Дети проявляют интерес к речевому общению, с интересом рассматривают сюжетные картинки, обсуждают, задают вопросы. Они сопровождают речью игровые и бытовые действия, слушают небольшие рассказы без наглядного сопровождения. Аргументируют суждения и пользуются формой речи – доказательства с помощью взрослого. Составляют по образцу рассказы по сюжетной картине, по набору картинок; последовательно, без существенных пропусков пересказывают небольшие литературные произведения. Но в тоже время с трудом подбирают к существительному несколько прилагательных, испытывают затруднения в замене слова другим словом со сходным значением. Дети имеющие низкий уровень, испытывают серьёзные затруднения по всем проверяемым параметрам. v
Просмотр содержимого документа
«ООД в средней группе "Веселая арифметика"»
Телмәр – төп аралашыу сараһы һәм фекерләү формаһы. Федераль дәүләт белем биреү стандарттарына ярашлы телмәр үҫтереү айырым өлкә булып хеҙмәт итә һәм телмәр үҫтереү бурыстарын да билдәләй.
Балаларҙың телмәрен үҫтереү өсөн бөгөнгө заманда айырыуса һәр балаға ҙур иғтибар ваҡыт талап ителә .
Хәҙерге ваҡытта баланың телмәрен үҫтереү актуаль проблемаларҙан һанала , шуның өсөн бәйләнешле телмәрҙе үҫтереү бик мөһим . Традицион методика педагогтың һүҙ телмәрен өлгө итеп ҡуя ,ләкин тәжрибәләр күрһәтеүе буйынса балалар өндәрҙе һәм һүҙҙәрҙе дөрөҫ әйтмәйҙәр , һүҙбәйләнештәр ,һөйләмдәр ,хикәйә төҙөй алмайҙар . Был мәсьәләне хәл итер өсөн тәрбиәсе яңы инновациялы алымдар ,технологиялар аша баланың телмәрен үҫтерергә бурыслы . Был мөһим уҡытыу -тәрбиәүи бурысты башҡарыуҙа телмәр үҫтереү буйынса бик күп төрлө инновациялы технологиялар ярҙамға килә.
Синквейн - мәктәпкәсә йәштәге балаларҙың телмәрен үҫтереүҙә бик кәрәкле алым һынала . Синквейн - француз һүҙе , биш тигәнде аңлата ,йәки биш юллыҡ шиғыр . Уны Аделанда Крэпси уйлап сығарған . Беренсе юл бер һүҙҙе тәшкил ,исем йөкмәткеһен билдәләүсе һүҙ Икенсе юл - ике һүҙҙән тора ,был әйберҙең йәки күренештең үҙенсәлеген ,сифатын асыҡлаусы һүҙҙәр булырға мөмкин . Өсөнсө юлда - төп темаға ҡағылышлы эшхәрәкәтен белдереүсе һүҙҙәр . Дүртенсе юлда бала билдәләнгән темаға ҡағылышлы һөйләмдәр төҙөй .. Бишенсе юлда бер генә һүҙ йәки һүҙбәйләнеш тәшкил итә . Был һүҙ ,һүҙбәйләнеш бирелгән теманың төп йөкмәткеһен асыҡлай . Дидактик синквейнды төрлө лексик темаларға буйынса төҙөргә мөмкин Синквейн нимә бирә?
- Балаларҙың һүҙ байлығын арттыра - Төп фекерҙе билдәләргә өйрәтә . Синквейн ҡулланып үтелгән темаларҙы йомғаҡлап ҡуябыҙ .
3. Киләһе ҡулланылған технология метафоралар төҙөү . Метафора төшөнсәһенә аңлатма бирәйек . Метафора - бер объекттың (предметтың, күренештең) үҙенсәлеген икенсеһенә күсереү . Тәрбиәсенең төп маҡсаты булып метафора алгоритм ын төҙөү өсөн шартттар булдырыу һәм схемаларын үҙләштереү . Әгәр ҙә бала метафора төҙөү схемаһын үҙләштерһә ,үҙ аллы метафоралы һөйләмдәр төҙөй ала .
Балаларҙы метафора төҙөү технологияһына өйрәтеү алгоритмы -Иң беренсе обьект һайлана . Ошо обьектҡа ҡарата метафорик фраза төҙөлә. Объекттың сифатын белдергән һүҙ уйлайбыҙ. -Икенсе обьект һайлайбыҙ . ( беренсе обьект менән сифаты яғынан оҡшаш булырға тейеш ) -Беренсе обьекттың урынын билдәләйбеҙ . Метафоралы фраза төҙөр өсөн икенсе обьект алына һәм беренсе обьекттың урынлашҡан урыны билдәләнә .
һөйләм төҙөлә.
1 – се миҫал
Йәйғор - 1 объект
Төрлө төҫтә - сифаты
Сәскәле ялан - 2 объект
Ямғырҙан һуңғы күк йөҙө- 1 объекттың урынлашҡан урыны
Сәскәле ялан - ямғырҙан һуңғы күк йөҙө
Ямғырҙан һуң сәскәле ялан йәмләнеп китте .
2 – се миҫал
ҡар бөртөгө
биҙәкле
яулыҡ
ерҙә
ерҙәге биҙәкле яулыҡ
3 – сө миҫал
ҡар бабай
йомшаҡ
ҡуян
ихатала
ихаталағы йомшаҡ ҡуян
4 – се миҫал
юл
оҙон
таҫма
урманда
урмандағы оҙон таҫма
Метафора төҙөү балаларҙың һүҙ байлығын байытыу бәйләнешле телмәрен үҫтереү , фекрләү ҡеүәһен һәм ижады әүҙемлелеген үҫтереү кеүек белем биреү бурыстарын үтәй һәм тиңдәштәре менән берҙәм берҙәм эшмәкәрлеге формалашыуына юл аса .