kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

«Жа?ашылды? шы??а жетелейді»

Нажмите, чтобы узнать подробности

«Жа?ашылды? шы??а жетелейді»

Сазды орта мектебіні?

физика п?ніні? м??алімі

Утегулова Гульжанат Амангельдиевна

         М??алім о?ушы?а жо?ары сапалы білім беруі ?шін ?лкен ізденісте  болып, ?зіні? біліктілігін арттырып отыратыны секілді мен де біліктілігімді арттыру ?шін Кембридж ба?дарламасы бойынша білім алу?а о?у?а келдім.  Ба?дарлама курсыны? І бетпе бет кезе?інде ?стел басына отыр?аннан, тренеріміз Бадиг?л апаймен, кураторымыз Л?ззат апаймен танысты?. Тренеріміз орта?а т?рлі - т?сті ?а?аз, фламастер, т?рлі - т?сті бояулар, а? бет пара?тар, ?айшы, скотч таратып бергенде б?л о?уды? жай б?ры??ыдай о?у емес, ерекше екеніне к?з жеткіздім. Бадиг?л апай «Таныстыру» тренингіні? т?р - т?рін ?ткізіп, бір - бірімізге шапала? беру, ж?рек ла?тыру ар?ылы атымызды айтты?. Одан со? есте са?тау ?абілетін арттыру ма?сатында неше адамны? есімізде ?ал?анын айтып шы?ты?. Т?рлі - т?сті фигуралармен топ?а б?ліндік. Топта?ы м?шелерді? ат?аратын ?ызметтерімен танысып, топ ережесін ??рды?. Бастап?ы уа?ытта топта бір - бірімізбен келіспеушілік к?бірек болды, біра? со?ан ?арамастан бірте - бірте топ ережесін са?тап, топпен ж?мыс жасау?а бейімделдік. К?н сайын тобымыз ?згеріп отырды, б?л да бір - бірімізді досты??а, ынтыма?тасты??а итермеледі. Шарша?ан уа?ытымызда бойымызды жазып, сергіту жатты?уларын жасап, би де билеп ?лгердік. Бір ?ызы?ы,  тренеріміз еш?андай баяндама о?ымады,  тек бір тапсырма беріп, оны ?зіміз ?алай орындайтынымыз?а итермелеп отырды, б?л да о?ытуды? жа?а бір т?рі болса керек. Ба?дарлама аясында ?ткен жеті модульді бір - бірімен шатастыра бердік.  Осы о?удан со?, бас?аша ойда болып, ?з т?жірибеме ?згеріс енгізгім келді. Осы енгізген ?згерістерімнен керемет ?сер алдым.

Мектептегі  т?жірибе кезінде мектепке бірінші бар?анда ?ріптестеріммен кездестім.  Олар?а  ба?дарламаны? ма?саты мен  міндеттерін таныстырдым.  ?ріптестерім мені? айт?андарыма ?ызы?ып, ма?ан к?мектесіп, ?ткізетін  саба?тарыма с?ттілік тіледі. Содан ?рі жеті модулді саба?тарыма кіріктіріп,  ?ш апта?а ?ыс?а мерзімді жоспар ж?не орта мерзімді жоспар ??рдым.  Д?ст?рлі о?ыту кезінде  м??алім ?зі т?сіндіретін еді,  ал о?ушы соны миына аз уа?ыт?а са?тап ?алып, келесі саба?та ба?а ал?ан со?, ол ?ткен материал  ?мытылып ?алатын еді. Сындарлы о?ытуды? ма?саты –о?ушыны? п?нді тере? т?сінуі ?абілетін дамыту, ал?ан білімдерін сыныптан тыс жерде, кез - келген жа?дайда тиімді пайдалана білуін ?амтамасыз ету. (М??алімдерге арнал?ан н?с?аулы?,  6-бет).  Осы т?жырымдамаларды негізге ала отырып, т?жірибеде кездескен д?ст?рлі саба?ты? н?тижесіз бол?анына ку? болдым. Олай деуге себеп б?рын?ы саба?та  м??алім с?йлеуші де, ал о?ушы тек ты?даушы ?ана еді. Ол мен ?шін тиімсіз бол?ан екен. Кембридж т?сілі бойынша о?ушылар сыни ойлау?а, ойын ашы? айту?а, еркін с?йлеуге, ?з бетімен ізденуге ?йренеді. Бірінші  аптада ?йымдастыру кезе?інде «Психологиялы? тренингтер» ?ткіздім. Б?л о?ушылар ?шін ?те  ?ызы?ты болды. Сонымен ?атар о?ушылар?а топ?а б?ліну мен топ м?шелеріні? ?ызметтері туралы айтып, міндеттерімен таныстырдым. Олар хабарлаушы, уа?ыт ?лшеуші,  ба?ылаушы, лидер. Топ?а б?луді саба?ты? басынан бастадым.  Ал?аш?ы саба?тарым кезінде топ?а Джигсо ?дісін пайдаланып, санды? ж?йемен б?лдім,  топ?а б?лу о? н?тиже бермеді, уа?ыт жетпеді, о?ушылар  шулап кетті. Содан топ?а ?ызы?у ?шін  «Не істеуім керек? ?айтсем оларды? бастары бірігеді?»  деген с?ра?тарды ?зіме ?ойдым. Содан топ?а б?лер алдында, о?ушыларды? ?ызы?ушылы? танытатын н?рселермен  б?луді ?й?ардым. Ол ?шін о?ушыларды? ?здеріне топ?а б?луді ойлап келулерін  ?тіндім. Жазира деген о?ушым ?р т?рлі а?дарды? даусына салып б?лінейік, деп ?сыныс жасады. О?ушыларым ?уана келісіп, топ?а осылайша б?ліндік. Содан о?ушыларымны? ?ызы?ушылы?тары бірте - бірте икемге келе  бастады. Содан о?ушыларымны? топ?а б?лудегі ой - пікірлерін білу ма?сатында «Мен» социограммасын толтыру?а  бердім.  Сыныпта?ы жа?сы о?итын о?ушылар ?здеріні? сыныпта?ы достарын жазса, ?ндемейтін, ?здерімен ?здері о?шау ж?ретін о?ушылар  жа?сы о?итын о?ушылармен дос бол?ылары келетіндері туралы ?з пікірлерін жаз?ан.  Жас ерекшеліктеріне с?йкес о?ушыларды топ?а б?лер алдында Риза, Айг?л, Айбек  деген о?ушыларды басшылы??а алдым, себебі олар саба? айту?а, ?ол к?теруге, с?ра? ?ою?а ?ялатын о?ушылар болатын.  Топ басшыларына да осы о?ушыларды  саба? кезінде орта?а тартып,  ба?ылап отыруды тапсырдым. Со??ы саба?тарымда  ?ада?алап ж?рген о?ушыларым  ойын ашы? айтып, с?ра?тар?а «мені? жауабым д?рыс емес» деген ойдан арылып, еркін жауап беріп, ?з бетімен ж?мыс жасау?а бейімделгенін бай?адым. Сонды?тан топ?а б?лу саба?та ?те тиімді ?діс болып табылады. Мен физика п?ні м??алімімін. Жетінші сыныпта физика саба?ы аптасына екі рет болады. Сонда да болса, о?ушыларды? к?з?арастары, психологиясы ма?ан ?те таныс.  ?йткені, ?з ойын еркін, ашы? айта алатын, ?з бетімен ж?мыс жасай алатын  о?ушылар б?л сыныпта бар. ?ткізген саба?тарымда  сын т?р?ысынан ойлау?а ?йрету, оны? ішінде Венн диаграммасын, Семантикалы? картаны,  Ассоциация,  бес жолды ?ле? - синкуейн, «Ойлан, бірік, б?ліс» ?дісін, блиц -  кездесу, Жадыны дамыту?а арнал?ан ойындар, диалогтік о?ыту, о?ыту ?шін ба?алау ж?не о?уды ба?алау, а?паратты? коммуникативтік технологияны пайдаландым. Сыни т?р?ыдан ойлау – ба?ылауды?, т?жірибені?, ойлау мен тал?ылауды? н?тижесінде алын?ан а?паратты ойлау?а,  ба?алау?а, талдау?а ж?не синтездеуге ба?ыттал?ан п?ндік шешім. (М??алімдерге арнал?ан н?с?аулы? 49-бет). Мектептегі т?жірибе кезінде ал?аш?ы саба?тар ?ткізу кезінде  сыни т?р?ыдан ойлау?а ?йрету стратегияларын пайдалану  о? н?тижесін бермеді. Себебі о?ушылар ?з ойларын толы? жеткізе алмай, жауаптарына к?дікпен, сенімсіздікпен ?арап, бір - бірінен именіп отырды.    Б?л о?ушыларды ?алай ?ялмайтындай, толы? с?йлейтіндей, ?з ойын еркін жеткізе білетіндей д?режеге жеткізем деп ойландым. Содан саба? басталар алдында, о?ушыларды? к??іл - к?йлерін бай?ау ?шін ?здеріне к??іл - к?йлерін смайликтер ар?ылы к??іл - к?й экранына белгілеттіріп отырдым. Б?л да ба?алауды? бір т?рі болып табылады. Сонда?ы мені ойландыратын жа?дай топ?а ?осылмайтын, ?зімен - ?зі ж?ретін о?ушыларды топ?а ?осу,  ойын жеткізе білуге ша?ыру болатын. Сол себепті топта ж?мыс жаса?ан кезде, жа?а та?ырыпты ме?геру барысында постер ??рау кезінде о?ушылар?а  «Б?ріміз біріміз ?шін, біріміз б?ріміз ?шін» ?ранын са?тауды  айттым.  Жа?а та?ырыптарды талда?ан кезде,  Айг?л, Риза  деген о?ушыларымны? белсенділіктерін бай?адым. Сыныпта?ы ба?алау тек ?ана техникалы? т?сіл емес. М??алімдер жазбаша немесе ауызша т?рде ба?а ?ою жолымен ба?алайды.  Олар ?олданатын кез - келген нысанны? артында обьективті емес нормалар мен стандарттар ?ана емес сондай - а? баланы? дамуы, о?уы ж?не ынтасы туралы т?сінік, сонымен ?атар  ?зін - ?зі ба?алау ?абілеттілік ж?не к?ш -  жігер сия?ты ??ымдар?а ?атысты ??ндылы?тар жатады.  Александр 2001, (М??алімге арнал?ан н?с?аулы? 56-бет).  Б?рын?ы  саба?тарда ба?алауды  тек ?ана біз, я?ни м??алімдер ба?алайтын едік.  Ал Кембридж т?сілі бойынша о?ушылар менімен бірге ?з - ?здерін де, топты да, к?ршісін де ба?алай біледі. Ба?алауды? да екі т?рі бар: формативтік ж?не жиынты?. Формативтік ба?алау о?ыту ?шін ба?алау бол?анды?тан о?ушыларды ынталандырып отыру ?те ?ажет болып табылады. Ынталандыру ар?ылы ба?алау?а ?ш шапала?, «Екі ж?лдыз, бір тілек», отшашу ?дістері жатады. Балаларды осы ба?алау ар?ылы ынталандырып отырса?, баланы? саба??а деген ынтасы да артады. Ал жиынты? ба?алау о?уды ба?алау, я?ни о?ыту ?орытындысын шы?ару болып табылады. Сол ?шін ба?алауды? ашы? журнал, критерий бойынша ба?алау, жетон ар?ылы ба?алау т?рлерін пайдаландым.  Ба?алау кездерінде о?ушыларда ?ызы?ушылы?тар болды, себебі смаиликтер ар?ылы к??іл - к?йді ба?ала?анда, к?здеріндегі ?уанышты к?рдім, ба?алау экранын пайдалан?анда да жарысып, ?уана ба?алады, бастап?ы уа?ытта ?з - ?здерін, достарын арты? ба?ала?ан кездері де болды. Сонды?тан ?з - ?здері?ді, достары?ды ба?ала?анда ?діл ба?алау керек деп ескерттім. Ал «Екі ж?лдыз, бір тілек» ар?ылы ба?ала?анда б?рын ?олданып к?рмегендіктен бір - біріне тілектер ?ана айтты. Сонымен ?атар о?ушыларды ?зім де ба?алап отырдым. ?ылыми зерттеу н?тижелері саба?та диалогті? ма?ызды роль ат?аратынын к?рсетті. Мерсер мен Литлтон (2007) ?з е?бектерінде диалог саба?та о?ушыларды? ?ызы?ушылы?ын арттырумен ?атар оларды? білім де?гейіні? ?суіне ?лес ?осатынды?ын атап к?рсетеді. Зерттеулерде ересектермен интерактивті ?арым ?атынас пен достарымен бірігіп ж?ргізілген ж?мысты? балаларды? о?уына ж?не когнитивті дамуына ?сер ететіндігі айтыл?ан. (М??алімге арнал?ан н?с?аулы?, 39 – бет). Диалог ар?ылы о?ыту саба?ты? кез келген жерінде ?олданылады. С?ра? ?ою ар?ылы диалог?а т?сіруді? ?зі о?ушыларды? саба??а деген ынтасын, ?ызы?ушылы?ын арттырады, білімдерін ке?ейтеді, ой ?рістерін, ??штарлы?ын дамытады, сындарлы с?йлеуге ынталандырады,  білімін ?алыптастырады, сыни т?р?ыдан ойлау?а к?мектеседі. О?ушыларды? та?ырыпты ме?геруі ?шін м??алім о?ушылар?а т?мен д?режелі ж?не жо?ары д?режелі с?ра?тар ?ояды. Т?мен д?режелі с?ра?тар тек ?ана бір жаттанды жауаппен шектелетін болса, жо?ары д?режелі с?ра?тар кезінде о?ушылар ?з ойларын ке?ейтіп, ба?алап, талдауы ?ажет. Сонымен ?атар с?ра? ?оюды? т?рткі болу, сына?тан ?ткізу ж?не ?айта ба?ыттау сия?ты т?рлерін де пайдалан?ан тиімді. Т?рткі болу с?ра?ы о?ушыны? жауабын т?зету ?шін ?олданса, сына?тан ?ткізу с?ра?тары о?ушыларды? не??рлым толы? жауап беруін талап етеді, ?з ойларыны? дамуына ы?пал ететіндей болуы тиіс. Ал ?айта ба?ыттау кезінде о?ушылар?а «Айг?лді? жауабын ?алай толы?тырар еді??» немесе «?ор?ан?а к?мектесе алатындар бар ма?» деген сия?ты с?ра?тар ?оя отырып, ?здеріне ?айта ба?ыттап отырамыз. Сонымен ?атар бейнероликтер к?рсету ар?ылы да о?ушыларды диалог?а т?сіруге болады. Бейнероликті ?арай отырып, о?ушылар?а с?ра? ?ойып, оларды? бейнероликке деген ?з ойларын орта?а салу ар?ылы пікірлестіру, бір – біріне ?айта ба?ыттау с?ра?тарын ?ою да о?ушыларды? ой ?рісіні? ке?еюіне жол ашады. Осы бейнеролик ?арау ар?ылы  а?паратты? коммуникативтік технологияларды да ?олданамыз.   А?паратты? коммуникативтік технологиялар ар?ылы о?ушылар?а ?ылым ??ымдарды т?сіндіруді, ж?не оларды? ?абылдауын, т?сінуін же?ілдетуге м?мкіндік беріп, м??алімдерге саба? беруде к?мектесетін ма?ызды ??рал болып табылады. Сонды?тан о?ыту барысында осы технологияларды тиімді ?олдану ма?ызды ??рал болып отыр. (М??алімге арнал?ан н?с?аулы?, 61-бет). Интерактивті та?тадан презентациялар к?рсету кезінде де о?ушыларда ?атты ?ызы?ушылы?тар болды. А?паратты? коммуникативтік технологияларды саба?та тиімді ?олдану ма?ызды болып саналады.  «М??алімдерге арнал?ан н?с?аулы?та?ы» «О?у пирамидасы»  ?лтты? о?у зертханалары, Бефель, А?Ш,  Мэн штаты о?ушыларды? ал?ан а?паратты са?тауыны? орташа пайызы бойынша к?рсетілім ар?ылы ?абылдау 30 пайызды к?рсетеді. (М??алімдерге арнал?ан н?с?аулы?, 34 – бет). Сонды?тан да о?ушылар?а жа?а та?ырыпты бейнеролик ар?ылы талдатып, презентациялар ар?ылы к?рсетсе, о?ушыларды? ойларында ?за? уа?ыт?а са?талады.  Барлы? м??алімдер балалар?а білім беруде барынша жо?ары жетістіктерге ?ол жеткізу ?шін ?олайлы орта жасау?а тырысады.  (М??алімдерге арнал?ан н?с?аулы?, 72 - бет).  Дарындылы? ?р баланы? бойында бар ?асиет, біз м??алімдер ?ауымы сол балаларды? ж?регінен жол таба білуіміз керек. Мектептегі т?жірибе кезіндегі ?ткізген саба?тарымда топты? таныстырылым кезінде Жазира деген о?ушымны? сурет салу?а бейімділігін, Н?рс?улені? есеп шы?аруда?ы шапша?ды?ын, ?ор?анны?  с?ра?тар?а ?т?ыр жауап берудегі шеберліктерін бай?адым.  

Саба? беру кезінде осы жеті модулді ?з де?гейінде пайдаланса?, сапалы білім беріп,  саналы бала т?рбиелейміз. Ал м??алімдер жа?ашыл, білікті, білімді ?стаз болады деп ойлаймын.  Жа?а о?у жылында осы ?зім ?йренген Кембридж т?сіліні? жеті модулі бойынша ж?мыс жасауды жал?астырып, жа?сы н?тижелерге ?ол жеткізуді к?здеп отырмын, б?л ж?мыс тек ?а?аз ж?зінде ?алмай, м??алімдерден  ?олдау табады деп ойлаймын, себебі саба? жоспарыны? ?зі келесі саба? туралы ойландырады. Мысалы, б?рын?ы д?ст?рлі саба?тар кезінде та?ырыпты ?зім т?сіндіріп, о?ушыларды? ойлануы мен с?йлеуіне аз уа?ыт б?лсем, о?ытуды? жа?а т?сілдері ар?ылы мен о?ушыларды ойлану?а, ізденуге талпындырамын. Сонды?тан алда?ы уа?ытта осы ?дістермен ?ткізген саба?тарым н?тижелі ма?ыналы болады деген  ой?а келдім. Сонымен ?атар сыни т?р?ыдан ойлау, диалогтік о?ыту, о?ытуды бас?ару ж?не к?шбасшылы?, о?ытуды ба?алау ж?не о?ыту ?шін ба?алау,  а?паратты? коммуникативтік технологияларды? тиімділігін ?з т?жірибемде к?рдім. ?з ?сынысым осы жа?а ба?дарлама идеяларын ж?зеге асыру бойынша о?ытуды?  тиімділігі мен арты?шылы?ын к?ріп, саба? беруде  батыл енгізуге болатынын, я?ни бір с?збен айт?анда осы ба?дарламаны? идеяларын  ?олдаймын. Осыны? н?тижесін т?мендегідей к?рсеткім келеді:

- о?ушыларда п?нге деген ?ызы?ушылы? пайда болады.

- а?паратты? коммуникативтік технологияларды пайдалан?анда заман талабына сай ?ашы?тан білім алады.

- диалогтік о?ытуда о?ушылар арасында ?арым - ?атынас пайда болады, с?ра? ?оя білуге, с?ра??а жауап бере білуге, ?з ойын еркін жеткізе алу?а ?йренеді.

- дарынды ж?не талантты о?ушылармен ж?мыс та ?з де?гейінде ?амтылды, себебі б?рын біз тек жекелеген жа?сы о?итын о?ушылар?а ?ана жиі к??іл б?лсек, ?азіргі жа?а ба?дарлама негізінде барлы? о?ушы?а бірдей назар аударамыз.

 Осы курстан ал?ан білімді ?мірде ?олдана отырып, т?жірибемен  ?штастыра білу, жан - жа?ты  дамы?ан т?л?аны т?рбиелеу деп ойлаймын.

Просмотр содержимого документа
««Жа?ашылды? шы??а жетелейді»»

«Жаңашылдық шыңға жетелейді»

Сазды орта мектебінің

физика пәнінің мұғалімі

Утегулова Гульжанат Амангельдиевна


Мұғалім оқушыға жоғары сапалы білім беруі үшін үлкен ізденісте болып, өзінің біліктілігін арттырып отыратыны секілді мен де біліктілігімді арттыру үшін Кембридж бағдарламасы бойынша білім алуға оқуға келдім. Бағдарлама курсының І бетпе бет кезеңінде үстел басына отырғаннан, тренеріміз Бадигүл апаймен, кураторымыз Ләззат апаймен таныстық. Тренеріміз ортаға түрлі - түсті қағаз, фламастер, түрлі - түсті бояулар, ақ бет парақтар, қайшы, скотч таратып бергенде бұл оқудың жай бұрыңғыдай оқу емес, ерекше екеніне көз жеткіздім. Бадигүл апай «Таныстыру» тренингінің түр - түрін өткізіп, бір - бірімізге шапалақ беру, жүрек лақтыру арқылы атымызды айттық. Одан соң есте сақтау қабілетін арттыру мақсатында неше адамның есімізде қалғанын айтып шықтық. Түрлі - түсті фигуралармен топқа бөліндік. Топтағы мүшелердің атқаратын қызметтерімен танысып, топ ережесін құрдық. Бастапқы уақытта топта бір - бірімізбен келіспеушілік көбірек болды, бірақ соған қарамастан бірте - бірте топ ережесін сақтап, топпен жұмыс жасауға бейімделдік. Күн сайын тобымыз өзгеріп отырды, бұл да бір - бірімізді достыққа, ынтымақтастыққа итермеледі. Шаршаған уақытымызда бойымызды жазып, сергіту жаттығуларын жасап, би де билеп үлгердік. Бір қызығы, тренеріміз ешқандай баяндама оқымады, тек бір тапсырма беріп, оны өзіміз қалай орындайтынымызға итермелеп отырды, бұл да оқытудың жаңа бір түрі болса керек. Бағдарлама аясында өткен жеті модульді бір - бірімен шатастыра бердік. Осы оқудан соң, басқаша ойда болып, өз тәжірибеме өзгеріс енгізгім келді. Осы енгізген өзгерістерімнен керемет әсер алдым.

Мектептегі тәжірибе кезінде мектепке бірінші барғанда әріптестеріммен кездестім. Оларға бағдарламаның мақсаты мен міндеттерін таныстырдым. Әріптестерім менің айтқандарыма қызығып, маған көмектесіп, өткізетін сабақтарыма сәттілік тіледі. Содан әрі жеті модулді сабақтарыма кіріктіріп, үш аптаға қысқа мерзімді жоспар және орта мерзімді жоспар құрдым. Дәстүрлі оқыту кезінде мұғалім өзі түсіндіретін еді, ал оқушы соны миына аз уақытқа сақтап қалып, келесі сабақта баға алған соң, ол өткен материал ұмытылып қалатын еді. Сындарлы оқытудың мақсаты –оқушының пәнді терең түсінуі қабілетін дамыту, алған білімдерін сыныптан тыс жерде, кез - келген жағдайда тиімді пайдалана білуін қамтамасыз ету. (Мұғалімдерге арналған нұсқаулық, 6-бет). Осы тұжырымдамаларды негізге ала отырып , тәжірибеде кездескен дәстүрлі сабақтың нәтижесіз болғанына куә болдым. Олай деуге себеп бұрынғы сабақта мұғалім сөйлеуші де, ал оқушы тек тыңдаушы ғана еді. Ол мен үшін тиімсіз болған екен. Кембридж тәсілі бойынша оқушылар сыни ойлауға , ойын ашық айтуға, еркін сөйлеуге, өз бетімен ізденуге үйренеді. Бірінші аптада ұйымдастыру кезеңінде «Психологиялық тренингтер» өткіздім. Бұл оқушылар үшін өте қызықты болды. Сонымен қатар оқушыларға топқа бөліну мен топ мүшелерінің қызметтері туралы айтып , міндеттерімен таныстырдым. Олар хабарлаушы, уақыт өлшеуші, бақылаушы, лидер . Топқа бөлуді сабақтың басынан бастадым. Алғашқы сабақтарым кезінде топқа Джигсо әдісін пайдаланып, сандық жүйемен бөлдім, топқа бөлу оң нәтиже бермеді, уақыт жетпеді, оқушылар шулап кетті. Содан топқа қызығу үшін «Не істеуім керек? Қайтсем олардың бастары бірігеді?» деген сұрақтарды өзіме қойдым. Содан топқа бөлер алдында , оқушылардың қызығушылық танытатын нәрселермен бөлуді ұйғардым. Ол үшін оқушылардың өздеріне топқа бөлуді ойлап келулерін өтіндім. Жазира деген оқушым әр түрлі аңдардың даусына салып бөлінейік, деп ұсыныс жасады. Оқушыларым қуана келісіп, топқа осылайша бөліндік. Содан оқушыларымның қызығушылықтары бірте - бірте икемге келе бастады. Содан оқушыларымның топқа бөлудегі ой - пікірлерін білу мақсатында «Мен» социограммасын толтыруға бердім. Сыныптағы жақсы оқитын оқушылар өздерінің сыныптағы достарын жазса, үндемейтін, өздерімен өздері оқшау жүретін оқушылар жақсы оқитын оқушылармен дос болғылары келетіндері туралы өз пікірлерін жазған. Жас ерекшеліктеріне сәйкес оқушыларды топқа бөлер алдында Риза, Айгүл, Айбек деген оқушыларды басшылыққа алдым, себебі олар сабақ айтуға, қол көтеруге, сұрақ қоюға ұялатын оқушылар болатын. Топ басшыларына да осы оқушыларды сабақ кезінде ортаға тартып, бақылап отыруды тапсырдым. Соңғы сабақтарымда қадағалап жүрген оқушыларым ойын ашық айтып, сұрақтарға «менің жауабым дұрыс емес» деген ойдан арылып, еркін жауап беріп , өз бетімен жұмыс жасауға бейімделгенін байқадым. Сондықтан топқа бөлу сабақта өте тиімді әдіс болып табылады. Мен физика пәні мұғалімімін. Жетінші сыныпта физика сабағы аптасына екі рет болады. Сонда да болса, оқушылардың көзқарастары, психологиясы маған өте таныс. Өйткені, өз ойын еркін, ашық айта алатын, өз бетімен жұмыс жасай алатын оқушылар бұл сыныпта бар. Өткізген сабақтарымда сын тұрғысынан ойлауға үйрету, оның ішінде Венн диаграммасын, Семантикалық картаны, Ассоциация, бес жолды өлең - синкуейн, «Ойлан, бірік, бөліс» әдісін, блиц - кездесу, Жадыны дамытуға арналған ойындар, диалогтік оқыту, оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау, ақпараттық коммуникативтік технологияны пайдаландым. Сыни тұрғыдан ойлау – бақылаудың, тәжірибенің, ойлау мен талқылаудың нәтижесінде алынған ақпаратты ойлауға, бағалауға , талдауға және синтездеуге бағытталған пәндік шешім. (Мұғалімдерге арналған нұсқаулық 49-бет). Мектептегі тәжірибе кезінде алғашқы сабақтар өткізу кезінде сыни тұрғыдан ойлауға үйрету стратегияларын пайдалану оң нәтижесін бермеді. Себебі оқушылар өз ойларын толық жеткізе алмай, жауаптарына күдікпен, сенімсіздікпен қарап, бір - бірінен именіп отырды. Бұл оқушыларды қалай ұялмайтындай, толық сөйлейтіндей, өз ойын еркін жеткізе білетіндей дәрежеге жеткізем деп ойландым. Содан сабақ басталар алдында, оқушылардың көңіл - күйлерін байқау үшін өздеріне көңіл - күйлерін смайликтер арқылы көңіл - күй экранына белгілеттіріп отырдым. Бұл да бағалаудың бір түрі болып табылады. Сондағы мені ойландыратын жағдай топқа қосылмайтын , өзімен - өзі жүретін оқушыларды топқа қосу, ойын жеткізе білуге шақыру болатын. Сол себепті топта жұмыс жасаған кезде, жаңа тақырыпты меңгеру барысында постер құрау кезінде оқушыларға «Бәріміз біріміз үшін, біріміз бәріміз үшін» ұранын сақтауды айттым. Жаңа тақырыптарды талдаған кезде, Айгүл, Риза деген оқушыларымның белсенділіктерін байқадым. Сыныптағы бағалау тек қана техникалық тәсіл емес. Мұғалімдер жазбаша немесе ауызша түрде баға қою жолымен бағалайды. Олар қолданатын кез - келген нысанның артында обьективті емес нормалар мен стандарттар ғана емес сондай - ақ баланың дамуы, оқуы және ынтасы туралы түсінік , сонымен қатар өзін - өзі бағалау қабілеттілік және күш - жігер сияқты ұғымдарға қатысты құндылықтар жатады. Александр 2001, (Мұғалімге арналған нұсқаулық 56-бет). Бұрынғы сабақтарда бағалауды тек ғана біз, яғни мұғалімдер бағалайтын едік. Ал Кембридж тәсілі бойынша оқушылар менімен бірге өз - өздерін де, топты да, көршісін де бағалай біледі. Баңалаудығ да екі түрі бар: формативтік және жиынтық. Формативтік бағалау оқыту үшін бағалау болғандықтан оқушыларды ынталандырып отыру өте қажет болып табылады. Ынталандыру арқылы бағалауға үш шапалақ, «Екі жұлдыз, бір тілек», отшашу әдістері жатады. Балаларды осы бағалау арқылы ынталандырып отырсақ, баланың сабаққа деген ынтасы да артады. Ал жиынтық бағалау оқуды бағалау, яғни оқыту қорытындысын шығару болып табылады. Сол үшін бағалаудың ашық журнал, критерий бойынша бағалау, жетон арқылы бағалау түрлерін пайдаландым. Бағалау кездерінде оқушыларда қызығушылықтар болды, себебі смаиликтер арқылы көңіл - күйді бағалағанда, көздеріндегі қуанышты көрдім, бағалау экранын пайдаланғанда да жарысып, қуана бағалады, бастапқы уақытта өз - өздерін, достарын артық бағалаған кездері де болды. Сондықтан өз - өздеріңді, достарыңды бағалағанда әділ бағалау керек деп ескерттім. Ал «Екі жұлдыз, бір тілек» арқылы бағалағанда бұрын қолданып көрмегендіктен бір - біріне тілектер ғана айтты. Сонымен қатар оқушыларды өзім де бағалап отырдым. Ғылыми зерттеу нәтижелері сабақта диалогтің маңызды роль атқаратынын көрсетті. Мерсер мен Литлтон (2007) өз еңбектерінде диалог сабақта оқушылардың қызығушылығын арттырумен қатар олардың білім деңгейінің өсуіне үлес қосатындығын атап көрсетеді. Зерттеулерде ересектермен интерактивті қарым қатынас пен достарымен бірігіп жүргізілген жұмыстың балалардың оқуына және когнитивті дамуына әсер ететіндігі айтылған. (Мұғалімге арналған нұсқаулық, 39 – бет). Диалог арқылы оқыту сабақтың кез келген жерінде қолданылады. Сұрақ қою арқылы диалогқа түсірудің өзі оқушылардың сабаққа деген ынтасын, қызығушылығын арттырады, білімдерін кеңейтеді, ой өрістерін, құштарлығын дамытады, сындарлы сөйлеуге ынталандырады, білімін қалыптастырады, сыни тұрғыдан ойлауға көмектеседі. Оқушылардың тақырыпты меңгеруі үшін мұғалім оқушыларға төмен дәрежелі және жоғары дәрежелі сұрақтар қояды. Төмен дәрежелі сұрақтар тек қана бір жаттанды жауаппен шектелетін болса, жоғары дәрежелі сұрақтар кезінде оқушылар өз ойларын кеңейтіп, бағалап, талдауы қажет. Сонымен қатар сұрақ қоюдың түрткі болу, сынақтан өткізу және қайта бағыттау сияқты түрлерін де пайдаланған тиімді. Түрткі болу сұрағы оқушының жауабын түзету үшін қолданса, сынақтан өткізу сұрақтары оқушылардың неғұрлым толық жауап беруін талап етеді, өз ойларының дамуына ықпал ететіндей болуы тиіс. Ал қайта бағыттау кезінде оқушыларға «Айгүлдің жауабын қалай толықтырар едің?» немесе «Қорғанға көмектесе алатындар бар ма?» деген сияқты сұрақтар қоя отырып, өздеріне қайта бағыттап отырамыз. Сонымен қатар бейнероликтер көрсету арқылы да оқушыларды диалогқа түсіруге болады. Бейнероликті қарай отырып, оқушыларға сұрақ қойып, олардың бейнероликке деген өз ойларын ортаға салу арқылы пікірлестіру, бір – біріне қайта бағыттау сұрақтарын қою да оқушылардың ой өрісінің кеңеюіне жол ашады. Осы бейнеролик қарау арқылы ақпараттық коммуникативтік технологияларды да қолданамыз. Ақпараттық коммуникативтік технологиялар арқылы оқушыларға ғылым ұғымдарды түсіндіруді, және олардың қабылдауын, түсінуін жеңілдетуге мүмкіндік беріп, мұғалімдерге сабақ беруде көмектесетін маңызды құрал болып табылады. Сондықтан оқыту барысында осы технологияларды тиімді қолдану маңызды құрал болып отыр. (Мұғалімге арналған нұсқаулық, 61-бет). Интерактивті тақтадан презентациялар көрсету кезінде де оқушыларда қатты қызығушылықтар болды. Ақпараттық коммуникативтік технологияларды сабақта тиімді қолдану маңызды болып саналады. «Мұғалімдерге арналған нұсқаулықтағы» «Оқу пирамидасы» Ұлттық оқу зертханалары, Бефель, АҚШ, Мэн штаты оқушылардың алған ақпаратты сақтауының орташа пайызы бойынша көрсетілім арқылы қабылдау 30 пайызды көрсетеді. (Мұғалімдерге арналған нұсқаулық, 34 – бет). Сондықтан да оқушыларға жаңа тақырыпты бейнеролик арқылы талдатып, презентациялар арқылы көрсетсе, оқушылардың ойларында ұзақ уақытқа сақталады. Барлық мұғалімдер балаларға білім беруде барынша жоғары жетістіктерге қол жеткізу үшін қолайлы орта жасауға тырысады. (Мұғалімдерге арналған нұсқаулық, 72 - бет). Дарындылық әр баланың бойында бар қасиет, біз мұғалімдер қауымы сол балалардың жүрегінен жол таба білуіміз керек. Мектептегі тәжірибе кезіндегі өткізген сабақтарымда топтық таныстырылым кезінде Жазира деген оқушымның сурет салуға бейімділігін, Нұрсәуленің есеп шығарудағы шапшаңдығын, Қорғанның сұрақтарға ұтқыр жауап берудегі шеберліктерін байқадым.

Сабақ беру кезінде осы жеті модулді өз деңгейінде пайдалансақ, сапалы білім беріп, саналы бала тәрбиелейміз. Ал мұғалімдер жаңашыл, білікті, білімді ұстаз болады деп ойлаймын. Жаңа оқу жылында осы өзім үйренген Кембридж тәсілінің жеті модулі бойынша жұмыс жасауды жалғастырып, жақсы нәтижелерге қол жеткізуді көздеп отырмын, бұл жұмыс тек қағаз жүзінде қалмай, мұғалімдерден қолдау табады деп ойлаймын, себебі сабақ жоспарының өзі келесі сабақ туралы ойландырады. Мысалы, бұрынғы дәстүрлі сабақтар кезінде тақырыпты өзім түсіндіріп, оқушылардың ойлануы мен сөйлеуіне аз уақыт бөлсем, оқытудың жаңа тәсілдері арқылы мен оқушыларды ойлануға, ізденуге талпындырамын. Сондықтан алдағы уақытта осы әдістермен өткізген сабақтарым нәтижелі мағыналы болады деген ойға келдім. Сонымен қатар сыни тұрғыдан ойлау, диалогтік оқыту, оқытуды басқару және көшбасшылық, оқытуды бағалау және оқыту үшін бағалау, ақпараттық коммуникативтік технологиялардың тиімділігін өз тәжірибемде көрдім. Өз ұсынысым осы жаңа бағдарлама идеяларын жүзеге асыру бойынша оқытудың тиімділігі мен артықшылығын көріп, сабақ беруде батыл енгізуге болатынын, яғни бір сөзбен айтқанда осы бағдарламаның идеяларын қолдаймын. Осының нәтижесін төмендегідей көрсеткім келеді:

- оқушыларда пәнге деген қызығушылық пайда болады.

- ақпараттық коммуникативтік технологияларды пайдаланғанда заман талабына сай қашықтан білім алады.

- диалогтік оқытуда оқушылар арасында қарым - қатынас пайда болады, сұрақ қоя білуге, сұраққа жауап бере білуге, өз ойын еркін жеткізе алуға үйренеді.

- дарынды және талантты оқушылармен жұмыс та өз деңгейінде қамтылды, себебі бұрын біз тек жекелеген жақсы оқитын оқушыларға ғана жиі көңіл бөлсек, қазіргі жаңа бағдарлама негізінде барлық оқушыға бірдей назар аударамыз.

Осы курстан алған білімді өмірде қолдана отырып, тәжірибемен ұштастыра білу, жан - жақты дамыған тұлғаны тәрбиелеу деп ойлаймын.



Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Физика

Категория: Прочее

Целевая аудитория: Прочее.
Урок соответствует ФГОС

Скачать
«Жа?ашылды? шы??а жетелейді»

Автор: Утегулова Гульжанат Амангельдиевна

Дата: 22.01.2016

Номер свидетельства: 280774

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства