Саба?ты? ма?саттары:
Білімділік:о?ушылар?а жа?а саба?ты мазм?ндау; оларды жер бетіндегі е? ал?аш?ы тіршілік иелері бактериялармен таныстыру; Бактерияларды? ??рылыс, ?оректену, к?бею, таралу ерекшеліктерімен, оларды? ?сімдіктерден айырмашылы?ын т?сіндіру.
Дамытушылы?:о?ушыларды? ?здігімен танып – іздену іс-?рекетіні? ?дістерін белгілі бір д?режеде белсендірілуіне талаптандыру; ал?ан білімдерін іс ж?зінде к?рсетуге ?йрету; білімге ??штарлы?ыны? д?ниетанымдылы? к?з?арастарын ?алыптастыру.
Т?рбиелік:санитарлы? – гигиеналы? білім беру; салауатты ?мір салтыны? ?станымдарын ?алыптастыру.
Негізгі ??ымдар мен терминдер: бактериялар – е? ал?аш?ы тіршілік иелері, прокариоттар, жасуша ?абы?шасы, жасуша ?абы?шасыны? жартылай ?ткізгіштігі, капсула, т??ым?уалаушылы? а?парат, ДН?, ядро, талшы?тар, кірпікшелер, аэробты, анаэробты бактериялар, автотрофты, гетеротрофты бактериялар, цианобактериялар (к?к-жасыл балдырлар).
К?рнекілігі: «Тірі таби?ат патшалы?ы», «Прокариоттар», « Бактерияларды? пішіндері», « ?сімдік жасушасыны? ??рылысы», кестелері. 7 сынып?а арнал?ан электронды? о?улы?.
Саба?ты? типі:аралас саба?.
Саба?ты? т?рі:жа?а та?ырыпты ме?геру.
Саба?ты? барысы:
I. ?йымдастыру кезе?і.
С?лемдесу. О?ушыларды? ??рал – жабды?тарын, саба??а дайынды?ы мен ?атысуын тексеріп, саба?ты? ма?сатымен таныстыру.
II.Білімін тексеру.
С?ра? – жауап.
1.А?залы? тіршілік ?лемі неше топ?а б?лінеді?
2.Вирустар ?ай топ?а жатады? Вирус дегеніміз не?
3.Ядро дегеніміз не? Оны? ат?аратын ?ызметі ?андай?
4. Бактериофагтар туралы кесте бойынша айтып беру.
5. Вирустарды кім ашты?
6. Вирустар тудыратын ауруларды сипатта.
III.Жа?а саба? жоспары.
?дісі:??гімелеу, пікіралысу, кестелер, электронды? о?улы? ар?ылы к?рсетіп, т?сіндіру.
М??алім:
- Бактериялар – Жер бетінде тіршілік ететін ?те к?не а?залар.
Ал?аш?ы бактериялар 13 миллиард жыл б?рын пайда бол?ан.
- Сендер білесі?дер бактериялар, к?к — жасыл балдырлар бытыраны?тар д?ниесіне жатады. Олар – прокариоттар.
- Б?л нені білдіреді? (о?ушылар жауап береді) Бактерияларда ядро болмайды, олар ядросыздар, немесе ядро?а дейінгі а?залар.
3.Бактерияларды? ??рылысын кестеден к?рсету ар?ылы т?сіндіру:
2)Бактерияларды? ашылу тарихы.
4) – Микробиология ?ылымы нені зерттейді?(о?ушылар жауап береді) – к?зге к?рінбейтін, ?са? тірі а?заларды? ??рылысын, ?асиеттерін, пайдасы мен зиянын зерттейді.
5) – Бактерияларды? пішіндерін, к?беюін, тіршілігін электронды? о?улы?ты? “Бактериялар’’ та?ырыбынан к?рсетіп, ты?дату.
6) Бактериялар
аэробты анаэробты
7) ?оректенуі.
Автотрофты
Гетератрофты
фотосинтездеуші
хемосинтездеуші
паразиттер
сапрофиттер
жасыл, пурпур,
к?кіртті бактериялар
темір бактериялары,
азотты бактериялар
іш с?зегі, вибриондар,
сіреспе тая?шалары
Шіріту бактериялары, ашыту бактериялары.
- Сонымен, тірі таби?атта бытыраны?тар д?ниесіні? д?ние тарма?ы – бактериялар деп аталады. Ядросыз а?залар – прокариоттар.
IV. Білімін бекіту. Білімін бекіту ?шін зертханалы? ж?мысты орындау.
V.?орытынды.
Бактерияларды? негізгі биологиялы? ерекшеліктері:
· Біржасушалы ?рт?рлі пішінді а?залар.
· Денесі сілемейлі органикалы? заттан т?рады.
· Жасуша ?абы?шасыны? ?ткізгіштік ?абілеті бар.
· Жасуша органоидтары болмайды.
· Аэробты, анаэробты т?рлері бар.
· Б?ліну ар?ылы к?бейеді.
· ?олайсыз жа?дайларда спора т?зеді.
· Мутация?а бейімді.
· ?р т?рлі орта жа?дайларына бейімделген.
VI.?й тапсырмасы.
§ 3 Де?гейлі тапсырмаларды орындау, терминдерді білу.
Есеп: 1 ауада ?анша бактерия барын есептеу. Егер, 1, те?із ауасында 1 бактерия, ?ала саяба?ында 400 есе к?п, ?ала к?шесінде 12 есе саяба?тан, желдетілген б?лмеде 56 есе ?ала к?шесінен к?п, ал мал ?орада 7 есе желдетілмеген б?лмеден к?п.
Биология?а ?ызы?ушылы?ы бар о?ушылар?а арнал?ан тапсырма:
К?нде тама? алдында ?олды жуу керектігін д?лелдейтін т?жірибе.
Бактерия?а арнал?ан ?оректік орта: Картопты? бір т?йнегін алып, жуып, тазалап, екіге б?ліп, 2-3 са?ат 1 ас содасына салып ?ою керек. Одан оны пісіріп, тілімдейді. Тілімдерді Петри ыдысына с?згі ?а?азыны? ?стіне салады. Осы жасал?ан ?оректі 3 ыдыс?а б?ліп салу керек. 1-ші ыдыста?ы картопты жуылма?ан ?олмен ?стап; 2-ші ыдыста?ыны сабынсыз жуыл?ан ?олмен, ал 3- ші ыдыста?ыны сабынмен жуыл?ан ?олмен ?стап, Петри ыдыстарын жары?ы б?се? жылы жерге ?ояды. Осы т?жірибені? н?тижесін 2-3 к?ннен кейін тексеріп; кішігірім баяндама жасау. Келесі саба?та микроскоптан к?рсетіп, ?олды ?немі сабындап жуу керектігін ескерту.
