kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Алкандарды? алынуы, ?асиеттері, таралуы.

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?ты? та?ырыбы: Алкандарды? алынуы, ?асиеттері, таралуы.

Саба?ты? ма?саты: Саба?ты? білімділік ма?саты: О?ушылар?а алкандарды? алынуын, физикалы?, химиялы? ?асиеттерін ж?не таралуын ме?герте отырып, химиялы? реакция те?деулерін сауатты жазу?а да?дыландыру.

Саба?ты? т?рбиелік ма?саты: О?у?а саналы сезімге, жауапкершілікке, ?з бетінше е?бектенуге т?рбиелеу. Тез ойлап, тез ?орыту?а ж?не с?йлеу м?неріне т?рбиелеу.

Саба?ты? дамытушылы? ма?саты: Логикалы? ойлау ?абілеті мен есептеу да?дыларын жетілдіру. Белсенділіктерін арттыру, о?ушыларды? п?нге деген ?ызы?ушылы?ын арттыру, дамыту.

Саба?ты? т?рі: Жа?а білімді игерту саба?ы.

 Саба?ты? ?дісі: Т?сіндірмелі с?ра?- жауап, ой- тол?аныс. Репродуктивті кестелермен ж?мыс. Іскерлік ойындар.

 Саба?ты? к?рнекіліктері: 1. Интерактивтік та?та 2. Дидактикалы? ойын «Химиялы? суреттер». 3. Зертханалы? ??рал- жабды?тар.

Саба?ты? барысы: ?йымдастыру кезе?і: О?ушылармен с?лемдесу. О?ушыларды т?гелдеу. Саба??а ?ажетті ??ралдарын т?гелдеп, д?рыс отыруына назар аудару.

II. ?й тапсырмасын с?рау: 1. «Даналы? а?ашы» іскерлік ойыны. Б?л ойында о?ушылар жеміс а?ашында?ы жемістерді алу ар?ылы ?здеріне ?пай я?ни фишка жинайды. Е? к?п ?пай санын жина?ан о?ушы?а жеміс а?ашыны? е? ?шында?ы «Білім кілті» табыс етіледі. Я?ни «5» деген ба?аны иемденеді. ?ал?ан о?ушылар жина?ан ?пай санына ?арай ба?аланады. «Даналы? а?ашы» іскерлік ойыныны? с?ра?тары: 1.Алкандарды бас?аша ?алай атау?а болады ? Не себепті ? 2. Алкандар неге ?аны??ан к?мірсутектер деп аталады ? 3. Гамологтар дегеніміз не ? 4. Гомологты? ?атар дегеніміз не? Келесі с?ра? т?жірибе с?ра?: 5.Белгісіз ?аны??ан к?мірсутекті? молекулалы? моделі берілген. С?ра?: Малекулалы? моделъ ар?ылы ?аны??ан к?мірсутекті табу ж?не оны? изомері ??растыру. 6.Келесі с?ра? «Бейне с?ра?» Бірінші с?ра?ты ?оятын ауданымызда?ы Жан?ожа батыр атында?ы №70 мектепті? химия п?ніні? м??алімі: ?айма?бай К?міс апай. С?ра?: ?аны??ан к?мірсутектерді? барлы?ында к?міртегі атомыны? тоты?у д?режесі бірдей емес,мысалы: метан молекуласында -4; Ал этан молекуласында к?міртегі ?андай тоты?у д?режесіне те?? Жауабы: -3; 7 Екінші бейне с?ра?ты мектебімізді? химия-биология п?ніні? м??алімі Ізбан Н?рс?лу апай ?ояды. С?ра?: 2-метил 4-этил гександа ?анша изомер бар ? Жауабы: екі изомер бар. 2. Химиялы? сурет Келесі ?й тапсырмасын с?рауды? шарты сурет бейнеленген химиялы? ??былысты табу. (презентацияда к?рсетілген) ІІІ.Жа?а саба?ты т?сіндіру барысы : Алкандарды? алынуы Алкандарды? ?асиеттері Алкандарды? таралуы Алкандарды алуды? т?рт т?рлі ?дісі белгілі: Алкандар негізінен таби?атта кездеседі.Газ т?різді алкандарды таби?и м?най?а серіктес газдардан шы?ады.С?йы? алкандарды м?найды?,?атты алкандар м?най мен озокеритті? ??рамыда болады.Сонымен ?атар алкандарды синтездеп алуды? бірнеше жолдары бар. 1. Алкандарды зертханада ?аны?па?ан к?мірсутектерді ?ршіткілері ?атысында гидрлеп алады: Н2С= СН2 + Н2«Н3С-СН3 Этилен Этан 2. Вюрц реакциясы бойынша,алкандарды? гологентуындыларына металл натриймен ?сер етіп алады: СН3СL+2Na «C2H6+2NaCL Егер Вюрц реакциясына ?р т?рлі алкандарды? гологентуындыларыны? ?атысында ж?ргізілсе,алкандарды? ?оспасы т?зіледі.Мысалы,йодметан мен йодэтанны? ?атысында Вюрц реакциясы н?тижесінде этан,пропан ж?не бутанны? т?зілуі м?мкін. 3. Алкандарды к?мірді гидрлеу ар?ылы даалу?а болады.Б?л реакция жай заттарды? (бейорганикалы?) органикалы? ?осылыстар?а ?ту м?мкіндігін сипаттайды.Реакция 5000С температура шамасында,?ршіткі (темір оксиді)?атысында ж?реді: nCO+(2n+1)H2«CnH2n+2+nH2O 4. Метанды зертханада натрий ацетаты мен натрий гидроксидін бал?ытып алады: Алкандар таби?атта к?п тарал?ан к?мірсутектер.Оларды таби?и газдан ж?не м?найды фракциялап айдап б?ліп алады.Олар ?аны??ан к?мірсутектер.??рамында?ы к?міртегі атомдары ?зара тек дара байланыстар ар?ылы жал?ас?ан. Алкандарды? физикалы? ?асиеттері. Алкандар молекулалы? ?атарында салыстырмалы атомды? массаларыны? ?суіне байланысты бал?у ж?не ?айнау температуралары мен ты?ызды?тары біртіндеп артады. Гомологты? ?атарда?ы заттарды? ?асиеттері ??сас болады ж?не белгілі бір бас?а м?щелеріні? ?асиеттерін болжау?а болады.Сонымен ?атар гомологты? ?атарларда диалектиканы? сан ?згерісіне ауысу за?ы ай?ын бай?алады. Химиялы? ?асиеттері: Алкандар орынбасу,айырылу,изомерлену ж?не тоты?у реакцияларына т?седі.Алкандарды? бас?а к?мірсутектермен салыстыр?анда бір ерекшелігі – оларды? ??рамында?ы к?міртек атомдарыны? валентіліктерінетолы?ымен сутек атомдарымен ?аны??ан.Сонды?тан алкандар ?осылу реакциясына т?спейді. Орынбасу реакциялары: 1.Галогендену реакциялары – алкандарды? практикалы? ма?ызды реакцияларыны? бірі,жары?ты? немесе жо?ар?ы температураны? ?серінен іскеа сады.Жары?ты? ?серінен ж?ретін реакциялар фотохимиялы? реакциялар деп аталады.Алкандарды? гологендермен орынбасу реакциялары хлормен же?іл,броммен ?иындау,йодпен ?иын ж?реді.Ал фтормен ?опарлыс т?зе ж?ретін бол?анды?тан,реакцияны инертті газ ?атысында с?йылтып ж?ргізеді.Сутекті? орнын гологендерге алмастыр?анда,алкандарды? гологентуындылары т?зіледі: СН2+CL2«СН3CL+НCL СН3CL+CL2» СН2CL+НCL СН2CL+CL2» СНCL3+СНCL3+ НCL СНCL3+ CL2«С CL4+ НCL 2. Нитрлеу реакциясы. Б?л реакцияны орыс ?алымы М.И.Конавалов(1888ж) аш?анды?тан, Конавалов реакциясыдеп аталады: С2Н6+ HNO3» С2Н5 NO2+ H2O 3.Айырылу реакциясы. СН4«С+2Н2 4 Риформинг реакциялары н?тижесінде алкандар ароматты к?мірсутектерге, мысалы,гексан бензол?а айналады: С6Н14» С6Н6+4Н2 5. Изомерлену реакциялары барысында к?міртекті? арасында?ы байланыстары ?зіліп,т?зу к?міртек тізбегі тарма?талады.Б?л ?рдіс ?ршіткі ?атысында ж?не ?ыздыр?анда ж?реді. 6. Тоты?у реакциялары : Жану реакциясы СН4+ 2О2«СО2+4Н2 Метанны? таралуы: Батпа?ты суларда ?сімдіктер мен жануарлар организмінде Таби?и газды? ??рамында IV.Жа?а саба?ты бекіту: Баламалы тест метан мен пропанды салыстыру ар?ылы о?ушыларды? білімдерін на?тылау.Д?рыс жауап?а «+» д?рыс емес жауап?а «-» белгілері ?ойылады. С?ра?тары: «Батпа? газы» деген атау?а ие бол?ан газ. Отын ретінде ?олданылатын газ. Таби?и газды? ??рамында болады. «Сы?ыл?ан газ» немесе «балон газы» деп аталады. М?най?а серік газды? ??рамында бар. Шахтада?ы жарылысты ту?ызатын газ. ?андай газ ?ызыл жола?ты цистерналар ар?ылы тасымалданады. «Химиялы? сурет» ар?ылы алкандар?а т?н химиялы? реакция типін аны?тау керек. V.О?ушыларды ба?алау. VІ.?йге тапсырма: §3,3-§3,4 15-16 есептер. 
 

