kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Саба? жоспары " Ф. Редиді? т?жірибелері. У.Гарвейді? ой пікірлері. Л. Пастерді? т?жірибелері. Тіршілікті? м??гілік теориясы"

Нажмите, чтобы узнать подробности

?йге берілген саба?ты? та?ырыбы: Кіріспе. 3-9 бет.

§ 2. Ф. Редиді? т?жірибелері. У.Гарвейді? ой?пікірлері. Л. Пастерді? т?жірибелері. Тіршілікті? м??гілік теориясы.

Тапсырмаларды жазбаша немесе ауызша с?рау?а болады.

С?ра?тар

Жауаптары

?ате

Д?рыс

балл

1

Дискреттілік ?аза?ша ?андай ма?ына береді

2

Тіршілік де?гейлерін ата

3

Бір бірінен ай?ын о?шаулану латынны? ?ай с?зінен алын?ан

4

Нуклин ?ыш?ылдары, н?руызды?, к?мірсуды? т.б органикалы? ж?не бейорганикалы? заттарды? к?рделі молекулалар жиынты?тарын ?ай де?гейге жат?ызу?а болады.

5

?зіне т?н таби?и орта жа?дайында, белгілі бір айма?та тарал?ан, бір т?рге жататын дара?тарды? жиынты?ын ?алай атаймыз?

6

Бір таби?и орта жа?дайында ?ана тіршілік етуге бейімделген к?п т?рлі организмдер жиынты?ын ?алай атаймыз.

7

Тіршілікке т?н бастап?ы е? ?арапайым де?гей

8

Популяция дегеніміз не?

9

Жер бетіндегі тірі организмдерді? к?пшілігіні? ??рылымды? ж?не ?ызметтік бірлігі жасушадан т?ратын де?гей ?ай де?гейден кейін т?рады.

10

Таби?и бірлестікті та?ы ?алай атау?а болады?

11

Оргоноидтерді? ?зіне т?н ??рылысы болады ж?не олар жасушада белгілі бір ?ызмет ат?аратын де?гейді ?ай де?гейге жат?ызу?а болады.

12

Жер ?аламшарында?ы барлы? тірі организмдер мен оларды? тіршілік ететін жалпы таби?и орта жа?дайларыны? жиынты?ы

13

??рылымды? де?гейі ?р т?рлі де?гей жиынты?ы

14

Шы?у тегі, ??рылысы ж?не ат?аратын ?ызметі біркелкі жасушалар мен жасушааралы? заттарды? жиынты?ынан не т?зіледі.

15

К?п жасушалы оргнизмдерге т?н, шы?у тегі, ??рылысы ж?не ат?аратын ?ызметі біркелкі ?лпалар жиынты?ы ?ай де?гейді ??райды.

16

Тірі организмдердегі заттар мен энергияны? алмасуы ?ылыми тілде ?алай аталады.

17

?лпаны? орысша атауы

18

Ал?ан рет ?арапайы эволюциялы? ?згерістер бай?алып, бірте – бірте жа?а т?рді? пайда болуына септігін тигізетін организмдерді ?ай де?гейге жат?ызымыз

19

Жасуша туралы ?ылым

20

?лпалы? де?гейге т?н а?заларды ата

21

?лпалар туралы ?ылым

22

ДН? –ны? бір молекуласынан екі еселену ар?ылы бір біріне ?те ??сас ?рі бастап?ы белгісін д?л ?айталайтын ?анша молекула т?зіледі

23

С?ра?тар

Жауаптары

?ате

Д?рыс

балл

1

Дискреттілік ?аза?ша ?андай ма?ына береді

О?шаулану

2

Тіршілік де?гейлерін ата

М.Ж.?.М ж?не О.П. Б ж?не Б.

3

Бір бірінен ай?ын о?шаулану латынны? ?ай с?зінен алын?ан

discretus

4

Нуклин ?ыш?ылдары, н?руызды?, к?мірсуды? т.б органикалы? ж?не бейорганикалы? заттарды? к?рделі молекулалар жиынты?тарын ?ай де?гейге жат?ызу?а болады.

Молекулалы?

5

?зіне т?н таби?и орта жа?дайында, белгілі бір айма?та тарал?ан, бір т?рге жататын дара?тарды? жиынты?ын ?алай атаймыз?

Популяция

6

Бір таби?и орта жа?дайында ?ана тіршілік етуге бейімделген к?п т?рлі организмдер жиынты?ын ?алай атаймыз.

Биогеоценоз

7

Тіршілікке т?н бастап?ы е? ?арапайым де?гей

Молекулалы?

8

Популяция дегеніміз не?

Бір т?рді? жеке ?з алдына о?шаулануын, к?птеген даралардан т?ратын топ.

9

Жер бетіндегі тірі организмдерді? к?пшілігіні? ??рылымды? ж?не ?ызметтік бірлігі жасушадан т?ратын де?гей ?ай де?гейден кейін т?рады.

Молекулалы?

10

Таби?и бірлестікті та?ы ?алай атау?а болады?

Биогеоценоз

11

Оргоноидтерді? ?зіне т?н ??рылысы болады ж?не олар жасушада белгілі бір ?ызмет ат?аратын де?гейді ?ай де?гейге жат?ызу?а болады.

Жасушалы?

12

Жер ?аламшарында?ы барлы? тірі организмдер мен оларды? тіршілік ететін жалпы таби?и орта жа?дайларыны? жиынты?ы

Биосфера

13

??рылымды? де?гейі ?р т?рлі де?гей жиынты?ы

Биогеценозды? д.

14

Шы?у тегі, ??рылысы ж?не ат?аратын ?ызметі біркелкі жасушалар мен жасушааралы? заттарды? жиынты?ынан не т?зіледі.

?лпа

15

К?п жасушалы оргнизмдерге т?н, шы?у тегі, ??рылысы ж?не ат?аратын ?ызметі біркелкі ?лпалар жиынты?ы ?ай де?гейді ??райды.

М?шелік де?гей

16

Тірі организмдердегі заттар мен энергияны? алмасуы ?ылыми тілде ?алай аталады.

Метаболизм грек с?зі: «?згеру», «алмасу»

17

?лпаны? орысша атауы

Ткань

18

Ал?ан рет ?арапайы эволюциялы? ?згерістер бай?алып, бірте – бірте жа?а т?рді? пайда болуына септігін тигізетін организмдерді ?ай де?гейге жат?ызымыз

Популяциялы?

19

Жасуша туралы ?ылым

Цитология грекше:

«цитос - жасуша»

20

?лпалы? де?гейге т?н а?заларды ата

Тек к?пжасушалы организмдер

21

?лпалар туралы ?ылым

Гистология грекше:

«гистос - ?лпа»

22

ДН? –ны? бір молекуласынан екі еселену ар?ылы бір біріне ?те ??сас ?рі бастап?ы белгісін д?л ?айталайтын ?анша молекула т?зіледі

Екі молекула

2 тапсырма:

Тіршілікті? пайда болуы туралы т?жырымдамалары

Оларды? негізгі к?з?арастары

?ате

Д?рыс

Балл

1

2

3

4

3 тапсырма:

Сипаттамасы

Мазм?ны

?ате

Д?рыс

Балл

1

Ф. Редиді? т?жірибелері.

XVII? ?асырды? ортасында италиялы? жаратылыс зерттеуші ?рі д?рігер Франческо Реди (1626 ?1698ж.ж.) т?жірибе жасап, «тіршілік ?здігінен пайда болды» деген теория?а ?арсы шы?ты. Ол 1668 жылы т?рт ыдыс?а ет салып, оларды ашы? ?ойды да, келесі т?рт ыдыста?ы етті? бетін д?кемен жапты.

2

У. Гарвейді? ой?пікірлері.

Эксперименттік физиология мен эмбриологияны? негізін сал?ан ж?не ?ан айналу ше?берлерін ал?аш рет аш?ан к?рнекті а?ышын ?алымы У. Гарвей (1578?1657) ?зіні? эпмгенез теориясын ?сынып, «барлы? тірі организмдер ж?мырт?адан пайда болады» деген ?орытынды жасады.

3

Л. Пастерді? т?жірибелері.

Тіршілікті? ?здігінен пайда болмайтынын д?лелдеу ?шін1860 жылы француз ?алымы, микробиолог Луи Пастер арнайы т?жірибе жасады. Ол ?шы латтыны? S – ?рпі т?різді шыны т?тікті ?олданды. Л.П шыны ішіндегі ?оректік ортаны ?айнатып, оны иір, иінді т?тікепен жал?астырды да, т?тікті? ?шын ашы? ?алдырды.

4

Тіршілікті? м??гілік теориясы.

5

Жер бетінде тіршілікті? пайда болуы туралы материалистік к?з?арастар.

Тіршілікті? пайда болуы деген ??ым тікелей тірі организмдер туралы деректерді? к?беюімеен ж?не тере?дей т?суімен ты?ыз байланысты. Б?л салада неміс ?алымы Э.Пфлюгерді? (1829?1910) н?руызды заттарды? шы?у тегін зерттеуді? ма?ызы зор.

6

Луи Пастерді? ?мірбаяны.

(1822?1895) Француз микробиологі. Ашу ж?не шіру процестерін зертеген. Микроорганизмдерді? ?здігінен пайда болмайтынын д?лелдеген. Та?амды? ?німдерді залалсыздандыру т?сілін тап?ан. К?йдіргі ауруыны? ?оздыр?ышын аш?ан. Ж??палы ауруларды? микробтар ар?ылы таралатынын д?лелдеп берді.

Л. Пастер т?жірибелеріні? ба?алануы

1859 ж. француз ?ылым академиясы тіршілікті? ?здігінен пайда болмайтынды?ын на?ты д?лелдейтін ?ылыми е?бекке сыйлы? беру ?шін арнайы конкурс жарияланды. Б?л сыйлы??а 1862 жылы французды? к?рнекті ?ылыми Луи Пастер ?зіні? ??нды т?жірибесі ар?ылы ие болды.

         Жа?а саба?ты? та?ырыбы: II тарау. § 3. Жер бетіндегі тіршілікті? пайда болуыны? ал?ышарттары  19 - 22 бет. 

         Жа?а саба?ты? та?ырыбын жоспарлау:

Ж?лдызда?ы ж?не К?ндегі ?осылыстарды? химиялы? ??рамы.

Элементтерді? м?лшері ( % есебімен)

Ж?лдызда?ы заттар

К?ндегі заттар

1

H

81,76 %

87,0 %

2

He

18,17 %

12,9 %

3

N,C, Mg

0,38 %

0,33 %

4

O

0,03 %

0,25 %

5

Si,S,Fe

0,01%

0,004 %

6

Бас?а элементтер

0,001 %

0,04 %

М?тінмен ж?мыс:   о?ушылар м?тінмен ж?мыс жасап бол?аннан кейін.

А?В?С тапсырмаларыны? м?нін ашу.

?орытындылау:

Ба?алау:

?йге тапсырма: § 2. Ф. Редиді? т?жірибелері. У.Гарвейді? ой?пікірлері. Л. Пастерді? т?жірибелері. Тіршілікті? м??гілік теориясы. 14-19 бет мазм?ндап о?у.

Просмотр содержимого документа
«Саба? жоспары " Ф. Редиді? т?жірибелері. У.Гарвейді? ой пікірлері. Л. Пастерді? т?жірибелері. Тіршілікті? м??гілік теориясы"»

Үйге берілген сабақтың тақырыбы: Кіріспе. 3-9 бет.

§ 2. Ф. Редидің тәжірибелері. У.Гарвейдің ой‑пікірлері. Л. Пастердің тәжірибелері. Тіршіліктің мәңгілік теориясы.

Тапсырмаларды жазбаша немесе ауызша сұрауға болады.

Сұрақтар

Жауаптары

Қате

Дұрыс

балл

1

Дискреттілік қазақша қандай мағына береді





2

Тіршілік деңгейлерін ата





3

Бір бірінен айқын оқшаулану латынның қай сөзінен алынған





4

Нуклин қышқылдары, нәруыздың, көмірсудың т.б органикалық және бейорганикалық заттардың күрделі молекулалар жиынтықтарын қай деңгейге жатқызуға болады.





5

Өзіне тән табиғи орта жағдайында, белгілі бір аймақта таралған, бір түрге жататын дарақтардың жиынтығын қалай атаймыз?





6

Бір табиғи орта жағдайында ғана тіршілік етуге бейімделген көп түрлі организмдер жиынтығын қалай атаймыз.





7

Тіршілікке тән бастапқы ең қарапайым деңгей





8

Популяция дегеніміз не?





9

Жер бетіндегі тірі организмдердің көпшілігінің құрылымдық және қызметтік бірлігі жасушадан тұратын деңгей қай деңгейден кейін тұрады.





10

Табиғи бірлестікті тағы қалай атауға болады?





11

Оргоноидтердің өзіне тән құрылысы болады және олар жасушада белгілі бір қызмет атқаратын деңгейді қай деңгейге жатқызуға болады.





12

Жер ғаламшарындағы барлық тірі организмдер мен олардың тіршілік ететін жалпы табиғи орта жағдайларының жиынтығы





13

Құрылымдық деңгейі әр түрлі деңгей жиынтығы





14

Шығу тегі, құрылысы және атқаратын қызметі біркелкі жасушалар мен жасушааралық заттардың жиынтығынан не түзіледі.





15

Көп жасушалы оргнизмдерге тән, шығу тегі, құрылысы және атқаратын қызметі біркелкі ұлпалар жиынтығы қай деңгейді құрайды.





16

Тірі организмдердегі заттар мен энергияның алмасуы ғылыми тілде қалай аталады.





17

Ұлпаның орысша атауы





18

Алған рет қарапайы эволюциялық өзгерістер байқалып, бірте – бірте жаңа түрдің пайда болуына септігін тигізетін организмдерді қай деңгейге жатқызымыз





19

Жасуша туралы ғылым





20

Ұлпалық деңгейге тән ағзаларды ата





21

Ұлпалар туралы ғылым





22

ДНҚ –ның бір молекуласынан екі еселену арқылы бір біріне өте ұқсас әрі бастапқы белгісін дәл қайталайтын қанша молекула түзіледі





23









Сұрақтар

Жауаптары

Қате

Дұрыс

балл

1

Дискреттілік қазақша қандай мағына береді

Оқшаулану




2

Тіршілік деңгейлерін ата

М.Ж.Ұ.М және О.П. Б және Б.




3

Бір бірінен айқын оқшаулану латынның қай сөзінен алынған

discretus




4

Нуклин қышқылдары, нәруыздың, көмірсудың т.б органикалық және бейорганикалық заттардың күрделі молекулалар жиынтықтарын қай деңгейге жатқызуға болады.

Молекулалық




5

Өзіне тән табиғи орта жағдайында, белгілі бір аймақта таралған, бір түрге жататын дарақтардың жиынтығын қалай атаймыз?

Популяция




6

Бір табиғи орта жағдайында ғана тіршілік етуге бейімделген көп түрлі организмдер жиынтығын қалай атаймыз.

Биогеоценоз




7

Тіршілікке тән бастапқы ең қарапайым деңгей

Молекулалық




8

Популяция дегеніміз не?

Бір түрдің жеке өз алдына оқшаулануын, көптеген даралардан тұратын топ.




9

Жер бетіндегі тірі организмдердің көпшілігінің құрылымдық және қызметтік бірлігі жасушадан тұратын деңгей қай деңгейден кейін тұрады.

Молекулалық




10

Табиғи бірлестікті тағы қалай атауға болады?

Биогеоценоз




11

Оргоноидтердің өзіне тән құрылысы болады және олар жасушада белгілі бір қызмет атқаратын деңгейді қай деңгейге жатқызуға болады.

Жасушалық




12

Жер ғаламшарындағы барлық тірі организмдер мен олардың тіршілік ететін жалпы табиғи орта жағдайларының жиынтығы

Биосфера




13

Құрылымдық деңгейі әр түрлі деңгей жиынтығы

Биогеценоздық д.




14

Шығу тегі, құрылысы және атқаратын қызметі біркелкі жасушалар мен жасушааралық заттардың жиынтығынан не түзіледі.

Ұлпа




15

Көп жасушалы оргнизмдерге тән, шығу тегі, құрылысы және атқаратын қызметі біркелкі ұлпалар жиынтығы қай деңгейді құрайды.

Мүшелік деңгей




16

Тірі организмдердегі заттар мен энергияның алмасуы ғылыми тілде қалай аталады.

Метаболизм грек сөзі: «өзгеру», «алмасу»




17

Ұлпаның орысша атауы

Ткань




18

Алған рет қарапайы эволюциялық өзгерістер байқалып, бірте – бірте жаңа түрдің пайда болуына септігін тигізетін организмдерді қай деңгейге жатқызымыз

Популяциялық




19

Жасуша туралы ғылым

Цитология грекше:

«цитос - жасуша»




20

Ұлпалық деңгейге тән ағзаларды ата

Тек көпжасушалы организмдер




21

Ұлпалар туралы ғылым

Гистология грекше:

«гистос - ұлпа»




22

ДНҚ –ның бір молекуласынан екі еселену арқылы бір біріне өте ұқсас әрі бастапқы белгісін дәл қайталайтын қанша молекула түзіледі

Екі молекула




№ 2 тапсырма:

Тіршіліктің пайда болуы туралы тұжырымдамалары

Олардың негізгі көзқарастары

Қате

Дұрыс

Балл

1






2






3






4






№ 3 тапсырма:

Сипаттамасы

Мазмұны

Қате

Дұрыс

Балл

1

Ф. Редидің тәжірибелері.

XVII‑ ғасырдың ортасында италиялық жаратылыс зерттеуші әрі дәрігер Франческо Реди (1626 ‑1698ж.ж.) тәжірибе жасап, «тіршілік өздігінен пайда болды» деген теорияға қарсы шықты. Ол 1668 жылы төрт ыдысқа ет салып, оларды ашық қойды да, келесі төрт ыдыстағы еттің бетін дәкемен жапты.




2

У. Гарвейдің ой‑пікірлері.

Эксперименттік физиология мен эмбриологияның негізін салған және қан айналу шеңберлерін алғаш рет ашқан көрнекті ағышын ғалымы У. Гарвей (1578‑1657) өзінің эпмгенез теориясын ұсынып, «барлық тірі организмдер жұмыртқадан пайда болады» деген қорытынды жасады.




3

Л. Пастердің тәжірибелері.

Тіршіліктің өздігінен пайда болмайтынын дәлелдеу үшін1860 жылы француз ғалымы, микробиолог Луи Пастер арнайы тәжірибе жасады. Ол ұшы латтының S – әрпі тәрізді шыны түтікті қолданды. Л.П шыны ішіндегі қоректік ортаны қайнатып, оны иір, иінді түтікепен жалғастырды да, түтіктің ұшын ашық қалдырды.




4

Тіршіліктің мәңгілік теориясы.





5

Жер бетінде тіршіліктің пайда болуы туралы материалистік көзқарастар.

Тіршіліктің пайда болуы деген ұғым тікелей тірі организмдер туралы деректердің көбеюімеен және тереңдей түсуімен тығыз байланысты. Бұл салада неміс ғалымы Э.Пфлюгердің (1829‑1910) нәруызды заттардың шығу тегін зерттеудің маңызы зор.




6

Луи Пастердің өмірбаяны.

(1822‑1895) Француз микробиологі. Ашу және шіру процестерін зертеген. Микроорганизмдердің өздігінен пайда болмайтынын дәлелдеген. Тағамдық өнімдерді залалсыздандыру тәсілін тапқан. Күйдіргі ауруының қоздырғышын ашқан. Жұқпалы аурулардың микробтар арқылы таралатынын дәлелдеп берді.





Л. Пастер тәжірибелерінің бағалануы

1859 ж. француз Ғылым академиясы тіршіліктің өздігінен пайда болмайтындығын нақты дәлелдейтін ғылыми еңбекке сыйлық беру үшін арнайы конкурс жарияланды. Бұл сыйлыққа 1862 жылы француздың көрнекті ғылыми Луи Пастер өзінің құнды тәжірибесі арқылы ие болды.





Жаңа сабақтың тақырыбы: II тарау. § 3. Жер бетіндегі тіршіліктің пайда болуының алғышарттары 19 - 22 бет.

Жаңа сабақтың тақырыбын жоспарлау:

Жұлдыздағы және Күндегі қосылыстардың химиялық құрамы.

Элементтердің мөлшері ( % есебімен)

Жұлдыздағы заттар

Күндегі заттар

1

H

81,76 %

87,0 %

2

He

18,17 %

12,9 %

3

N,C, Mg

0,38 %

0,33 %

4

O

0,03 %

0,25 %

5

Si,S,Fe

0,01%

0,004 %

6

Басқа элементтер

0,001 %

0,04 %


Мәтінмен жұмыс: оқушылар мәтінмен жұмыс жасап болғаннан кейін.

А‑В‑С тапсырмаларының мәнін ашу.


Қорытындылау:

Бағалау:

Үйге тапсырма: § 2. Ф. Редидің тәжірибелері. У.Гарвейдің ой‑пікірлері. Л. Пастердің тәжірибелері. Тіршіліктің мәңгілік теориясы. 14-19 бет мазмұндап оқу.





Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Биология

Категория: Уроки

Целевая аудитория: 11 класс.
Урок соответствует ФГОС

Автор: Ахметова Жадыра Жайлаубаевна

Дата: 29.01.2016

Номер свидетельства: 284934

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства