kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Kimyodan 7-sinflar uchun qòllanma

Нажмите, чтобы узнать подробности

7-sinflar uchun kimyo fanidan qòllanma

Просмотр содержимого документа
«Kimyodan 7-sinflar uchun qòllanma»

Kimyodan 7-sinflar uchun qo'lanma Asaka tumani 12-umumta’lim maktabi kimyo fani o’qtuvchisi MANNOFAVA SAYYORA SHAROFBIDINOVNA TASDIQLAYMAN: Makrab direktoti:N.Ahmedova  O’TIBDO’:O.Valiyeva   Tuman XTB

Kimyodan 7-sinflar uchun qo'lanma

Asaka tumani 12-umumta’lim maktabi kimyo fani o’qtuvchisi

MANNOFAVA SAYYORA SHAROFBIDINOVNA

TASDIQLAYMAN: Makrab direktoti:N.Ahmedova

O’TIBDO’:O.Valiyeva

Tuman XTB

ASOSIY TUSHUNCHALAR

ASOSIY TUSHUNCHALAR

  • Kimyo fani -moddalar,moddalarni xossalari bir turdan ikkinchi turga otish jarayonini organuvchi fan.
  • Faning predmenti -tabiiy va sintetik moddalardir.
  • Fanga xissa qo’shgan olimlar -Sodiqov,Yunusov,Parpiyev,Solixov,Asqarov, Yunusbekov, Toshpolotov,Mirkomilov, Maxsumov.
  • Moddalardi bir biridan farqlash -rangi,xidi,ta’mi,agregat xolati (qattiq, suyuq,gaz) zichligidan,korinishidan.
  • Atom –musbat zaryadlangan yadro va manfiy zryadlangan elektronlardan tashkil topgan elektroneytlar zaracha.
Molekula –moddalarni xossalarini o’zida saqlovchi eng kichik zarracha. Kimyoviy elemnt- atomlarning muayan turi. Sof modda -tarkibi va xossalari butun xajmi boyicha bir xil bo’lgan moddalar. Aralashma –o’zgaruvchan tarkibga ega va fizik usullar bilan toza moddaga ajraladi. Oddiy modda -bir xil element atomlaridan tashkil topgan moddalar. (Al.Fe.K.H,O,Cl,) Murakkab modda –xar xil element atomlaridan tashkil topgan modda ( KOH,NaOH,CaCO 3 )
  • Molekula –moddalarni xossalarini o’zida saqlovchi eng kichik zarracha.
  • Kimyoviy elemnt- atomlarning muayan turi.
  • Sof modda -tarkibi va xossalari butun xajmi boyicha bir xil bo’lgan moddalar.
  • Aralashma –o’zgaruvchan tarkibga ega va fizik usullar bilan toza moddaga ajraladi.
  • Oddiy modda -bir xil element atomlaridan tashkil topgan moddalar. (Al.Fe.K.H,O,Cl,)
  • Murakkab modda –xar xil element atomlaridan tashkil topgan modda ( KOH,NaOH,CaCO 3 )
ALLOTROPIYA

ALLOTROPIYA

  • Allotropiya -bir element atomining turli oddiy modda xolida korinishi. Allotropiya kislod,uglerod,oltingugurt,fosfor elementlarida kuzatiladi.
  • Kislorod - kislorod,ozon
  • Uglerod - olmos,grafit,fulleren,karbin.
  • Oltingugurt – rombik,platik,kristal,amorf.
  • Fosfor –oq,qorq,qizil.kabi allotropiyalari bor.
  • Sublimatlanish –qattiq moddani to’g’ridan to’g’ri gaz xolatiga otishi.(quruq muz yod naftalin).
Moddalarning molekuyar massalarini topish

Moddalarning molekuyar massalarini topish

  • 1-masala.H2SO4 ni molekulyar massasi nechiga teng.
  • Yechish ;Mr=1*2+32+16*4=2+32+64=98
  • Javab;98 gram
  • 2-masala.Quydagi moddalarni molekulyar massasini toping. CaO, KNO 3, NaOH, FeO, HNO3, Na3PO4, Al(NO3)3, CuO, Ba(OH)2, H2Cr2O7.
VALENTLIK - BIR ELEMENT ATOMINING BOSHQA ELEMENT ATOMLARDAN BIRIKTIRIB OLISH XUSUSIYATI

VALENTLIK - BIR ELEMENT ATOMINING BOSHQA ELEMENT ATOMLARDAN BIRIKTIRIB OLISH XUSUSIYATI

MOL- MODDA MIQDORI O’LCHOVIDIR

MOL- MODDA MIQDORI O’LCHOVIDIR

  • 1-masala .9 gr suvni modda miqdorini toping(molini)?
  • Yechish .Mr(H2O)=1*2+16=18 gr
  • 18 gr → 1 mol
  • 9 gr → x mol
  • X=9*1:18=0,5 mol
  • Javob; 0,5 mol.
hisoblashga oid masalalar

hisoblashga oid masalalar

  • Quydagi moddalarni modda miqdori (mol)ni toping.
  • 1. 23 gr oxak tosh(CaCO3) necha mol keladi?
  • 2. 50 gr bertolet tuzi (KClO3)necha mol?
  • 3. 34 gr kaliy gidroksid ( KOH )necha mol?
  • 4. 234 gr kaliy permanganar (margansopka)KMnO4 necha mol?
  • 5. 11.2 gr temir (Fe) necha mol?
Qonunlar

Qonunlar

  • 1.Tarkibni doimiylik qonuni -xar qanday toza modda olinish usuli va joyidan qatiy nazar ozgarmas tarkibga ega . Bu qonuni 1799-yida J.Prust tomonidan kashf etilan.
  • 2.Modda masasini saqlanish qonuni - reaksiyaga kirishayotgan moddalarning massasi reaksiyadan xosil bolgan moddalarning massasiga teng.1748-yilda M.V.Lomonosov va 1772-yilda A.Lavuazey kashf etgan.
  • 3. Avagadro qonuni -bir xil sharoitda ozoro teng xajmdagi turli xildagi gazlarda molekulalar soni teng boladi.
  • 4.Ekvivaletli qonuni - 1mol vadorod bilan birikadigon yoki kimyoviy reaksiyalarda vadarod atomini ornini oladigon miqdor.
BIRIKISH O’RIN OLISH ALMASHINISH Reaksiya turlari PARCHALANISH

BIRIKISH

O’RIN OLISH

ALMASHINISH

Reaksiya turlari

PARCHALANISH

KISLOROD

KISLOROD

  • Kislorod tabiatda eng kop tarqalgan elementdir. Uni 1774-yil J.Prustli va K.Sheley kashf etgan. Lavuazey organib chiqan.
  • Belgisi-O
  • Formulasi-O2
  • Nisbiy atom massasi-16
  • Nisbiy molekulyar massasi-32
  • Kislorod rangsiz, xidsiz,xavodan biroz og’ir gaz.U -183C da xavorang suyuqlika aylanadi,1500 C da parchalanadi.
olinishi

olinishi

  • 1. 2KMnO 4 = K2MnO4 +MnO2 + O2
  • 2. 2 KClO3 = 2 KCl + 3O2
  • 3. 2NaNO3 =2NaNO2 +O2
  • 4. 2H2O = 2H2 + O2
  • 5. 2H2O2 MnO2 2H2O +O2
Kimyoviy xossasi

Kimyoviy xossasi

  • 1.Au, Ag, Pt qator metallar bilan reaksiyaga kirishmaydi qolgan barcha metallar bilan oksid xosil qiladi.
  • 2 Mg + O2 =2 MgO
  • 2 Ca +O2 =2CaO
  • 4 Al + 3O2 =2Al2O3
  • 2 Na + O2 = Na2O2
  • 3Fe + O2 = F3O4
KIMYOVIY XOSSASI

KIMYOVIY XOSSASI

  • 2. galogenlardan tashqari barcha metallmaslar bilan reaksiyaga kirishadi.
  • S +O2 = SO2 4P + 5O2 = 2P2O5
  • C +O2 = CO2 Si + O2 =SiO2
  • CH4 +2O2 =CO2 +2H2O
  • 2ZnS + O2 = 2ZnO +2 SO2
VODOROD

VODOROD

  • 1766-yilda ingliz olimi G. Kavendish ,,yonuvchi havo’’ni kashf etdi. 1787-yilda A.Lavuaze vodoradni ,,gidrogeniyum’’ deb atadi.
  • Kimyoviy belgisi- H
  • Valentligi - 1
  • Atom massasi -1
  • Vodorod –rangsiz,hidsiz,ta’msiz gaz.Suvda yomon eriydi.Nikel, palladiy,platinada yaxshi eriydi.-252,6Cda qaynaydi;-259,1C da tiniq kristal xoliga otadi.
  • Amiyak sintezi, gidrogenlasg, polimerlar ishlab chiqarishda,yonilg’I, qaytaruvchi,suyuq moylardan qattiq yog’lar olishda ishlatiladi.
  • Birikmalari-H2O,HCl,CH4,NH3.
OLINISHI

OLINISHI

  • Laboratoriyada olinishi.
  • Zn + 2HCl =ZnCl2 + H2
  • Fe +H2SO4 = FeSO4 +H2
  • Sanoatda olinishi.
  • 2H2O = 2H2 + O2
  • CH4 + H2O = CO2 + H2
  • CO + H2O = CO2 + H2
KIMYOVIY XOSSASI

KIMYOVIY XOSSASI

  • 1.Ftor bilan xona xaroratida reaksiyaga kirishadi.
  • H2 + F2 = 2HF
  • 2.Xlor bilan yorug’likda tez krishadi.
  • H2 + Cl2 = 2HCl
  • 3.Kislorod bilan oddiy sharoitda.
  • H2 + O2 = 2 H2O
  • 4.Yuqori xaroratda metallar bilan reaksiyaga krishadi.
  • 2Na + H2 = 2NaH
  • CuO + H2 = Cu + H2O
SUVNING XOSSALARI

SUVNING XOSSALARI

  • SUV-rangsiz,xidsiz ,tamsiz suyuqlik.Suv 0C da muzleydi,100C da qaynaydi, 1000C da parchalanadi.Suvning zichligi 1 g/ml .
  • Kimyoviy xossasi.
  • 2H2O =2H2 + O2
  • 2Na + 2H2O = 2NaOH +H2
  • CaO + H2O =Ca (OH)2
  • SO3 + H2O = H2SO4
  • CuSO4 + 5H2O =CuSO4*5H2O
ERITMA KONSENTRATSIYALARI FOIZ KONSENTRATSIYA C%=M 1/M2*100% MOLYAR KONSENTRATSIYA C M = M*1000/M*V NORMAL KONSENTRATSIYA C N = M*1000/E*V

ERITMA KONSENTRATSIYALARI

FOIZ KONSENTRATSIYA

C%=M 1/M2*100%

MOLYAR KONSENTRATSIYA

C M = M*1000/M*V

NORMAL KONSENTRATSIYA

C N = M*1000/E*V

MODDALAR . Oddiy Metallmaslar Metallar

MODDALAR

.

Oddiy

Metallmaslar

Metallar

moddalar . Murakkab Oksidlar Asoslar Kislotalar Tuzlar

moddalar

.

Murakkab

Oksidlar

Asoslar

Kislotalar

Tuzlar

oksdlar Asosli Na2O,K2O Kislotali SO3,P2O5 Pervooksid H2O2,K2O2 Befarq CO,NO Amfote ZnO,Al2O3

oksdlar

Asosli

Na2O,K2O

Kislotali SO3,P2O5

Pervooksid

H2O2,K2O2

Befarq

CO,NO

Amfote

ZnO,Al2O3

Amfoter Al(OH)3,Zn(OH)2, Cr(OH)3 ASOSLAR  Suvda erimaydigon Cu(OH)2,Fe(OH)2 Suvda eriydigon NaOH, KOH.

Amfoter Al(OH)3,Zn(OH)2, Cr(OH)3

ASOSLAR

Suvda erimaydigon Cu(OH)2,Fe(OH)2

Suvda eriydigon NaOH, KOH.

KISLOTALAR Kislorodli H2SO4,HNO3,H3PO4. H2SO4,HNO3,H3PO4. H2CrO4.H2MnO4.HNO2 H2CrO4.H2MnO4.HNO2 HCl,HF,HI, HCl,HF,HI, Kislorodsiz

KISLOTALAR

Kislorodli

  • H2SO4,HNO3,H3PO4.
  • H2SO4,HNO3,H3PO4.
  • H2CrO4.H2MnO4.HNO2
  • H2CrO4.H2MnO4.HNO2
  • HCl,HF,HI,
  • HCl,HF,HI,

Kislorodsiz

  • HBr,HCN
  • HBr,HCN
KISLOTALAR Bir negizli -HNO3,HCl,HF,HCN Ikki negizli -H2SO4,H2S,H2MnO4 Uch negizli –H3PO4,H3PO3

KISLOTALAR

Bir negizli -HNO3,HCl,HF,HCN

Ikki negizli -H2SO4,H2S,H2MnO4

Uch negizli –H3PO4,H3PO3

TUZLAR O’rta tuzlar Na2SO4,K2SO4. Asoali tuzlar Al(OH)SO4,Fe(OH)S Nordon tuzlar LiHS,KHCO3. Qo’sh tuzlar KCl*NaCl,CaCO3*MgCO3 Kompleks tuzlar K3[Fe(CN)6].

TUZLAR

O’rta tuzlar Na2SO4,K2SO4.

Asoali tuzlar

Al(OH)SO4,Fe(OH)S

Nordon tuzlar LiHS,KHCO3.

Qo’sh tuzlar

KCl*NaCl,CaCO3*MgCO3

Kompleks tuzlar

K3[Fe(CN)6].

Etboringiz uchun  raxmat

Etboringiz uchun raxmat


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Химия

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 7 класс.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
Kimyodan 7-sinflar uchun qòllanma

Автор: Mannofova Sayyora Sharofbidinovna

Дата: 19.04.2020

Номер свидетельства: 547159

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства