kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Биосфера ж?не жердегі тіршілік

Нажмите, чтобы узнать подробности

Саба?ты? ма?саты:

1) Білімділік ма?саты: О?ушылар?а биосфера ж?не ж?не жердегі тіршілікті? дамуы, биосфера туралы т?сінік, оны? шекарасы мен онда?ы тірі а?заларды? таралуын, биосфера жа?дайлары туралы ?ылыми т?сінік ?алыптастыру

2) Дамытушылы? ма?саты:  ?р т?рлі білім к?здерімен ж?мыс жасауды дамыту. Биосфераны? ??рамы мен ??рылымын ж?не  даму кезе?дерін, ноосфера ??ымы мен оны?

дамуыны? басты белгілерін т?сіндіру, ?з ойларын еркін айтып ?орытынды жасай білуге

да?дыландыру.

3) Т?рбиелік: биосфераны ?ор?ау м?селелерімен таныс болу, ?з жеріне деген с?йіспеншілікке т?рбиелеу.

Саба?ты? т?рі: жа?а материалды ме?герту.

Саба?ты? ?дісі: ауызша т?сіндіру, с?ра?-жауап, топты? ?дісі,венн диаграммасы

Саба?ты? п?наралы? байланысы: тарих, астраномия,физика

Саба?ты? к?рнекілігі: Д?ние ж?зі картасы, кесте-сызбалар,с?зж?мба?, ?лестірмелеі ?ималы ?а?аздар

Просмотр содержимого документа
«Биосфера ж?не жердегі тіршілік»



«№3 КӘСІПТІК КОЛЕДЖ» МКҚК

САПА МЕНЕДЖМЕНТ ЖҮЙЕСІ

Ашық сабақ оқытушы оқыту бойынша

Ү 36 7-ҮК

1 басылым

12 парақтың 1 беті




БЕКІТЕМІН

Директордың ИІ.Орынбасары

__________ А.Қаратаева

« 19 » 03. 2015ж.



АШЫҚ САБАҚ


Тақырыбы: Этилен көмірсутектерінің химиялық қасиеті.



14-51 топ


Құрастырған оқытушы: Алимбекова М.С.













Шымкент – 2015ж.







Жаратылыстану пәндер ӘБ отырысында

ҚАРАЛҒАН

Хаттама № 2 2014ж.




ӘБ жетекшісі ________________________Искакова Н.Н.

(қолы)


Құрастырған оқытушы:____________________М.С Алимбекова

(қолы)





























Жоспар:


  1. Биосфера туралы түсінік.

  2. Биосфераның құрамы мен құрылымы.

  3. Даму кезеңдері. Ноосфера ұғымы.

  4. Биосфераны қорғау проблемалары.
























Сабақтың тақырыбы: Биосфера және жердегі тіршілік


Сабақтың мақсаты:

1) Білімділік мақсаты: Оқушыларға биосфера және және жердегі тіршіліктің дамуы, биосфера туралы түсінік, оның шекарасы мен ондағы тірі ағзалардың таралуын, биосфера жағдайлары туралы ғылыми түсінік қалыптастыру

2) Дамытушылық мақсаты: Әр түрлі білім көздерімен жұмыс жасауды дамыту. Биосфераның құрамы мен құрылымын және даму кезеңдерін, ноосфера ұғымы мен оның

дамуының басты белгілерін түсіндіру, өз ойларын еркін айтып қорытынды жасай білуге

дағдыландыру.

3) Тәрбиелік: биосфераны қорғау мәселелерімен таныс болу, өз жеріне деген сүйіспеншілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту.

Сабақтың әдісі: ауызша түсіндіру, сұрақ-жауап, топтық әдісі,венн диаграммасы

Сабақтың пәнаралық байланысы: тарих, астраномия,физика

Сабақтың көрнекілігі: Дүние жүзі картасы, кесте-сызбалар,сөзжұмбақ, үлестірмелеі қималы қағаздар

Сабақтың барысы:




І. Ұйымдастыру кезеңі.


  • Оқушылармен сәлемдесу;

  • Топ оқушыларын түгелдеу;

  • Оқу құралдарын тексеру;





ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.


1.Құрлық суларының қандай түрлері бар? (өзен, көл, мұздық, батпақ, жер асты суы)

2.Көлдердің шығу тегіне қарай қандай түрлерге бөледі? (тектоникалық, мұздық, мұздық тектоникалық, қалдық, жанартаулық, карсты)

3.Атмосфера қандай қабаттардан тұрады? (тропосфера,стратосфера,мезосфера,термосфера,экзосфера)



ІІІ. Жаңа материалды меңгерту.


  1. Биосфера туралы түсінік.

Биосфера – Жердің «тіршілік қабығы» деп аталады. Биосфера терминін ғылымға 1875 ж алғаш аустралиялық ғалым Э.Зюсс енгізген болатын. Ал 1926 жылы орыс ғалымы В.И.Вернадский биосфера туралы ілімді негіздеп, оның анықтамасын ұсынды.

Биосфера атмосфераның төменгі бөлігін, гидросфераның және литосфераның жоғарғы қабаттарын қамтиды. Тіршілік дүниесінің өнімдері олардың тіршілік шеңберінен шығып, кеңістік бойымен емін-еркін таралады. Биосфераның төменгі және жоғарғы шекарасы туралы ғалымдар арасында әлі толық мәлімет жоқ. Тірі организмдер атмосфераның төменгі бөлігінде 100 м биікке дейін өте тығыз орналасқан. Биосфераның жоғарғы шекарасын азон қабаты (25-30 км), төменгі шекарасын дүние жүзілік мұхиттағы ең терең мұхит шұңғымаларының табаны арқылы жүргізеді.


  1. Биосфераның құрамы мен құрылымы. Биосфераны құрайтын тіршілік дүниесінің құрамындағы химиялық элементтер: сутек, көміртек, оттек, азот, фосфор, кремний. Олар биофильдік элементтер деп аталады. Тірі организмдер мен олардың тіршілік ортасы өзара тығыз байланысады. Биосфераны құрайтын тірі организмдер шартты түрде екі үлкен топқа бөлінеді: флора мен фауна. Жер шарының биомассасының жалпы салмағы Жердің биомасса материктер мен мұхитарда да біркелкі таралмаған материкердегі биомасса мөлшері дүниежүзілік мұхиттағы биомассадан 800 еседен көп. Тірі организмдер жер шарындағы биологиялық зат және энергия айналымын жүзеге асырады. Биологиялық айналымының аталған кезеңдерін жүзеге асыруға қатысатын тірі организмдер үш үлкен топқа бөлінеді:

  1. продуценттер (өндірушілер) – бейорганикалық заттардан органикалық зат түзушілер, яғни өсімдіктер;

  2. консументтер (пайдаланушылар) – түзілген бастапқы органикалық затпен қоректендіретіндер (жануар, саңырауқұлақ)

  3. редуценттер (қалпына келтіруші) – осыған дейін түзілген тірі организмдердің тіршілік өнімдерін және олардың қалдықтарын бейорганикалық затқа ыдырататын микроорганизм. Жасыл өсімдіктер бір жылда 480 млрд астам көмірқышқыл газы мен суды бойына сіңіріп, 248 млрд оттекті атмосфераға шығарады. Жерде ағзаның 3 млн астам түрі бар.

Тірі ағзалар бөлінеді:

-өсімдіктер әлемі;

-жануарлар әлемі;

-саңырауқұлақтар әлемі;

-бактериялар әлемі;



















Организмнің өлшемдері мен формалары әр түрлі болады. Олар бір клеткалы және көп клеткалы болып бөлінеді.












  1. Даму кезеңдері. Ноосфера ұғымы.


Биосфера ұзақ эволюциялық даму кезеңдері нәтижесінде қалыптасты. Тірі организмдер саны артып, құрамы күрделенді. Олар құрлыққа шығып атмосфера құрамын өзгертті. Оттектің мөлшері көбейіп керісінше көмірқышқыл газы төмендеді. Биосфера құрамындағы тірі организмдердің тұрақты дамуы мен өзгерісі оның жаңа сапалы сатыға көтерілуіне, ноосфераға өтуге себепші болды. Ноосфера шеңберінде (грекше – noos - сана, sphaira - шар) табиғат пен қоғам арасындағы өзара байланыс. Алғаш бұл ұғымды 1927 жылы француз оқытушысы Э.Леруа, В.И.Вернадский Сорбонна университетіндегі дәрісін тыңдаған соң енгізген болатын. Жаңа қалыптасып келе жатқан ноосфера белгілеріне мынадай көрсеткіштер дәлел бола алады.

  1. Литосфера қойнауынан пайдалы қазбалардың өндірілуі, мөлшерінің артуы. Жылына 100 млрд артық.

  2. Бұрын (түзілген) геологиялық кезеңдерде түзілген фотосинтез өнімдерін энергетикалық мақсатта қолдану.

  3. Биосферада энергияның жинақталуынан гөрі шашырауы басым жүреді.

  4. Ноосфераның қалыптасуы жағдайында бұрын биосфера құрамында болмаған заттар қалыптасуда.

  5. Биосфера – жер қабығы болса, ноосфера – Күн жүйесі қабығына, адамзат әрекетінің жаңа болашағына айналуы мүмкін.


  1. Биосфераны қорғау проблемалары


Адамзаттың саналы қоғамы қалыптаса бастаған кезден бастап – ақ адам мен табиғат арасындағы неғұрлым тиімді қарым – қатынасты қалыптастыру мәселесі қолға алынып келеді. 1948 жылы Халықаралық табиғатты және табиғи қорларды қорғау одағы құрылды. ЮНЕСКО бағдарламасы ішінде маңыздысы – биосфералық қорықтардың үлесін арттыру. Бүгінгі таңда Жер шарындағы 70-тен астам елде 300-ге жуық биосфералық қорықтар құрылған.

Бүгінгі таңда Жер шарының 4 млн км 2- ден асам жері ерекше қорғауға алынған, оларды қорықтар деп атайды.

Табиғи ескерткіштеріне - ғылыми, тарихи, мәдени – эстетикалық мәні зор табиғат объектілері жатады. Алғаш бұл ұғымды неміс жаратылыс зерттеушісі А.Гумбольдт енгізген. Біздің еліміздегі табиғат ескерткіштері көптеп кездеседі. Ең әйгілілері: Шарын, Әнші құм, Жұмбақтас, Таңбалы тас т.б.



Қорықшалар дегеніміз – азая бастаған өсімдіктер мен жануарлар санын қалпына келтіру.



Геологиялық



Ландшафт

Кешенді


ҚОРЫҚШАЛАР




Аңшылық


Ботаникалық





Ұлттық саябақтар алғаш рет 1872 жылы АҚШ-та құрылған. Бүгінгі таңда дүние жүзінде 2400-ге жуық ұлттық саябақ құрылған.


IV. Жаңа материалды бекіту.


Венн диаграммасы


  1. Биосфера туралы ілім қашан пайда болды?

  2. Биосфера құрамы неден тұрады?


Атмосфера

Атмосфера құрамы

Атмосфералық қысым

Тұман және бұлт

Жауын-шашын

Ауа райы және климат



Жер қабат-тары

Тіршілік

Экология

Биосфера

Тіршілік қабаты

Жер қыртысының қозғалысы

Ұлттық саябақтар

Жер қыртысын түзетін жыныстар








V. Сабақты қорытындылау.


«Биосфера» сөзжұмбағын шешу.


  1. Жердің тіршілік қабаты

  2. Ауадағы ылғалды өлшейтін құрал.

  3. Бағдарлауға арналған құрал

  4. Тропосфера үстіндегі ауа қабаты

  5. Өсімдік топырағында болатын жасыл пигмент

  6. Дүние жүзілік мұхиттағы табиғат кешендерін не бөліп тұрады?

  7. Ауаның ең көп бөлігі қай қабатта?

  8. Қазақстан Алтайындағы ең үлкен көлді көрсетіңіз



VI. Бағалау.


Сабақққа қатысқан оқушыларды білімі мен белсенділігі бойынша бағалаймын.


VII. Үйге тапсырма беру.


«Биосфера және тіршілік» тақырыбында реферат жазып келу.
























































































Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Биология

Категория: Уроки

Целевая аудитория: Прочее

Скачать
Биосфера ж?не жердегі тіршілік

Автор: Алимбекова Маржан Сатбаевна

Дата: 03.07.2016

Номер свидетельства: 336892

ПОЛУЧИТЕ БЕСПЛАТНО!!!
Личный сайт учителя
Получите в подарок сайт учителя


Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства