Саба?ты? та?ырыбы: Онтогенез. Эмбриогенез кезе?дері.
Саба?ты? ма?саты:
Білімділік: Онтогенез ж?не оны? кезе?дері жайлы о?ушылар?а теориялы? білім беру. Онтогенез ??ымына т?сінік бере отырып, оны? тірі а?залар тіршілігіндегі ма?ызы,м?шелерді? ?алыптасу ?дерістеру туралы т?сінік ?алыптастыру.
Дамытушылы?: Ауызша ж?не жазбаша жатты?улар, ?лестірмелі ?а?аздар, саба?та пайдаланатын ?р т?рлі ойындар ар?ылы о?ушы ойын дамыту, білім – білік да?дыларын ?алыптастыру.
Т?рбиелік: Саба?та о?ушыларды елін с?юге, ізденімпазды??а, ізгілікке баулу, ?ылым - білімді ме?герген, к?кірегі ояу азаматтарды т?рбиелеу.
Саба?ты? ?дісі: Интерактивті ?діс, т?сіндіру ж?не с?ра? жауап ?дістері.
Саба?ты? т?рі: Аралас
Саба?ты? к?рнекілігі: Интерактивті та?та, ?лестірмелі ?а?аздар, тірек сызбалар
Саба?ты? барысы:
І. ?йымдастыру кезе?і: С?лемдесу
Сыныпты т?гелдеу,
О?ушыларды саба??а дайындау
«Ми?а шабуыл» ойыны:
- Биология ?андай ?ылым?
- Цитология ?андай ?ылым?
- Эмбриология ?андай ?ылым?
- Генетика ?андай ?ылым?
- Экология ?андай ?ылым?
№1 тапсырма Тест с?ра?тары
1.Жасуша б?ліну типіні? ?айсысы хромасомалар саныны? азаюымен байланысты?
А)митоз ж?не мейоз
Б) митоз ж?не амитоз
С)митоз
Д)мейоз
Е)эндомитоз
6. Гомологиялы? хромасомаларды? ширатылып ай?асуы
А)конъюгация
Б)кроссинговер
С)редупликация
Д)транслокация
Е)транскрипция
2. Мейозды? профаза-1 -де хромасомалар:
А) диплоидты болады
Б) гаплоидты болады
С)конгъгацияланады.
Д)тетроплоидты болады
Е) ?згеріске ?шырамайды
7. Гаплоидты жиынты?та хромасома саны ?анша болады?
А)19
Б)21
С)17
Д)18
Е)23
3. Жасушаны? б?лінуіні? ?анша жолы бар?
А)4
Б)3
С)2
Д)5
Е)7
8. Тірі а?заларды? ?зінен кейін ?рпа? ?алдыруы?
А)?су
Б)даму
С)тітіркену
Д)?оз?алу
Е)к?бею
4. Жасушаны? б?лінуге дайынды? кезе?і ?айсы?
А) интерфаза
Б) профаза
С) кариокенез
Д) цитокенез
Е)телофаза
9. Г?лді ?сімдіктерді? ?осарлы ?ры?тану ?дерісін аш?ан ?алым?
А) К.Тимиразиев
Б) Роберт Гук
С) ?.Жандеркин
Д) Н.Навашин
Е) Ж.Пристли
5. Митозды? ?айсы сатысында хромасомалар экваторлы? жазы?ты??а тартылады?
А) профаза
Б) интерфаза
С) метофаза
Д)анафаза
Е)телофаза
10. Біржасушалыларды? б?ліну жолы
А)митоз
Б)мейоз
С)амитоз
Д)митоз ж?не мейоз
Е)эндомитоз
Тест жауаптары кілті:
Д
А
С
Е
Б
Е
А
Д
С
А
Буна?денелілерді? дамуы ?ш т?рлі жолмен ?теді.Оларды? дерн?сілдік даму кезе?і эмбриогенезге жатады.
Даму т?рлері
Тура даму
Шала т?рленіп даму
Толы? т?рленіп даму
эээээ
?ры?ты? даму сатуларыны? ж?йелілігіні? сызбан?с?асы:
- è Б?лшектену è Бластула è Гаструла è Нейрула è Органогенез
Зигота дегеніміз – ?ры?тан?ан ж?мырт?ажасуша
Б?лшектену дегеніміз – тез ?тетін митоз
Бластула дегеніміз бір ?абатты ?ры?
Гаструла дегеніміз ?ос?абатты ?ры?. Гаструлада ?ры? жапыра?шалары пайда болады.Сырт?ы ?ры? жапыра?ша – эктодерма деп аталады.
Орта??ы ?ры? жапыра?ша – мезодерма деп аталады.
Ішкі ?ры? жапыра?ша энтодерма деп аталады.
Нейрула дегеніміз ж?йке ж?йесіні? ?алыптасуы. Ол тек ?ана желілерге т?н ?ры?ты? даму сатысы.
Органогенез дегеніміз ?ры? жапыра?шаларынан м?шелерді? пайда болу сатысы.
Мезодерма
Адам ж?не с?т?оректілерді? терісіні? ?сті?гі ?абаты
Тірек – ?имыл ж?йесі:б?лшы?еттер,с?йектер,байламдар,сі?ірлер,шеміршектер.
Барлы? ас?орыту м?шелері: ?арын, ішек, ??еш,?лтабар ж.т.б
Тері туындылары: май ж?не тер, с?т бездері шаш, тырна? жануарларда ж?н, м?йіз,т?я?
?анайналым ж?йесі: ж?рек, тамыр, ?ан
Барлы? бездер:бауыр, ?й?ыбез,?ал?анша без,гипофиз,б?йрек?сті безі ж.т.б
Сезім м?шелері: к?з,??ла?,м?рын,тілж?не ж?йке ж?йесі: ми ж?не ж?лын
Несептік – жынысты? ж?йе:
Тынысалу ж?йесі: ?кпе, ке?ірдек, ауатамыр ж.т.б
?андауырша ж?мырт?асыны? дамуы:
Эмбриология ?ылымыны? дамуына ?лес ?ос?ан ?алымдар
К. Бэр 1828 жылы «?ры?ты? ??састы? за?ын» ашты.
А.О. Ковалевский ?андауыршаны? эмбрион жасушасын зерттеп, ?ры? жапыра?шаларыны? т?зілуін д?лелдеді.
Мюллер мен Геккель 1864 жылы биогенетикалы? за?нын негізін ?алады.