Просмотр содержимого документа
«Алкандарды? алынуы, ?асиеттері, таралуы. »

Сабақтың тақырыбы: Алкандардың алынуы, қасиеттері, таралуы. Сабақтың мақсаты: Сабақтың білімділік мақсаты: Оқушыларға алкандардың алынуын, физикалық, химиялық қасиеттерін және таралуын меңгерте отырып, химиялық реакция теңдеулерін сауатты жазуға дағдыландыру.

Сабақтың тәрбиелік мақсаты: Оқуға саналы сезімге, жауапкершілікке, өз бетінше еңбектенуге тәрбиелеу. Тез ойлап, тез қорытуға және сөйлеу мәнеріне тәрбиелеу.

Сабақтың дамытушылық мақсаты: Логикалық ойлау қабілеті мен есептеу дағдыларын жетілдіру. Белсенділіктерін арттыру, оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыру, дамыту.

Сабақтың түрі: Жаңа білімді игерту сабағы.

Сабақтың әдісі: Түсіндірмелі сұрақ- жауап, ой- толғаныс. Репродуктивті кестелермен жұмыс. Іскерлік ойындар.

Сабақтың көрнекіліктері: 1. Интерактивтік тақта 2. Дидактикалық ойын «Химиялық суреттер». 3. Зертханалық құрал- жабдықтар.

Сабақтың барысы: Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылармен сәлемдесу. Оқушыларды түгелдеу. Сабаққа қажетті құралдарын түгелдеп, дұрыс отыруына назар аудару.

II. Үй тапсырмасын сұрау: 1. «Даналық ағашы» іскерлік ойыны. Бұл ойында оқушылар жеміс ағашындағы жемістерді алу арқылы өздеріне ұпай яғни фишка жинайды. Ең көп ұпай санын жинаған оқушыға жеміс ағашының ең ұшындағы «Білім кілті» табыс етіледі. Яғни «5» деген бағаны иемденеді. Қалған оқушылар жинаған ұпай санына қарай бағаланады. «Даналық ағашы» іскерлік ойынының сұрақтары: 1.Алкандарды басқаша қалай атауға болады ? Не себепті ? 2. Алкандар неге қаныққан көмірсутектер деп аталады ? 3. Гамологтар дегеніміз не ? 4. Гомологтық қатар дегеніміз не? Келесі сұрақ тәжірибе сұрақ: 5.Белгісіз қаныққан көмірсутектің молекулалық моделі берілген. Сұрақ: Малекулалық моделъ арқылы қаныққан көмірсутекті табу және оның изомері құрастыру. 6.Келесі сұрақ «Бейне сұрақ» Бірінші сұрақты қоятын ауданымыздағы Жанқожа батыр атындағы №70 мектептің химия пәнінің мұғалімі: Қаймақбай Күміс апай. Сұрақ: Қаныққан көмірсутектердің барлығында көміртегі атомының тотығу дәрежесі бірдей емес,мысалы: метан молекуласында -4; Ал этан молекуласында көміртегі қандай тотығу дәрежесіне тең? Жауабы: -3; 7 Екінші бейне сұрақты мектебіміздің химия-биология пәнінің мұғалімі Ізбан Нұрсұлу апай қояды. Сұрақ: 2-метил 4-этил гександа қанша изомер бар ? Жауабы: екі изомер бар. 2. Химиялық сурет Келесі үй тапсырмасын сұраудың шарты сурет бейнеленген химиялық құбылысты табу. (презентацияда көрсетілген) ІІІ.Жаңа сабақты түсіндіру барысы : Алкандардың алынуы Алкандардың қасиеттері Алкандардың таралуы Алкандарды алудың төрт түрлі әдісі белгілі: Алкандар негізінен табиғатта кездеседі.Газ тәрізді алкандарды табиғи мұнайға серіктес газдардан шығады.Сұйық алкандарды мұнайдың,қатты алкандар мұнай мен озокериттің құрамыда болады.Сонымен қатар алкандарды синтездеп алудың бірнеше жолдары бар. 1. Алкандарды зертханада қанықпаған көмірсутектерді өршіткілері қатысында гидрлеп алады: Н2С= СН2 + Н2«Н3С-СН3 Этилен Этан 2. Вюрц реакциясы бойынша,алкандардың гологентуындыларына металл натриймен әсер етіп алады: СН3СL+2Na «C2H6+2NaCL Егер Вюрц реакциясына әр түрлі алкандардың гологентуындыларының қатысында жүргізілсе,алкандардың қоспасы түзіледі.Мысалы,йодметан мен йодэтанның қатысында Вюрц реакциясы нәтижесінде этан,пропан және бутанның түзілуі мүмкін. 3. Алкандарды көмірді гидрлеу арқылы даалуға болады.Бұл реакция жай заттардың (бейорганикалық) органикалық қосылыстарға өту мүмкіндігін сипаттайды.Реакция 5000С температура шамасында,өршіткі (темір оксиді)қатысында жүреді: nCO+(2n+1)H2«CnH2n+2+nH2O 4. Метанды зертханада натрий ацетаты мен натрий гидроксидін балқытып алады: Алкандар табиғатта көп таралған көмірсутектер.Оларды табиғи газдан және мұнайды фракциялап айдап бөліп алады.Олар қаныққан көмірсутектер.Құрамындағы көміртегі атомдары өзара тек дара байланыстар арқылы жалғасқан. Алкандардың физикалық қасиеттері. Алкандар молекулалық қатарында салыстырмалы атомдық массаларының өсуіне байланысты балқу және қайнау температуралары мен тығыздықтары біртіндеп артады. Гомологтық қатардағы заттардың қасиеттері ұқсас болады және белгілі бір басқа мүщелерінің қасиеттерін болжауға болады.Сонымен қатар гомологтық қатарларда диалектиканың сан өзгерісіне ауысу заңы айқын байқалады. Химиялық қасиеттері: Алкандар орынбасу,айырылу,изомерлену және тотығу реакцияларына түседі.Алкандардың басқа көмірсутектермен салыстырғанда бір ерекшелігі – олардың құрамындағы көміртек атомдарының валентіліктерінетолығымен сутек атомдарымен қаныққан.Сондықтан алкандар қосылу реакциясына түспейді. Орынбасу реакциялары: 1.Галогендену реакциялары – алкандардың практикалық маңызды реакцияларының бірі,жарықтың немесе жоғарғы температураның әсерінен іскеа сады.Жарықтың әсерінен жүретін реакциялар фотохимиялық реакциялар деп аталады.Алкандардың гологендермен орынбасу реакциялары хлормен жеңіл,броммен қиындау,йодпен қиын жүреді.Ал фтормен қопарлыс түзе жүретін болғандықтан,реакцияны инертті газ қатысында сұйылтып жүргізеді.Сутектің орнын гологендерге алмастырғанда,алкандардың гологентуындылары түзіледі: СН2+CL2«СН3CL+НCL СН3CL+CL2» СН2CL+НCL СН2CL+CL2» СНCL3+СНCL3+ НCL СНCL3+ CL2«С CL4+ НCL 2. Нитрлеу реакциясы. Бұл реакцияны орыс ғалымы М.И.Конавалов(1888ж) ашқандықтан, Конавалов реакциясыдеп аталады: С2Н6+ HNO3» С2Н5 NO2+ H2O 3.Айырылу реакциясы. СН4«С+2Н2 4 Риформинг реакциялары нәтижесінде алкандар ароматты көмірсутектерге, мысалы,гексан бензолға айналады: С6Н14» С6Н6+4Н2 5. Изомерлену реакциялары барысында көміртектің арасындағы байланыстары үзіліп,түзу көміртек тізбегі тармақталады.Бұл үрдіс өршіткі қатысында және қыздырғанда жүреді. 6. Тотығу реакциялары : Жану реакциясы СН4+ 2О2«СО2+4Н2 Метанның таралуы: Батпақты суларда Өсімдіктер мен жануарлар организмінде Табиғи газдың құрамында IV.Жаңа сабақты бекіту: Баламалы тест метан мен пропанды салыстыру арқылы оқушылардың білімдерін нақтылау.Дұрыс жауапқа «+» дұрыс емес жауапқа «-» белгілері қойылады. Сұрақтары: «Батпақ газы» деген атауға ие болған газ. Отын ретінде қолданылатын газ. Табиғи газдың құрамында болады. «Сығылған газ» немесе «балон газы» деп аталады. Мұнайға серік газдың құрамында бар. Шахтадағы жарылысты туғызатын газ. Қандай газ қызыл жолақты цистерналар арқылы тасымалданады. «Химиялық сурет» арқылы алкандарға тән химиялық реакция типін анықтау керек. V.Оқушыларды бағалау. VІ.Үйге тапсырма: §3,3-§3,4 15-16 есептер. 
Источник: http://bilimkozy.idhost.kz/191-alkandardy-alynuy-asietter-taraluy.html


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Химия

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 9 класс

Скачать
Алкандарды? алынуы, ?асиеттері, таралуы.

Автор: С?битова Айдана Айбол?ызы

Дата: 12.03.2015

Номер свидетельства: 185367

Похожие файлы

object(ArrayObject)#852 (1) {
  ["storage":"ArrayObject":private] => array(6) {
    ["title"] => string(105) "Химия: "Алкандардың алынуы, қасиеттері, таралуы" (10 - сынып)"
    ["seo_title"] => string(57) "khimiia_alkandardyn_alynuy_k_asiiettieri_taraluy_10_synyp"
    ["file_id"] => string(6) "389685"
    ["category_seo"] => string(6) "himiya"
    ["subcategory_seo"] => string(12) "planirovanie"
    ["date"] => string(10) "1486611823"
  }
}

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства