?мір ?ыш?ылы

В) кремнии ?ыш?ылы

6.Металл атомы орын басу?а бейім, сутегі атомы ?ыш?ыл ?алды?ынан т?ратын к?рделі зат.

А) т?з

Б) ?ыш?ыл

В) оксид

7.Адам а?засында?ы суды? м?лшері

А) 60-65

Б) 65-70

В) 70-75

8.Е? же?іл газ

А) мыс

Б) сутегі

В) оттегі

9.?ай ?ыш?ыл т?зы карбонаттар деп аталады?

А) к?кірт

Б) к?мір

В) азот

10.Электрохимиялы? кернеу ?атарын жаса?ан ?алым?

А) Бекетов

Б) Пруст

В) Менделеев

Жауабы:

II. Жа?а саба?.

Оксидтерді? жіктелуі, аталуы мен алу жолдары

Заттар

Жай заттар К?рделі заттар

Металдар Бейметалдар Оксидтер Негіздер ?ыш?ылдар Т?здар

Na, Ca, K S, C, N Na2O NaOH H2SO4 MgSO4

негіздік оксидтер ?ыш?ылды? оксидтер

CaOàCa(OH)2 SO3àH2SO4

CuOàCu(OH)2 P2O5àH3PO4

CrOàCr(OH)2 CrO3->H2CrO4

Оксидтерді алу

Заттарды? жан?анда К?рделі заттарды? айырылуы

Жай зат жан?анда К?рделі зат жан?анда

4P+O2à2P2O5 2C2H2+5O2à4CO2+2H2O Ерімеітін негіз ?ыш?ыл

Cu(OH)2àCuO+H2O H2SO4àSO3+H2O

Т?здар

CaCO3àCaO+CO2

Оксидтерді? аталуы

MgO- магний оксиді

Al2O3- алюминий оксиді

Cu2O- мыс (I) оксиді

CuO- мыс (II) оксиді

Оксидтерді? жіктелуі

Оксидтер

Негіздік оксидтер Екідайлы оксидтер ?ыш?ылды? оксидтер

CaO- кальции оксиді Al2O3-алюминий оксиді SO3- к?кірт (VI) оксиді

CuO- мыс (II) оксиді ZnO- мырыш оксиді P2O5- фосфор (V) оксиді

III. ?зіндік ж?мыс

Мына оксидтерді жіктеп, аттарын ата?дар

?з бетінше жа?а та?ырыпты ме?герту.

CO2, SiO2, MnO2, BaO, NO2, Al2O3, Cr2O3, CO

Жауабы:

Металл оксиді Бейметалл оксиді

BaO – барий оксиді CO2- к?міртек диоксиді

MnO2- марганец оксиді SiO2- кремний диоксиді

Cr2O3- дихром триоксиді NO2- диазот триоксиді

Al2O3- диалюминий триоксиді CO- к?міртек оксиді

О?ушылар бірін-бірі тексеріп ба?алайды.(та?та?а д?рыс жауабына ?арап)

IV. Екеуара ж?мыс (о?ушылар бірлесе отырып реакция те?деулерін ая?тайды)

1.P2O5+..->H3PO4

2.Na2O+….->NaOH

3.K2O+….->KCl+H2O

4.PH3+….->P2O5+H2O

5.SO3+….->Na2SO4+H2O

6.CaO+….->CaSiO3

Жауабы: (д?рыс жауаптары ар?ылы білімдерді тексеріліп ба?аланады)

1.P2O5+ 3H2O->2H3PO4

2.Na2O+ H2O ->2NaOH

3.K2O+2HCl ->KCl+H2O

4.2PH3+4O2->P2O5+3H2O

5.SO3+ 2NaOH ->Na2SO4+H2O

6.CaO+SiO2-> CaSiO3

V. ?шде?гейлі тапсырма (тапсырманы орындауды о?ушылар бір уа?ыттай бастайды, ?р?айсысы ?з білім шы?ына, ?з ?абілеттеріне ?арай жетеді)

«3»

Мына оксидтерді алыну жолдарын жаз, оксидті ата

K2O, N2O3, CaO, P2O5, Cu2O

«4»

Мына химиялы? реакцияны ая?тап, алын?ан ?німдегі т?здарды? атын аты

Fe+HCLà

CaO+HClà

Fe2O3+H2SO4à

Na2O+H3PO4à

«5»

400г 9% ерітінді дайындау ?шін т?з бен суды? ?андай массасы керек?

Жауабы:

?шде?гейлі тапсырма

«3»

4K+O2à2K2O дикалий оксиді

2N2+3O2à2N2O3 диазот триоксиді

2Ca+O2à2CaO кальций оксиді

4P+5O2à2P2O5 дифосфор пентаоксиді

2Cu+O2à2CuO мыс оксиді

«4»

Fe+HCLàFeCl2+H2 темір (II) хлориді

CaO+HClàCaCl2+H2 кальций хлориді

Fe2O3+H2SO4à2Fe2(SO4)3+3H2O темір (III) сульфаты

Na2O+H3PO4à3Na3PO4+3H2O натрий фосфаты

«5»

Берілгені:

mcp=400

wcp=6%

т/к: m/е.з/-?

m(су)-?

С=m(e.з)/m(ep)*100%

mep.з=wmep/100%=400г*9%/100%=36г

400г(ер)-36г(т?з)=364г су. Жауабы:m(су)=364г m(т?з)=36г

VI. Топ ж?мысы

Топ ж?мысы бойынша о?ушылар айналуларды іске асырады.

I топ 1) CuàCuOàCuSO4àCu(OH)2àCuOàCu

II топ 2) PàP2O5àH3PO4àCa3(PO4)2

III топ 3) LiàLi2OàLiOHàLi2SO4

IVтоп 4) FeàF2O3àFeCl3àFe(OH)3àFe2O3àFe

Вы уже знаете о суперспособностях современного учителя?

Получить суперспособности учителя →

Как тратить минимум сил на подготовку и проведение уроков?

Как быстро и объективно проверять знания учащихся?

Как сделать изучение нового материала максимально понятным?

Как избавить себя от подбора заданий и их проверки после уроков?

Как наладить дисциплину на своих уроках?

Как получить возможность работать творчески?

Просмотр содержимого документа
«Оксидтерді? жіктелуі, аталуы мен алу жолдары»

Нургазина К.З., химия пәні мұғалімі,

№ 6 орта мектебі, Көкшетау қаласы

Сабақтың тақырыбы: Оксидтердің жіктелуі, аталуы мен алу жолдары.

Сабақтың мақсаты: 1.Оқушыларға оксидтердің құрамы, қасиеттері, оксидтердің бір-бірінен айырмашылығы, қолданылуы туралы түсіндіру, оксидтерді жіктеуге, салыстыруға, химиялық реакция теңдеулерін жазып, теңестіре білуге баулу.

2.Оқушылардың іскерлігін, өз бетімен ізденуін, ой-өрісін, шығармашылық мүмкіндігін дамыту, ғылыми көзқарасын қалыптастыру.

3. Өз бетімен жұмыс істеп, өз білімін өзі тексеріп, бағалай білуге үйрету. Өздігінен талпынып, жауапкершілікпен сезінетін саналы, өнегелі ұрпақ тәрбиелеу.

Сабақ көрнекілігі: таблицалар, тірек-сызбанұсқаулар, үлестірме тест сұрақтары, деңгейлі тапсырмалар.

Сабақ әдісі: сұрақ-жауап өзін-өзі басқару, жеке топтық, ұжымдық жұмыс.

Сабақтың жоспары:

1.Тест.

2.Жаңа сабақ

3.Өзіндік жұмыс

4.Екеу ара жұмыс

5.Деңгейлі тапсырма

6.Топ жұмысы

7.Шығармашылық жұмыс

8.Қорытынды

Сабақтың барысы:

I. Ұйымдастыру кезеңі (1-2 мин)

II. Үй жұмысын тест жұмысы, сөзжұмбақ арқылы оқушылардың өткен сабақ бойынша білімдерін тиянақтау.

Тест.

1.Сутегі атом, қышқыл қалдығынан тұратын күрделі зат.

А) оксид

Б ) қышқыл

В) тұз

2.Заттардың оттегінде жануы.

А) жану

Б) тотығу

В) газ бөлу

3.Бинарлы қосылыс

А) CO₂

Б) H₂CO₃

B) CH₃OH

4.H₂SO₄ құрамындағы қышқыл қалдығының валенттілігі.

А) III

Б) I

B) II

5.Қай қышқыл түрі силикаттар деп аталады?

А) күкірт қышқылы

Б) көмір қышқылы

В) кремнии қышқылы

6.Металл атомы орын басуға бейім, сутегі атомы қышқыл қалдығынан тұратын күрделі зат.

А) тұз

Б) қышқыл

В) оксид

7.Адам ағзасындағы судың мөлшері

А) 60-65

Б) 65-70

В) 70-75

8.Ең жеңіл газ

А) мыс

Б) сутегі

В) оттегі

9.Қай қышқыл тұзы карбонаттар деп аталады?

А) күкірт

Б) көмір

В) азот

10.Электрохимиялық кернеу қатарын жасаған ғалым?

А) Бекетов

Б) Пруст

В) Менделеев

Жауабы:

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
б	б	а	в	в	а	б	б	б	а

II. Жаңа сабақ.

Оксидтердің жіктелуі, аталуы мен алу жолдары

Заттар

Жай заттар Күрделі заттар

Металдар Бейметалдар Оксидтер Негіздер Қышқылдар Тұздар

Na, Ca, K S, C, N Na₂O NaOH H₂SO₄ MgSO₄

негіздік оксидтер қышқылдық оксидтер

CaOCa(OH)₂ SO₃H₂SO₄

CuOCu(OH)₂P₂O₅H₃PO₄

CrOCr(OH)₂ CrO₃--H₂CrO₄

Оксидтерді алу

Заттардың жанғанда Күрделі заттардың айырылуы

Жай зат жанғанда Күрделі зат жанғанда

4P+O₂2P₂O₅ 2C₂H₂+5O₂4CO₂+2H₂O Ерімеітін негіз Қышқыл

Cu(OH)₂CuO+H₂O H₂SO₄SO₃+H₂O

Тұздар

CaCO₃CaO+CO₂

Оксидтердің аталуы

MgO- магний оксиді

Al₂O₃- алюминий оксиді

Cu₂O- мыс (I) оксиді

CuO- мыс (II) оксиді

Оксидтердің жіктелуі

Оксидтер

Негіздік оксидтер Екідайлы оксидтер Қышқылдық оксидтер

CaO- кальции оксиді Al₂O₃-алюминий оксиді SO₃- күкірт (VI) оксиді

CuO- мыс (II) оксиді ZnO- мырыш оксиді P₂O₅- фосфор (V) оксиді

III. Өзіндік жұмыс

Мына оксидтерді жіктеп, аттарын атаңдар

Өз бетінше жаңа тақырыпты меңгерту.

CO₂, SiO₂, MnO₂, BaO, NO₂, Al₂O₃, Cr₂O₃, CO

Жауабы:

Металл оксиді Бейметалл оксиді

BaO – барий оксиді CO₂- көміртек диоксиді

MnO₂- марганец оксиді SiO₂- кремний диоксиді

Cr₂O₃- дихром триоксиді NO₂- диазот триоксиді

Al₂O₃- диалюминий триоксиді CO- көміртек оксиді

Оқушылар бірін-бірі тексеріп бағалайды.(тақтаға дұрыс жауабына қарап)

IV. Екеуара жұмыс (оқушылар бірлесе отырып реакция теңдеулерін аяқтайды)

1.P₂O₅+.....--H₃PO₄

2.Na₂O+….--NaOH

3.K₂O+….-KCl+H₂O

4.PH₃+….--P₂O₅+H₂O

5.SO₃+….--Na₂SO₄+H₂O

6.CaO+….--CaSiO₃

Жауабы: (дұрыс жауаптары арқылы білімдерді тексеріліп бағаланады)

1.P₂O₅+ 3H₂O--2H₃PO₄

2.Na₂O+ H₂O --2NaOH

3.K₂O+2HCl -KCl+H₂O

4.2PH₃+4O₂--P₂O₅+3H₂O

5.SO₃+ 2NaOH --Na₂SO₄+H₂O

6.CaO+SiO₂-- CaSiO₃

V. Үшдеңгейлі тапсырма (тапсырманы орындауды оқушылар бір уақыттай бастайды, әрқайсысы өз білім шыңына, өз қабілеттеріне қарай жетеді)

«3»

Мына оксидтерді алыну жолдарын жаз, оксидті ата

K₂O, N₂O₃, CaO, P₂O₅, Cu₂O

«4»

Мына химиялық реакцияны аяқтап, алынған өнімдегі тұздардың атын аты

Fe+HCL

CaO+HCl

Fe₂O₃+H₂SO₄

Na₂O+H₃PO₄

«5»

400г 9% ерітінді дайындау үшін тұз бен судың қандай массасы керек?

Жауабы:

Үшдеңгейлі тапсырма

«3»

4K+O₂2K₂O дикалий оксиді

2N₂+3O₂2N₂O₃диазот триоксиді

2Ca+O₂2CaO кальций оксиді

4P+5O₂2P₂O₅ дифосфор пентаоксиді

2Cu+O₂2CuO мыс оксиді

«4»

Fe+HCLFeCl₂+H₂ темір (II) хлориді

CaO+HClCaCl₂+H₂ кальций хлориді

Fe₂O₃+H₂SO₄2Fe₂(SO₄)₃+3H₂O темір (III) сульфаты

Na₂O+H₃PO₄3Na₃PO₄+3H₂O натрий фосфаты

«5»

Берілгені:

m_cp=400

w_cp=6%

т/к: m/е.з/-?

m(су)-?

С=m(e.з)/m(ep)*100%

mep.з=wmep/100%=400г*9%/100%=36г

400г(ер)-36г(тұз)=364г су. Жауабы:m(су)=364г m(тұз)=36г

VI. Топ жұмысы

Топ жұмысы бойынша оқушылар айналуларды іске асырады.

I топ 1) CuCuOCuSO₄Cu(OH)₂CuOCu

II топ 2) PP₂O₅H₃PO₄Ca₃(PO₄)₂

III топ 3) LiLi₂OLiOHLi₂SO₄

IVтоп 4) FeF₂O₃FeCl₃Fe(OH)₃Fe₂O₃Fe

Жауабы:

I топ

1.2Cu+O₂2CuO

2.CuO+H₂SO₄CuSO₄+H₂O

3.CuSO₄+2NaOHCu(OH)₂+Na₂SO₄

4.Cu(OH)₂CuO+H₂O

5.2CuO2Cu+O₂

II топ

4P+5O₂ 2P₂O₅
P₂O₅+3H₂O2H₃PO₄
2H₃PO₄+ 3Ca(OH)₂Ca ₃(PO₄)₂+6H₂O

III топ

1. 4Li+O₂2Li₂O

2. Li₂O+H₂O2LiOH

3. 2LiOH+H₂SO₄Li₂SO₄+H₂O

ІV топ

1.4Fe+3O₂2Fe₂O₃

2. Fe₂O₃+6HCl2FeCl₃+3H₂O

3. FeCl₃+3NaOHFe(OH)₃+3NaCl

4. 2Fe(OH)₃Fe₂O₃₊3H₂O

5. 2Fe₂O₃4Fe+3O₂

VII. Шығармашылық жұмыс.

Оқушылар «Пирамида» iшiндегi элемент таңбаларын пайдаланып, окcидтeрдiң формулаларын құраcтыру кeрeк.

O₂

N₂

Дұрыc әрi eң көп окcидтeрдiң формулаcын құраcтырған оқушылар бағаланады.

Оқушылар әр түрлi жұмыc формаларын орындау кeзiндe алған бағаларын өзiн-өзi бағалау карточкаларын қояды.

Мыcалы: Өзiн-өзi бағалау карточкаcы

Жауабы:

СaO, CuO, SO_2,SO₃, Na₂O,ZnO,Al₂O₃,FeO,Fe₂O₃,

Li₂O,BaO,K₂O,CO,CO₂,N₂O_5,Ag₂O,MgO

VIII. Бeкiту.Cабақ бойынша алған бiлiмдeрiн түрлi cұрақтар арқылы бeкiту.

IХ. Үйгe: Окcидтeрдiң қолданылуын оқу, кecтe cызу. 9,10 eceптeрдi шығару.

Орындалатын жұмыc	Тecт	Cөзжұмбақ	Жаңа cабақ	Өзiндiк жұмыc	Eкeу ара жұмыc	Дeңгeйлi тапcырма	Топ жұмыcы	Шығармашылық жұмыc	Қорытынды
Баға