kopilkaurokov.ru - сайт для учителей

Создайте Ваш сайт учителя Курсы ПК и ППК Видеоуроки Олимпиады Вебинары для учителей

Заманауй о?ыту жа?дайында н?тижеге ба?ыттал?ан білім берудегі м??алім ??зіреттілігі

Нажмите, чтобы узнать подробности

Заманауй о?ыту жа?дайында?ы н?тижеге ба?дарлан?ан білім берудегі м??алімні? ??зіреттілігі.

?леуметтік ??зыреттілік – бірлескен к?сіптік ?ызметпен айналысу ?абілеті, ?жыммен, топпен ?ызмет ету, к?сіби ?арым – ?атынас т?сілдерін ?олдана білу. Я?ни, м??алім о?ушылармен ?арым – ?атынаста тактикасын баланы? жасы, рухани ?суіне байланысты ?згертіп отыруы керек. О?ушыларды топты?, ?жымды? ж?мыстар жасай алу?а, соны? ішінде жеке т?л?аны? дамуына м?н беруі керек. 
П?ндік ??зыреттілік – білім беру ?ызметінде белгілі бір п?ндер ше?беріне ?атынасты білім, біліктілігі ж?не да?дысы мен іс – ?рекетіні? сапалар жиынты?ы. Педагогикалы? ж?не ?леуметтік психологияны? негіздерін ?олдана білу іскерлігі. 
А?паратты? ??зыреттілік – айры?ша назар аударуды ?ажет етеді. Себебі, а?паратты? ?арым – ?атынас технологиясын игеру ?р маманнан талап етіледі. А?паратты? ресурс – а?парат к?зін алу мультимедиялы?, электронды?, жалпы а?паратты? технологияларды ме?геруі тиіс. 
Педагог ?зін жо?ары де?гейде ?алыптастыруды? осындай ??зыреттіліктерін игеру ар?ылы о?ыту процесін ?йымдастыруда?ы негізгі ма?саттары: 
- Білім алу ке?істігін ке?ейту ж?не тілін дамыту ар?ылы шы?армашылы??а баулу; 
- О?у процесіні? на?ты міндеттерін ай?ындап, ?жымды? ?арым – ?атынас м?дениетін дамыту; 
- О?ушы?а ?олдау к?рсетіп, жа?ымды психологиялы? орта ??ру ж?не о?ушыны? зерттеу белсенділігін арттыру; 
- А?паратты? ортаны аны?тау, ба?ыт беру ж?не танымды? конференциялар ар?ылы а?ыл – ойын дамыту. 
Атал?ан ма?саттарды ж?зеге асыруда б?гінгі та?да білім беру 
?рдісіндегі негізгі міндеттеріміз о?ушыны? бойында?ы адами ??ндылы?тарды, ?айырымдылы?ты, с?йіспеншілікті дамыту, рухани адамгершілігін ?алыптастыру, жеке т?л?алы? ?асиеттеріні? ашылуы жа?а о?ыту технологияларыны? білім беру ж?йесіне озы? ?лгілерін еркін енгізілуіне тікелей байланысты. Б?гінгі к?ні к?кейтесті болып отыр?ан білімні? ??зыреттілік ?станымын ж?зеге асыру ??ралы ретінде педагогикалы? технологиялар мен белсенді о?ыту ?дістеріні? алар орны ерекше. ?азіргі заман талабына сай білім беру ж?йесіні? басты к?рсеткіші – о?ушыны? ?здігінен білім алу?а деген ?мтылысын ?алыптастыру. Ал м??алімні? негізгі міндеті – о?ушыны білімге ?з бетінше ізденіске ж?не шы?армашылы? іс – ?рекеттерге баулу болып табылады. «Саба? беру – ?йреншікті ж?й ?ана шеберлік емес, ол – жа?адан жа?аны табатын ?нер» деп Ж.Аймауытов айт?анындай, ?рбір ?ткізілген саба? о?ушыны? ж?регінен орын алатындай, жа?сы істерге жетелейтіндей, рухани байлы?ын дамыту де?гейінде ?йымдастырылуы керек. Сыныпта?ы ?р о?ушыны? ?абылдау м?мкіндіктері т?рліше. Сонды?тан, оларды? жас ерекшеліктері мен жеке дара ерекшеліктеріне сай материалдарын игертуде м??алімні? к?сіби ??зыреттілігі н?тижесінде о?ыту сапасы артады. Биология саба?тарында берілген м?тіндермен ж?мыс ж?ргізе отырып, о?ушыларды? білім алу ке?істігін ке?ейту ?шін ?осымша материалдар, ?ызы?ушылы?тарын арттырарлы?тай, ізденіске итермелейтіндей с?ра? – тапсырмалар ар?ылы шы?армашылы??а баулимын.

О?ушыларда?ы ?алыптасатын ??зыреттіліктерін т?мендегіше сипаттау?а болады: 
- ?зіні? даралы?ын сезініп, ?зін – ?зі дамыта білуі; 
- ?зіні? ?ызметін ба?алап, ?орытынды жасай білуі; 
- Т?йткіл м?селені шешуді? е? тиімді жолдарын таба білуі; 
- ?з алдына ма?сат ?оя білуі ж?не оны ж?зеге асыра білуі; 
- ?з ?рекетіні? н?тижесін шы?ара білуі; 
Педагогты? іс – ?рекетіні? н?тижесін зерттеулер мен зерделеуге с?йене отырып, ?азіргі уа?ытта м??алім мына т?мендегі сипаттама?а лайы? болуы тиіс екендігі атап к?рсетіледі: 
- Ол теорияны жа?сы ме?герген, ?дайы ізденіп, ?зіні? п?ндік, психологиялы?, педагогикалы? ж?не ?дістемелік білімін, м?дениет д?режесін жо?ары к?теруші адам болуы; 
- Коммуникативті, ?о?амды? ортада беделді адам болуы; 
- ?з маманды?ын жа?сы к?ретін, біліктілігі жо?ары,к?сіптік шеберлігін ?дайы ?ылым?а негіздей отырып дамытатын адам болуы; 
- Белгілі педагогикалы? технологияны? толы? ?дістемесін ме?герген, ?ылымны? ?р саласынан хабардар, жан – жа?ты білім болуы; 
- ?зіні? ?рбір о?ушысыны? ерекшелігі мен зейінін жа?сы білетін ?ам?ор, психолог болуы керек. 
М??алім ?з ісіні? маманы болуымен ?атар, оны? бойында баланы жа?сы к?ру, баланы? к?з?арасын мен пікірін сыйлау, тек ?з п?ніні? т??ірегінде ?ана ?алып ?оймай, ?о?амда болып жат?ан ?згерістерге ??ла?ы т?рік, к?зі ашы?, жан – жа?ты талдау жасай білетін маман болуы шарт.?лы а?артушы Ахмет Байт?рсын?лыны?: «Бала о?ытуды жа?сы білейін деген адам ?уелі балалар?а ?йрететін н?рселелерін ?зі жа?сы білуі керек» деген т?жырымында «Шы?армашыл ?стаз шы?армашыл ш?кірт дайындайды» деген ой ай?ын а??арылады. С?зімді ?орыта келе айтарым, жо?арыда атал?ан ??зыреттіліктерді ме?герген м??алім – шы?армашыл ш?кірт дайындау?а даяр. 
 

Просмотр содержимого документа
«Заманауй о?ыту жа?дайында н?тижеге ба?ыттал?ан білім берудегі м??алім ??зіреттілігі »

Заманауй оқыту жағдайында нәтижеге бағытталған білім берудегі мұғалім құзіреттілігі.

Нәтижеге бағдарланған білім беру сапасын арттыруда жаңаша жолдар мен әдістер табуға дағдыланған «Жаңа формация маманы болу – білім беру саласының өзекті мәселелерінің бірі. Білім беруді түрлендіруде, білім процесін реформалауда зерттеуші мұғалім мен көшбасшы мұғалім жаңа формация мұғалімі ретінде орталық тұлға болып табылады. Нәтижеге бағытталған білім беру жүйесіндегі педагогтің кәсіби құзыреттілігінің теориялық негізін айқындап алу үшін, терминнің дербес анықтамасына тоқталсақ. Психологиялық- педагогикалық әдебиеттердегі ғалымдардың зерттеулеріне қарағанда кәсіби шеберліктің қалыптасуы мен даму үдерісінде екі ұғым: құзыреттілік және құзырет ұғымдары пайдаланылып келеді. Біріншісі, С.Ожегов сөздігі бойынша, белгілі бір кәсіби қызметке байланысты, "қандай да болсын мәселеден хабардарлық, беделділік", ал екіншісі, " қандай да бір істі жүргізетін жеке адамның, мекеменің мәселелерді шешуге, іс – әрекет етуге, бір нәрсені істеуге құқықтылық шеңбері". Методикалық терминдер сөздігінде "Құзыреттілік – қандай да бір оқу пәнін оқыту үдерісінде қалыптасатын білім, білік, дағдылар жиынтығы, сонымен қатар, қандай да бір қызметті орындай алу қабілеттілігі", – делінген. Дұрыс ұйымдастырылған әдістемелік пен оның кәсіби дамуға бағытталған жұмыстары ғана жаңашылдық кепілі болады. Сол себепті, мұғалімдерді кәсіби біліктілігін арттыруда педагогтардың өздеріне бағытталған іс – әрекеттерін жаңаша ұйымдастыру өте маңызды. 
Кәсіби құзыреттілік мәселесін зерттеген ғалымдардың ой тұжырымдарын терең талдай отырып, нәтижеге бағытталған білім беру жағдайындағы мұғалімнің құзыреттілігін үш аспектімен сипаттауға болады. 
Мәндік аспект, яғни ахуалды жете түсіну, оны ұғыну және оған деген қарым – қатынас, бұл жағдайда нәтижеге бағытталған білім беру маңызы, теориялық негізі жатады; 
Проблемалық – практикалық аспект, мұғалімнің алдына мақсат, міндет нормаларын қойып және оны орындау жолдарын сипаттайды; 
Коммуникативтік аспект, бұл – педагогтің осы үрдіске, ахуал қатынасын және өзара ықпал жасауын қамтамасыз етеді. 
Құзыреттілік – оқу нәтижесінде меңгерген білім, дағдыны тәжірибеде қолдана алу, проблеманы шеше білу, оқушылар дайындығы сапасының құрылымдық сипатын анықтайтын жаңа сапа.

Арнайы құзыреттілік – өзінің кәсіби қызметпен жоғары деңгейде айналысатын және өзінің кәсіби дамуын одан әрі жобалай білетін қабілет. Мұғалім үнемі ізденісте бола отырып, жаңаша оқытуды іске асыруда түрлі инновациялық технологиялардың әдіс–тәсілдерін өз ізденісі арқылы оқушы қабілетіне, қабылдау деңгейіне қарай іріктеп қолданады. Сонымен қатар психологиялық–педагогикалық білімін жетілдіріп үйренумен қатар, сол білімін өз ісінде шебер қолданып, оқушы сұрағына жауап беруге даяр болуға тиіс. 
Әлеуметтік құзыреттілік – бірлескен кәсіптік қызметпен айналысу қабілеті, ұжыммен, топпен қызмет ету, кәсіби қарым – қатынас тәсілдерін қолдана білу. Яғни, мұғалім оқушылармен қарым – қатынаста тактикасын баланың жасы, рухани өсуіне байланысты өзгертіп отыруы керек. Оқушыларды топтық, ұжымдық жұмыстар жасай алуға, соның ішінде жеке тұлғаның дамуына мән беруі керек. 
Пәндік құзыреттілік – білім беру қызметінде белгілі бір пәндер шеңберіне қатынасты білім, біліктілігі және дағдысы мен іс – әрекетінің сапалар жиынтығы. Педагогикалық және әлеуметтік психологияның негіздерін қолдана білу іскерлігі. 
Ақпараттық құзыреттілік – айрықша назар аударуды қажет етеді. Себебі, ақпараттық қарым – қатынас технологиясын игеру әр маманнан талап етіледі. Ақпараттық ресурс – ақпарат көзін алу мультимедиялық, электрондық, жалпы ақпараттық технологияларды меңгеруі тиіс. 
Педагог өзін жоғары деңгейде қалыптастырудың осындай құзыреттіліктерін игеру арқылы оқыту процесін ұйымдастырудағы негізгі мақсаттары: 
- Білім алу кеңістігін кеңейту және тілін дамыту арқылы шығармашылыққа баулу; 
- Оқу процесінің нақты міндеттерін айқындап, ұжымдық қарым – қатынас мәдениетін дамыту; 
- Оқушыға қолдау көрсетіп, жағымды психологиялық орта құру және оқушының зерттеу белсенділігін арттыру; 
- Ақпараттық ортаны анықтау, бағыт беру және танымдық конференциялар арқылы ақыл – ойын дамыту. 
Аталған мақсаттарды жүзеге асыруда бүгінгі таңда білім беру 
үрдісіндегі негізгі міндеттеріміз оқушының бойындағы адами құндылықтарды, қайырымдылықты, сүйіспеншілікті дамыту, рухани адамгершілігін қалыптастыру, жеке тұлғалық қасиеттерінің ашылуы жаңа оқыту технологияларының білім беру жүйесіне озық үлгілерін еркін енгізілуіне тікелей байланысты. Бүгінгі күні көкейтесті болып отырған білімнің құзыреттілік ұстанымын жүзеге асыру құралы ретінде педагогикалық технологиялар мен белсенді оқыту әдістерінің алар орны ерекше. Қазіргі заман талабына сай білім беру жүйесінің басты көрсеткіші – оқушының өздігінен білім алуға деген ұмтылысын қалыптастыру. Ал мұғалімнің негізгі міндеті – оқушыны білімге өз бетінше ізденіске және шығармашылық іс – әрекеттерге баулу болып табылады. «Сабақ беру – үйреншікті жәй ғана шеберлік емес, ол – жаңадан жаңаны табатын өнер» деп Ж.Аймауытов айтқанындай, әрбір өткізілген сабақ оқушының жүрегінен орын алатындай, жақсы істерге жетелейтіндей, рухани байлығын дамыту деңгейінде ұйымдастырылуы керек. Сыныптағы әр оқушының қабылдау мүмкіндіктері түрліше. Сондықтан, олардың жас ерекшеліктері мен жеке дара ерекшеліктеріне сай материалдарын игертуде мұғалімнің кәсіби құзыреттілігі нәтижесінде оқыту сапасы артады. Биология сабақтарында берілген мәтіндермен жұмыс жүргізе отырып, оқушылардың білім алу кеңістігін кеңейту үшін қосымша материалдар, қызығушылықтарын арттырарлықтай, ізденіске итермелейтіндей сұрақ – тапсырмалар арқылы шығармашылыққа баулимын.

Оқушылардағы қалыптасатын құзыреттіліктерін төмендегіше сипаттауға болады: 
- Өзінің даралығын сезініп, өзін – өзі дамыта білуі; 
- Өзінің қызметін бағалап, қорытынды жасай білуі; 
- Түйткіл мәселені шешудің ең тиімді жолдарын таба білуі; 
- Өз алдына мақсат қоя білуі және оны жүзеге асыра білуі; 
- Өз әрекетінің нәтижесін шығара білуі; 
Педагогтың іс – әрекетінің нәтижесін зерттеулер мен зерделеуге сүйене отырып, қазіргі уақытта мұғалім мына төмендегі сипаттамаға лайық болуы тиіс екендігі атап көрсетіледі: 
- Ол теорияны жақсы меңгерген, ұдайы ізденіп, өзінің пәндік, психологиялық, педагогикалық және әдістемелік білімін, мәдениет дәрежесін жоғары көтеруші адам болуы; 
- Коммуникативті, қоғамдық ортада беделді адам болуы; 
- Өз мамандығын жақсы көретін, біліктілігі жоғары,кәсіптік шеберлігін ұдайы ғылымға негіздей отырып дамытатын адам болуы; 
- Белгілі педагогикалық технологияның толық әдістемесін меңгерген, ғылымның әр саласынан хабардар, жан – жақты білім болуы; 
- Өзінің әрбір оқушысының ерекшелігі мен зейінін жақсы білетін қамқор, психолог болуы керек. 
Мұғалім өз ісінің маманы болуымен қатар, оның бойында баланы жақсы көру, баланың көзқарасын мен пікірін сыйлау, тек өз пәнінің төңірегінде ғана қалып қоймай, қоғамда болып жатқан өзгерістерге құлағы түрік, көзі ашық, жан – жақты талдау жасай білетін маман болуы шарт.Ұлы ағартушы Ахмет Байтұрсынұлының: «Бала оқытуды жақсы білейін деген адам әуелі балаларға үйрететін нәрселелерін өзі жақсы білуі керек» деген тұжырымында «Шығармашыл ұстаз шығармашыл шәкірт дайындайды» деген ой айқын аңғарылады. Сөзімді қорыта келе айтарым, жоғарыда аталған құзыреттіліктерді меңгерген мұғалім – шығармашыл шәкірт дайындауға даяр. 




Получите в подарок сайт учителя

Предмет: Биология

Категория: Прочее

Целевая аудитория: Прочее

Скачать
Заманауй о?ыту жа?дайында н?тижеге ба?ыттал?ан білім берудегі м??алім ??зіреттілігі

Автор: Бисатова Калия Шетеновна

Дата: 15.10.2015

Номер свидетельства: 239885

Получите в подарок сайт учителя

Видеоуроки для учителей

Курсы для учителей

ПОЛУЧИТЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО МГНОВЕННО

Добавить свою работу

* Свидетельство о публикации выдается БЕСПЛАТНО, СРАЗУ же после добавления Вами Вашей работы на сайт

Удобный поиск материалов для учителей

Ваш личный кабинет
Проверка свидетельства