kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Мектеп жасына дейінгі балаларды? экология ар?ылы танымды? ?абілетін арттыру

Нажмите, чтобы узнать подробности

Мектеп жасына дейінгі балаларды? экология ар?ылы танымды? ?абілетін арттыру Экология - жа?а, жас ?ылым саласы. Б??ан со??ы он-жиырма жыл?а дейін тіптен к??іл б?лінбей келген. ?бден таби?атымыз азып-тоз?анда ?ана, б?л ?ылым саласына бет б?рды?. Енді болаша?та, экология саласында білім беруді? аясын ке?ейте т?су ?ажет. Е? негізгісі, "экология" п?нін бала ба?шаларынан бастап барлы? мектептерде, орта ж?не жо?ар?ы о?у орындарында ашылуын ?амтамасыз ету ?ажет. Сонда ?ана ерте?гі к?нні? белсенді таби?ат кор?аушыларын дайындау?а м?мкіндік аламыз. Таби?ат – баланы? а?ыл-ойыны? балалы? де?гейден на?ты т?сініктер бойынша ?алыптас?ан жо?ары де?гейге жеткізетін ?ор болып табылады. Таби?атты танып, білу- мектепке дейінгі жаста?ы баланы? бойында таи?атпен эстетикалы? ?арым-?атынас жасауды? базасын ??райтын экологиялы? т?рбиені бере отырып, сонымен бірге оны ?ор?ай, аялай білуге ?йретеді. Мектепке дейінгі жаста?ы бала?а экологиялы? м?дениетті? ал?аш?ы т?сініктерін ?алыптастыру ?шін: даярлы? топтарда?ы балалар?а ?йірме топтарын ашу д?рыс. Б?л экологиялы? т?рбие берудегі шешуші фактор болып табылады. Ол экологиялы? а?параттар ж?не арнайы материалдармен ке? к?лемде таныстыру?а, сонымен ?атар балалар?а экологиялы? т?рбие беруге ?те тиімді. Жыл мезгіліне ?арай болатын ??былмалы ауа райын ба?ылау?а жол ашады. Балаларды таби?ат тамашаларымен, онда?ы жан-жануарлар д?ниесімен таныстыру ж?мысына да к??іл б?лінеді. М?ндай ба?ылауды? н?тижесінде затты? т?сіне, атына т.б. ?асиеттеріне байланысты жа?а с?здер ?йренеді. С?здік ?оры молая т?седі. Ба?ылау кезінде затты ?стап к?ріп, ?з пікірлерін білдіруге тырысады. Ша?ын с?йлемдер ??рап айту?а жатты?ады. Т?рлі ба?ылау ж?мыстары ар?ылы таби?ат ??быластарын т?сінетін болады, таби?атты аялау?а да?дыланады. Балалар ба?дарлама бойынша ауа райын бай?ай білуге ж?не сонымен ?атар с?здік ?орларын арттыра т?суге тиіс. Адамны? таби?ат?а деген саналы, д?рыс к?з?арасы жанды ?лем туралы бастап?ы білімге с?йенеді. Таби?атта?ы жанды атаулы?а д?рыс к?з?арас ?алыптастыруды? ?иынды?ы- б?л балаларды? тірі а?залар (?сімдіктер мен жануарлар) туралы біліміні? жетіспеуіні? салдары, ?йткені жанды н?рсені? белгілері- ?оректену, тыныс алу, ?оз?алу, ?су, к?бею, ?артаю, ?лу- б?рі-б?рі белгілі бір экож?йені? (орман, шал?ын, егістік, б?ген) шегіндегі тіршілік ету ортасымен ты?ыз байланысты. Адам таби?атты? бір б?лігі екенін ж?не оны? таби?ат?а к?з?арасы мен мінез-??л?ына таби?атта?ы ?зге а?заларды? тіршілік етуі т?уелді болатынын т?сінбейінше, балаларда бастап?ы экологиялы? ??ымдарды ?алыптастыру м?мкін емес. ?аза?тар - тумасынан таби?атты с?йіп ?скен, ?орша?ан орта?а ?лкен ілтипатпен ?ара?ан халы?. Б??ан, к?ні кешеге дейін, ту?ан ??ірімізді? таби?атыны? таза бол?анды?ын айтса? та жеткілікті сия?ты. Бізді? халы? - "экология" деген с?зді естімей ?скен ?рпа?. Бір кездерде бізді И. Мичуринні? "Адамзат таби?аттан рахым к?тіп отыра алмайды, одан керектіні же?іп алуымыз керек",- деген ?ранымен о?ытты. ?а?арман хал?ымыз тауды б?зып, тасты жарып, жерді тере? ?азып, ?зен-к?лді б??алы?тап, ел ?шін біраз игі істерді ж?зеге асырды. ?ылыми-техникалы? революция болды. К?птеген к?п тонналы? ?нерк?сіптер іске ?осылды. Сол кездерде м?ны? ?ызы?ын да к?рді. ?кінішке орай, ?ылым мен техниканы? ?аламат жетістіктері ж?не шапша? дамуы, адамзатты? бар?ан сайын аш к?здікпен таби?атты тонауы, биосферада?ы жаратылысты? тепе-тендік за?дарын б?зды. Осыларды? н?тижесінде жерімізді? ауасы тарылып, ?зен-к?лі б?лініп, жайылымдарды? топыра?ы тілініп, ?орша?ан ортамыз к?з алдымызда азып-тоза бастады. М?ны? со?ы азына?ан желге, ащы ж?не улы жа?быр?а, ормандарды? мезгілсіз ?урауына, ауа райыны? б?зылуына, ?орша?ан ортаны? ?р т?рлі улы ?осылыстармен ластануына ?келіп со?тырды. ?орша?ан ортада?ы тепе-те?діктер б?зылды. Адамдарды? денсаулы?ы нашарлап ауруларды? т?рлері ж?не саны к?бейді. Мектепке дейінгі жаста?ы бала?а экологиялы? м?дениетті? ал?аш?ы т?сініктерін ?алыптастыру ?шін: - Мектепке дейінгі мекемелерде балалар?а экологиялы? т?рбие беруді? ал?ы шарттарын ??ру; - Балаларды? экологиялы? сауы?уыны? дамуы ?шін ат?арылатын ж?мыстар?а к?галдандырыл?ан зоналар ??ру ж?не ?йымдастыру; - Тірі оьбектілерді к?тіп-баптау?а ?олайлы ортаны іс ж?зінде ??ру ?шін іс-шаралар ?йымдастыру; - Саба?та к?ркем ??ралдарды, ?дістемелік ж?не материалды? ??ралдарды, ойындарды, ойыншы?тарды, т?рлі ертегілер кейіпкерлерін ж?йелі т?рде ?олдану; - Педагог мамандарды? білім де?гейі мен оларды? біліктілігін артттыру. Т?рбиеші- педагогикалы? ?рдістерді? е? басты т??асы ж?не экологиялы? т?рбие берудегі шешуші фактор. Ол экологиялы? а?параттар ж?не арнайы материалдармен ке? к?лемде таныс болуы тиіс. Таби?ат?а ?ызы?ушылы?ты ?алыптастыру міндеттері мыналар: - балаларды? таби?ат ??былыстарыны? ?зара байланысын пайымдай білуі ж?не себеп-салдарын аны?тауы; - ?рт?рлі ?діс-?сілдер ж?не ?рекет т?рлерін пайдалану ар?ылы мектеп жасына дейінгі балаларды? таби?атты танып-білуге ?дайы ?ызы?ушылы?ын ?алыптастыру - мектеп жасына дейінгі балалар?а экологиялы? т?рбие беру ар?ылы біз баланы? сезімін оятып, рухани д?ниесін байытып , айнала ?орша?ан д?ниемен таныстырып, оларды? танымды? ?ызы?ушылы?ын арттырамыз. ?дебиеттер: 1. Экологиялы? т?рбие беру. Отбасы ж?не балаба?ша.-2006.№5 2.Бала мен балаба?ша.№3. 2010ж Біз мектепке барамыз. ?дістемелік ??рал.

Просмотр содержимого документа
«Мектеп жасына дейінгі балаларды? экология ар?ылы танымды? ?абілетін арттыру »

Мектеп жасына дейінгі балалардың экология арқылы танымдық қабілетін арттыру

Экология - жаңа, жас ғылым саласы. Бұған соңғы он-жиырма жылға дейін тіптен көңіл бөлінбей келген. Әбден табиғатымыз азып-тозғанда ғана, бұл ғылым саласына бет бұрдық. Енді болашақта, экология саласында білім берудің аясын кеңейте түсу қажет. Ең негізгісі, "экология" пәнін бала бақшаларынан бастап барлық мектептерде, орта және жоғарғы оқу орындарында ашылуын қамтамасыз ету қажет. Сонда ғана ертеңгі күннің белсенді табиғат корғаушыларын дайындауға мүмкіндік аламыз.

Табиғат – баланың ақыл-ойының балалық деңгейден нақты түсініктер бойынша қалыптасқан жоғары деңгейге жеткізетін қор болып табылады. Табиғатты танып, білу- мектепке дейінгі жастағы баланың бойында таиғатпен эстетикалық қарым-қатынас жасаудың базасын құрайтын экологиялық тәрбиені бере отырып, сонымен бірге оны қорғай, аялай білуге үйретеді. Мектепке дейінгі жастағы балаға экологиялық мәдениеттің алғашқы түсініктерін қалыптастыру үшін: даярлық топтардағы балаларға үйірме топтарын ашу дұрыс. Бұл экологиялық тәрбие берудегі шешуші фактор болып табылады. Ол экологиялық ақпараттар және арнайы материалдармен кең көлемде таныстыруға, сонымен қатар балаларға экологиялық тәрбие беруге өте тиімді. Жыл мезгіліне қарай болатын құбылмалы ауа райын бақылауға жол ашады. Балаларды табиғат тамашаларымен, ондағы жан-жануарлар дүниесімен таныстыру жұмысына да көңіл бөлінеді. Мұндай бақылаудың нәтижесінде заттың түсіне, атына т.б. қасиеттеріне байланысты жаңа сөздер үйренеді. Сөздік қоры молая түседі. Бақылау кезінде затты ұстап көріп, өз пікірлерін білдіруге тырысады. Шағын сөйлемдер құрап айтуға жаттығады. Түрлі бақылау жұмыстары арқылы табиғат құбыластарын түсінетін болады, табиғатты аялауға дағдыланады. Балалар бағдарлама бойынша ауа райын байқай білуге және сонымен қатар сөздік қорларын арттыра түсуге тиіс.
Адамның табиғатқа деген саналы, дұрыс көзқарасы жанды әлем туралы бастапқы білімге сүйенеді. Табиғаттағы жанды атаулыға дұрыс көзқарас қалыптастырудың қиындығы- бұл балалардың тірі ағзалар (өсімдіктер мен жануарлар) туралы білімінің жетіспеуінің салдары, өйткені жанды нәрсенің белгілері- қоректену, тыныс алу, қозғалу, өсу, көбею, қартаю, өлу- бәрі-бәрі белгілі бір экожүйенің (орман, шалғын, егістік, бөген) шегіндегі тіршілік ету ортасымен тығыз байланысты. Адам табиғаттың бір бөлігі екенін және оның табиғатқа көзқарасы мен мінез-құлқына табиғаттағы өзге ағзалардың тіршілік етуі тәуелді болатынын түсінбейінше, балаларда бастапқы экологиялық ұғымдарды қалыптастыру мүмкін емес.

Қазақтар - тумасынан табиғатты сүйіп өскен, қоршаған ортаға үлкен ілтипатпен қараған халық. Бұған, күні кешеге дейін, туған өңіріміздің табиғатының таза болғандығын айтсақ та жеткілікті сияқты. Біздің халық - "экология" деген сөзді естімей өскен ұрпақ. Бір кездерде бізді И. Мичуриннің "Адамзат табиғаттан рахым күтіп отыра алмайды, одан керектіні жеңіп алуымыз керек",- деген ұранымен оқытты. Қаһарман халқымыз тауды бұзып, тасты жарып, жерді терең қазып, өзен-көлді бұғалықтап, ел үшін біраз игі істерді жүзеге асырды. Ғылыми-техникалық революция болды. Көптеген көп тонналық өнеркәсіптер іске қосылды. Сол кездерде мұның қызығын да көрді. Өкінішке орай, ғылым мен техниканың ғаламат жетістіктері және шапшаң дамуы, адамзаттың барған сайын аш көздікпен табиғатты тонауы, биосферадағы жаратылыстың тепе-тендік заңдарын бұзды. Осылардың нәтижесінде жеріміздің ауасы тарылып, өзен-көлі бүлініп, жайылымдардың топырағы тілініп, қоршаған ортамыз көз алдымызда азып-тоза бастады. Мұның соңы азынаған желге, ащы және улы жаңбырға, ормандардың мезгілсіз қурауына, ауа райының бұзылуына, қоршаған ортаның әр түрлі улы қосылыстармен ластануына әкеліп соқтырды. Қоршаған ортадағы тепе-теңдіктер бұзылды. Адамдардың денсаулығы нашарлап аурулардың түрлері және саны көбейді.

Мектепке дейінгі жастағы балаға экологиялық мәдениеттің алғашқы түсініктерін қалыптастыру үшін:

  • Мектепке дейінгі мекемелерде балаларға экологиялық тәрбие берудің алғы шарттарын құру;

  • Балалардың экологиялық сауығуының дамуы үшін атқарылатын жұмыстарға көгалдандырылған зоналар құру және ұйымдастыру;

  • Тірі оьбектілерді күтіп-баптауға қолайлы ортаны іс жүзінде құру үшін іс-шаралар ұйымдастыру;

  • Сабақта көркем құралдарды, әдістемелік және материалдық құралдарды, ойындарды, ойыншықтарды, түрлі ертегілер кейіпкерлерін жүйелі түрде қолдану;

  • Педагог мамандардың білім деңгейі мен олардың біліктілігін артттыру. Тәрбиеші- педагогикалық үрдістердің ең басты тұғасы және экологиялық тәрбие берудегі шешуші фактор. Ол экологиялық ақпараттар және арнайы материалдармен кең көлемде таныс болуы тиіс.

Табиғатқа қызығушылықты қалыптастыру міндеттері мыналар:

  • балалардың табиғат құбылыстарының өзара байланысын пайымдай білуі және себеп-салдарын анықтауы;

  • әртүрлі әдіс-әсілдер және әрекет түрлерін пайдалану арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың табиғатты танып-білуге ұдайы қызығушылығын қалыптастыру

  • мектеп жасына дейінгі балаларға экологиялық тәрбие беру арқылы біз баланың сезімін оятып, рухани дүниесін байытып , айнала қоршаған дүниемен таныстырып, олардың танымдық қызығушылығын арттырамыз.

Әдебиеттер:

1. Экологиялық тәрбие беру. Отбасы және балабақша.-2006.№5

2.Бала мен балабақша.№3. 2010ж

Біз мектепке барамыз. Әдістемелік құрал.


Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Дошкольное образование

Категория: Прочее

Целевая аудитория: Прочее

Скачать
Мектеп жасына дейінгі балаларды? экология ар?ылы танымды? ?абілетін арттыру

Автор: Тусупханова Роза Сельсоветовна

Дата: 07.01.2015

Номер свидетельства: 150979

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства